De oudste ideologie is het liberalisme, zoals dat o.m. tot uiting komt in de slogan van de Franse Revolutie “Liberté, égalité, fraternité” of in de Amerikaanse grondwet: “We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness. That to secure these rights, Governments are instituted among Men, deriving just their powers from the consent of the governed.” Waarmee ook al het “valse bewustzijn”, dat door Marx aan ideologieën in het algemeen wordt toegeschreven, wordt bewezen, want ondanks deze hoogdravende woorden bleef de slavernij b.v. ongestoord verder bestaan.

Vanaf ongeveer 1750 ontstonden allerlei democratische bewegingen uit de ‘brede burgerstand’ die zich verzetten tegen de aristocraten: zij die de politieke macht in handen hadden.
Na de restauratie die volgde op de Franse Revolutie had de brede burgerij nog steeds weinig rechten. Vanuit haar grieven daarover ontstond het liberalisme (een term die voor het eerst in 1820 werd gebruikt). Men kan het liberalisme dan ook beschouwen als een oppositiebeweging die ontstond zowel in als tegen de toenmalige politieke cultuur.
De omwentelingen van 1848 brachten de liberalen aan de macht. Maar het Verlichtingsidee van ‘iedereen is vrij en gelijk geboren’ bleef nog steeds alleen gelden voor mensen met bezit. Deze koppeling tussen bezit en rationaliteit vormde voor Locke en de Verlichtingsfilosofen na hem het argument om zowel vrouwen als het werkende volk van het gelijkheidsconcept, en daarmee tevens van hun deelname aan (partij)politieke besluitvorming, uit te sluiten, zodat aan de hierna volgende landelijke verkiezingen in Europa slechts zo’n 10% van de mannelijke inwoners konden meedoen en dit standenkiesrecht werd slechts heel langzaam uitgebreid.

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.