355 jaar geleden noteerde Samuel Pepys in zijn dagboek dat huizen in Drury Lane (Londen) met een rood kruis werden beschilderd als de inwoners besmet waren met de pest. Die moesten dan ook veertig dagen binnen blijven of… tot ze waren gestorven. (On this day)

De pestepidemie in Londen, in het Engels ook bekend als de Great Plague, was een enorme uitbarsting van pest in Engeland in 1665-1666. In de stad Londen stierven in achttien maanden tijd 100.000 mensen, een kwart van de bevolking van de stad. De ziekte werd veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis, die overgebracht wordt via ratten en vlooien. Bekende symptomen van de builenpest komen overeen met de verschijnselen die in verslagen genoemd worden. Normaal gezien werden besmette schepen geïsoleerd voor ze de Engelse havens aandeden. Maar door de uitbraak van de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog in 1665 verslapten de quarantainemaatregelen voor de Engelse kust. De Londense arts Nathaniel Hodges schreef dan ook in zijn memoires dat de ziekte “naar ons is overgebracht uit Holland via handelswaar, en wie het spoor verder wilde volgen (…) het is afkomstig uit Turkije en zat in balen katoen”.

Door de aanhoudende bedreiging van de pest verliet koning Karel II met zijn hofhouding, een aantal acteurs en dichters de stad. Onder andere John Milton en John Dryden verlieten de stad. Ook handelaars en winkeliers zoals bakkers en slagers verlieten de stad. In de eerst helft van juli verlieten meer dan 30.000 mensen Londen en later zouden er nog duizenden volgen.

Met de uittocht uit Londen verspreidde de pest zich ook verder over Engeland. Het platteland werd ook hard getroffen door de pest. Uiteindelijk werd besloten om alle jaarmarkten binnen een afstand van tachtig kilometer van Londen te verbieden om op die manier een verdere uitbraak te voorkomen. De meeste Engelse steden sloten ook hun poorten voor vreemdelingen of er werden alleen mensen toegelaten als ze over een gezondheidsbewijs beschikten. 

De Lord Mayor bleef wel achter in de stad, maar zijn bevoegdheden strekten zich niet uit tot de wijken buiten de stadsmuren waar de meeste pestdoden vielen. De maatregelen die hij en zijn bestuur namen waren ontleend aan de Pestreglementen uit 1646. Zo was het verboden om beddengoed uit besmette huizen te verwijderen, mochten familieleden niet aanwezig zijn op begrafenissen, de doden moesten ’s nachts begraven worden en elke wijk moest inspecteurs aanstellen om de zieken in hun gebieden te registreren. Ook werden de huizen die besmet waren bewaakt door twee wachters die moesten voorkomen dat mensen het huis verlieten of binnenkwamen. 

Nieuwe pestgevallen bleven in bescheiden aantallen optreden tot september 1666. Op 2 en 3 september vernietigde de Grote Brand van Londen veel van de sterk overbevolkte houten huizen in de woon- en handelswijken van de stad, daarbij zelf 16 sterfgevallen veroorzakend. Deze gebeurtenis lijkt de pestuitbarsting effectief tot staan gebracht te hebben door de vernietiging van de ratten van Londen en hun pest-overbrengende vlooien. Na de brand werd Londen opnieuw opgebouwd volgens een plan van de architect Christopher Wren met bredere straten en een basaal riolerings- en waterafvoersysteem. Rieten daken (die behalve dat ze brandgevaarlijk waren ook een goed onderdak boden aan de ratten) werden verboden binnen de stad (en zijn dat nog: bij de herbouw van het Globe Theatre in 1997 moest een speciale vergunning worden gegeven voor een rieten dak).

De epidemie van 1665-66 was uiteindelijk van een veel kleinere omvang dan de vroegere uitbarsting van de “Zwarte Dood” die Europa trof tussen 1347 en 1353, maar leeft in de herinnering voort als de “grote” pestepidemie omdat het een van de laatste wijdverspreide uitbarstingen in Europa was. (Wikipedia)

2 gedachtes over “355 jaar geleden: the Great Plague

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.