Het zal morgen al 25 jaar geleden zijn dat filmcomponist Miklos Rozsa is overleden.

Rozsa kon als jong componist in Budapest in 1932 op de bijval rekenen van niemand minder dan Richard Strauss, die de zaal tot een staande ovatie aanmoedigde bij de creatie van zijn Hongaarse Serenade. Toch betekende dit geen doorbraak voor Rozsa, die om aan de kost te komen in Parijs in de jaren dertig zelfs populaire chansons componeerde onder de naam Nic Tomay. Later ging Rozsa als filmcomponist aan de slag en hij had vooral veel succes met zijn muziek voor historische spektakelfilms in de jaren zestig. Een deel van zijn succes heeft Rozsa te danken aan het feit dat je de indruk hebt als je de muziek voor Ben-Hur hoort b.v. dat dit authentieke muziek zou kunnen zijn. Dat komt dan vooral omdat Rozsa daar toch opzoekingswerk heeft naar verricht, vooral wat de instrumenten en de dansen betreft. Heel traditioneel, maar heel effectief. Afwisselend heel dominant, b.v. in de parade van de wagenmenners, en soms underscored zoals in de scène met de melaatsen.

Toch blijft het discutabel. Acclaimed by many film historians as a triumph in the art of motion-picture music, Alfred Newman’s reverent, intense film score failed to receive even a nomination as Best Original Score for a Dramatic Picture from the Motion Picture Academy’s Music Branch Award (though Newman still took home an Oscar that night – for his adaptation of music for the Irving BerlinEthel Merman frolic, Call Me Madam). Incensed by the snub of Newman, distinguished film composer Franz Waxman, an Oscar winner for Sunset Boulevard (1950) and A place in the sun (1951), resigned from the Academy. Ironically, when Newman, in his role as 20th Century-Fox’s head of music, hired Waxman to write the score to the film’s sequel, Demetrius and the Gladiators (1954), Waxman insisted that he should adapt Newman’s original themes from The Robe, rather than write his own. Zelf vind ik de muziek van Newman helemààl niet goed. Dat ze bombastisch is, is blijkbaar niet te vermijden in dergelijke Hollywood-producties, maar dat hij zelfs geen poging doet (enfin, hier is het eigenlijk de regisseur Henry Koster die in de fout gaat natuurlijk) om te laten zien vanwaar de muziek komt, is op sommige momenten bepaald irritant.
Maar, alhoewel Rozsa dus vooral bekend is van zijn muziek voor spektakelfilms, is hij toch zowaar in het film noir-genre begonnen. Maar niet altijd met evenveel succes: David O. Selznick was dissatisfied with Miklós Rózsa’s scoring for the ski sequence in “Spellbound” and replaced it with a cue written by Franz Waxman for the final scene (fast car driving scene) in another Hitchcock film, “Suspicion”.
Miklos Rozsa wordt wel eens bekritiseerd omdat hij soms filmmuziek componeerde, zonder op de set te verschijnen, zonder zelfs de filmmakers te ontmoeten. Dat was alleszins het geval bij Johan en de Alverman omdat de brave man zich daar zelf niet eens van bewust was, hij heeft die muziek immers geschreven als het thema voor the duchess (Margareth Rutherford) in The V.I.P.’s. Voor mij is dit misschien wel de enige grote uitzondering van mijn overtuiging dat je filmmuziek niet op iets anders kan kleven. Als men deze muziek immers hoort, denkt men niet aan The V.I.P.’s maar wel aan Johan en de Alverman. Dat is volgens mij een uitzondering op de regel.
Rozsa is voor velen trouwens één van de grootste componisten uit de twintigste eeuw tout court. Hij heeft bijvoorbeeld ook een vioolconcerto geschreven, dat overigens gebruikt wordt in The Private Life of Sherlock Holmes. Maar omdat hij voornamelijk filmmuziek schreef, wordt hij niet als dusdanig erkend.

(Met dank aan Daniel Mangodt)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.