In 1984 hield de groep Radeis op te bestaan en sindsdien zijn Josse De Pauw, Pat van Hemelrijck en Dirk Pauwels definitief eigen wegen ingeslagen. Nadat de anderen elk hun respectievelijke producties « Usurpation » en « Terracotta » voorstelden, brengt Dirk Pauwels op 21 en 25 juni 1985 in het Gentse Nieuwpoorttheater zijn « Sirene » in première. Een stuk dat hijzelf schreef en regisseert en dat wordt aangekondigd als « een (nogal) absurde komedie voor vier acteurs en een ballerina ». We spraken met Dirk Pauwels over « Sirene » en over het hem nauw aan het hart liggend Nieuwpoorttheater.

Dirk Pauwels : Ik heb met Sirene gepoogd een productie te schrijven die een verhaal, humor en warmte bevat en die mensen kunnen begrijpen. Over de inhoud wil ik niets kwijt omdat het een creatie is en omdat ik vind dat het publiek dat naar de voorstelling komt het recht heeft iets te komen bekijken dat ze nog niet kennen. Het zou oneerlijk zijn om nu al te zeggen waar het om gaat, omdat ik dan voor het publiek een aantal belangrijke facetten van het stuk zou wegnemen.
— Hoe verhoudt Sirene zich tot wat Radeis vroeger deed en wat de ex¬Radeizen nu doen ?
D.P. :
Eerst en vooral : ik had de bedoeling een komedie te schrijven, wat men daar ook moge onder verstaan. Het verschilt met wat we vroeger deden voornamelijk op het punt dat dit stuk mét tekst is. Vorig jaar wou elk van ons totaal andere dingen gaan doen. Wat mezelf nu betreft, ik wil geen dingen meer doen die met de formule van Radeis te maken hebben — noch qua artistieke inhoud noch qua sfeer. Ik wil alleen totaal nieuwe dingen maken en werken los van het etiket « ex-Radeis » dat men me misschien wil opplakken.
— Hoe profileer jij als programmator je Nieuwpoorttheater ?
D.P. :
Het Nieuwpoort is het soort theater waar producties die anders geen kansen krijgen worden geprogrammeerd en logistiek worden gesteund en waar het publiek zelf bepaalde risico’s neemt. Het gaat dan wel om ingecalculeerde risico’s : we programmeren dingen die goed zijn en bepaalde uitdagingen inhouden. Het is dan aan het publiek om die aan te nemen en zelf te oordelen over de kwaliteit ervan. En voor de rest wil ik het woord « vernieuwend » niet gebruiken omdat het overal en voor alles wordt gebruikt. Wij proberen inzicht te geven in hoe vandaag wordt theater gemaakt.
— Tevreden over dit seizoen ?
D.P. :
We hebben dit jaar een soort aanloopjaar gehad waarin we veel interessante dingen hebben geprogrammeerd en waarin we natuurlijk een aantal fouten hebben begaan. Vooral artistieke fouten in de programmatie, b.v. mensen aangetrokken op basis van hun reputatie en mijn voorkennis en niet op basis van de voorstelling zelf. Volgend jaar zullen we waarschijnlijk geen stukken meer in juni plaatsen, omdat we dit jaar ervaren hebben dat de publieke belangstelling dan daalt. Dat komt natuurlijk doordat een groot deel van ons publiek studeert en in juni in de blok- en examenperiode zit. Maar we mogen gemiddeld toch rekenen op zo’n veertig a vijftig mensen per voorstelling, wat voor Gent veel is.
— Gaan jullie volgend jaar voor de rest dezelfde koers varen of zit daar beweging in ?
D.P.
: Ik denk dat het noodzakelijk is dat een theater zich elk jaar anders profileert. Een theater dat één keer de juiste formule heeft gevonden kan geen goed theater zijn ! Volgend jaar zal ons profiel voornamelijk gebaseerd zijn op heel gerichte voorstellingen. Zo is voor ons Franstalig België bijvoorbeeld volkomen onontgonnen terrein en we gaan via de contacten die we hebben gelegd kijken wat er daar aan ’t gebeuren is. En natuurlijk zullen we weer goede Nederlandse en Vlaamse producties brengen. We voorzien ook enkele kleine festivals en het Off-Off-Festival in samenwerking met Proka en het Museum voor Hedendaagse Kunst. Er staan een paar projecten op stapel — waaronder één rond Karel Valentin — en waarschijnlijk is er ook weer een heel korte dansreeks. Omdat we pas zijn gestart met de volgende programmatie, is alles nog een beetje onduidelijk…
… Maar de lokroep van de « Sirene » hebben we alvast gehoord.

Referentie
Jan Draad, Dirk Pauwels aan het lijntje, De Rode Vaan nr.25 van 1985

Daarnaast vond ik ook nog een ongedateerde (maar blijkbaar uit oktober 1988 daterende) tekst van Frank Colman in “Metro”, het eerste stadsmagazine van Eric Goeman:
“Ik hoop dat nu gans de problematiek rond de sluiting van het Nieuwpoorttheater om diverse redenen en terechte redenen niet op lange termijn gaat gezet worden. Wij gaan voorstellen doen en wij willen uitsluitsel vóór en niet daarna!” aldus Dirk Pauwels van het Nieuwpoorttheater. Er hangt al een tijdje een zwaard van Damocles boven dat theater. Een teken aan de wand, was het lakonieke briefje van de Stad Gent waarin aan het Nieuwpoort in een paar lijntjes werd meegedeeld dat zij niet meer aan de Gentse feesten mochten deelnemen (*). Dit sloeg vooral op de geluidshinder. Maar naast die geluidshinder heeft de brandweer een vernietigend rapport opgesteld over de brandveiligheid. Beide klachten, geluidshinder en brandveiligheid kunnen leiden tot een definitieve sluiting van het Nieuwpoorttheater, tenzij een aantal miljoenen in dit gebouw geïnvesteerd worden. Maar dat geld heeft het Nieuwpoort niet!
“Ik denk dat er een paar tegengestelde begrippen zijn over cultuur en een paar tegengestelde opinies over wat een stad voor cultuur moet gaan doen! De tegenstellingen zijn: enerzijds zitten wij ontzettend in een internationaal elan. Dat de sluiting van het Nieuwpoort een onthoofding is van een stuk Gents cultureel patrimonium. Dat er problemen van het theater zijn, ontkennen we niet en daar willen we naar een oplossing werken. Daarvoor zouden we in confrontatie en communicatie moeten gaan met het stadsbestuur. Anderzijds moet het Stadsbestuur er nu voor uitkomen: wat is het Nieuwpoorttheater voor ons waard als cultureel belangrijk facet in Gent, als belangrijke uitstraling van de stad Gent? Wat kunnen wij samen met Nieuwpoort doen om de problemen op te lossen? Ik spreek hier niet van geld, hoewel ik het meer dan logisch zou vinden indien ze ons meer dan vijftigduizend frank zouden geven.”
“Ik kan moeilijk kritiek geven over er is geen cultureel beleid; het enige dat ik kan zeggen is: ik heb daar niks van gezien! We zijn niks meer met schouderklopjes en opmerkingen van ‘jullie zijn een heel interessant theater’. Wij zijn niet interessanter dan andere theaters, we hebben wel een heel specifieke eigenheid en die eigenheid die koesteren wij, maar het stadsbestuur gebruikt die alleen maar om mee naarboven te komen.”

Die eigenheid van het Nieuwpoorttheater is moeilijk te omschrijven. Sommigen noemen het vernieuwend of grensverleggend theater, maar daar gaat Dirk Pauwels absoluut niet mee akkoord. “We willen goed theater brengen en goed theater naar hier brengen! Een facet is wel heel duidelijk: we stellen ons heel kwetsbaar op tegenover een veeleisend publiek. Met kwetsbaar bedoel ik dat we artistieke risico’s nemen zowel in het maken als in de voorstellingen die we bieden. Ik ben iemand die vooral met mijn neus werkt, ik ben een smaakmaker. ‘k Ga zien wanneer het gaat regenen en ik wacht niet af tot het regent. Hiermee zijn wij vrij uniek in onze lijn. Andere organisatoren zijn daar veel onduidelijker in. Dat wat ze zeggen strookt niet altijd in realiteit met wat ze doen!”
Over sponsoring is Dirk Pauwels niet zo positief. Hij erkent wel de noodzaak van sponsoring, maar vraagt zich af op welke sponsors theaters als het Nieuwpoort beroep kunnen doen? “We worden spijtig genoeg in de marge geduwd, maar we zijn geen margetheater. We zijn het nooit geweest en zullen het nooit zijn!”
Als theater een jungle is, dan is Nieuwpoort een oase waar het goed toeven is. Waar je je hersenen niet moet afgeven aan de kassa, maar waar ze integendeel gestimuleerd worden tot zelfwerkzaamheid, of zoals ze het zelf zo mooi uitdrukken: “De culturele hoofdstad van Oost-Vlaanderen is Nieuwpoort! Nieuwpoort ligt in Gent!”
Beter 2000 achter de hand dan 1988 in de lucht, staat op een Nieuwpoort-affiche. Typerend voor de creatieve humor waarmee het Nieuwpoort de Gentse theaterminnaars steeds blijft verrassen. Maar in oktober 1988 vragen wij ons ongerust af, haalt Nieuwpoort oktober 2000?

(*) Ik weet niet of dit vóór of na het dodelijke ongeval met een medewerker van het Speeltheater was (electrocutie).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.