Het zou vandaag precies 2050 jaar geleden zijn dat Cleopatra, de laatste koningin van Egypte, is gestorven.

Volgens de overlevering zou ze aan haar einde zijn gekomen door zelfmoord te plegen, samen met haar twee trouwste dienaressen (op bovenstaand schilderij van Hans Makart, zie je één dienares in het duister rechts, van de tweede zie je enkel haar arm, onderaan het schilderij). Ze zou dit gedaan hebben met behulp van een adder, maar volgens Jona Lendering op historiek.net is dit onmogelijk: “Dit kan niet waar zijn omdat de beet van een adder niet dodelijk is en adders in Egypte niet voorkomen.”

Volgens hem is dit misverstand de wereld in geholpen door de Griekse geschiedschrijver Ploutarchos“Er zijn allerlei hulphypothesen verzonnen,” gaat Lendering verder, “maar die hebben ook weer problemen: cobra’s komen wél in Egypte voor en kunnen wel mensen doden, maar geen drie tegelijk. Strabo vermeldt giftige zalf en ik heb ook eens ergens gelezen over gif dat verborgen zat in een haarspeld.”

Al in 1885 opperde Theodor Nöldeke dat Cleopatra uit de weg was geruimd. “Dat klinkt plausibeler dan een dood een adderbeet,” aldus Lendering. “Het was voor de Romeinse veldheer Octavianus niet bepaald een aantrekkelijk om een vrouw aan zijn zegekar te binden. Een echte vent, zo vonden de Romeinen, bewees zich door te triomferen over echte kerels. Octavianus zal zich ook hebben herinnerd dat Julius Caesar, die Cleopatra’s oudere zus Arsinoë in zijn triomftocht had meegenomen en dat de Romeinse bevolking vooral medelijden had gekregen.”

“Een dode Cleopatra kwam Octavianus gewoon goed uit. Als Nöldeke geen gelijk heeft – Cleopatra werd vermoord en het verhaal van de adder is een slechte cover-up – is er nog een ander scenario mogelijk, want het staat vast dat Octavianus enerzijds de bewaking opvallend soepel hield en dat hij anderzijds in een gesprek aan Cleopatra duidelijk maakte dat ze niets te verwachten had. Zoals Adrian Goldworthy onlangs in een goed boek (Marcus Antonius & Cleopatra) opperde, kan Octavianus zijn best hebben gedaan de laatste koningin van Egypte tot zelfmoord aan te zetten.”

Want dat is toch ook niet helemaal onbelangrijk: waarom zou Cleopatra überhaupt zelfmoord willen plegen? Feit is dat Cleopatra bij ons een mythologisch figuur is geworden (niet in het minst door de film van Joe Mankiewicz), aan wie allerlei verhalen worden toegeschreven (zo zou ze door haar schoonheid de geschiedenis een andere wending hebben gegeven; al maken sommige bronnen gewag van het feit dat ze zowat negentig kilo woog), maar de realiteit is dat er bitter weinig over haar is geweten.

Volgens Yuri Visser op datzelfde historiek.net heerste de Egyptische koningin met Grieks-Macedonische wortels “op het hoogtepunt van haar macht over praktisch de gehele oostkust van de Middellandse Zee. Ze werd echter volwassen in een wereld die overschaduwd werd door Rome en de Romeinse wereld zou haar leven dan ook mede bepalen. Ze deelde haar bed met twee van de machtigste Romeinse mannen van haar tijd (Julius Caesar en Marcus Antonius) en na haar dood werd Egypte een Romeinse provincie. Dat het zover zou komen stond al lang vast. Achteraf gezien wordt Cleopatra´s regering vaak dan ook enkel gezien als een periode van respijt.”

“In 31 voor Christus kwam voor Cleopatra het einde,” schrijft Visser. “De Slag bij Actium ging verloren en de laatste Egyptische koningin pleegde zelfmoord. Augustus, de man die Cleopatra en haar geliefde Marcus Antonius versloeg, liet ter meerdere glorie van zichzelf in Rome materiaal verspreiden waarin Cleopatra werd neergezet als onverzadigbaar, vals, bloeddorstig en machtsbelust.”

Een gedachte over “Cleopatra VII (69-30 B.C.)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.