Pete Townshend, de gitarist van The Who, viert vandaag zijn 75ste verjaardag. Alcide merkt droogjes op: “Jeune, Townshend a écrit qu’il souhaitait mourir avant de devenir vieux. C’est raté.” Hij refereert hiermee uiteraard aan het zinnetje: “Hope to die before I get old” uit “My generation”.

Zonder het leuke gezicht en het niet onaardige stemgeluid van Roger Daltrey en de soliede inbreng van bassist John Entwistle en drummer Keith Moon te verwaarlozen, mogen we toch zeggen dat het vooral Pete Townshend is die The Who tot hoge artistieke toppen heeft getild.
Een gitaargod is hij zeker niet, al heeft hij daarvoor voor duizenden jongelui (zelfs punks) model gestaan, maar hij is misschien wel de bekwaamste popcomponist aller tijden. Townshend weet een rijke harmonisatie (b.v. “Who’s next” of “Tommy”) te verbinden met een rauwe beat (de singles). Bovendien schrijft Townshend niet enkel intelligente liedjesteksten, hij weet ze soms aaneen te breien tot heuse, en zowaar interessante, opera’s. Dat is misschien niet helemaal zo verwonderlijk als men weet dat zanger Roger Daltrey het neefje was van de “ernstige” componist William Walton. Toen hem ooit de vraag werd gesteld wat hij van hun muziek vond, antwoordde de “eminentie”: “Een stuk beter dan de meeste van mijn collega’s!”
In “Tommy” zit heel wat meer stof – muzikaal en tekstueel – dan in de oorspronkelijke versie tot uiting komt, al ben ik de laatste om deze af te keuren (later zou met name Ken Russell er in de filmversie méér proberen uithalen, maar uiteindelijk zou alweer eens het adagium “less is more” zijn deugdelijkheid bewijzen). Dit werk is niet “specifiek” occult, in die zin dat het ook nog talrijke andere onderwerpen omvat (b.v. een persiflage op een popfestival in het nummer “Sally Simpson”), maar toch is het bijna van het begin tot het einde doordrenkt met magie.
De magie wordt trouwens een middel om het geheel allegorisch voor te stellen: een jongetje dat door zijn ouders aan zijn lot overgelaten wordt, kent daardoor geen normale ontwikkeling, zodat hij van alle contact met zijn omgeving verstoken blijft. Dit alles wordt echter voorgesteld als zou hij behekst zijn door zijn moeder. Deze betovering wordt dan doorbroken door het stukslaan van de spiegel, waardoor Tommy voor het eerst tekenen van contact met de buitenwereld – zij het dan met zijn eigen spiegelbeeld – geeft. Het symbool is duidelijk: enkel door zelfontdekking kan men tot werkelijk sociale relaties komen.
Hetzelfde doet zich voor bij “Pinball Wizard”. Daar Tommy niet verstrooid wordt door het gerinkel van belletjes en het aan- en uitflitsen van licht, scoort hij om zo te zeggen blindelings punten (om Renaat Willockx te doen watertanden). Het is dus helemaal geen “tovenaar”, men zou kunnen zeggen dat het allemaal natuurkundig, wiskundig of logisch te verklaren is. Alles is echter weer symbolisch: we maken het onszelf veel te moeilijk door ons blind te staren op uiterlijke bijkomstigheden (de lichtjes e.d.), terwijl de essentie, de kern van het leven aan onze neus voorbijgaat.
Overture: Cpt.Walker (father of Tommy) died (in the war?)
1921: A few years later Tommy’s mother has a new lover but suddenly Cpt.Walker is back (he wasn’t killed after all). He kills the lover during a fight. Tommy, being still very young, has seen everything.
Amazing journey: Tommy’s parents have put a spell on him (or to put it more realistically: the shock was too big for him) so he has become deaf, dumb and blind. He only lives in his thoughts (reference to drugs) and he has a vision of god.
The hawker: a swindler pretends that he can heal people. In truth this song has nothing to do with the story, it’s a love-song by Sonny Boy Williamson with a lot of sexual references.
Christmas: an illustration of the difference between Tommy and the other kids. Tommy cannot have any contact with anyone. He only plays pinball.
Cousin Kevin: his environment abuses him.
The acid queen: she’s the first to make any contact with him (sexually).
We’re not gonna take it: climax. Messiahs, pop or movie stars etc. are all idols (literally: false gods). They lead the people away from the real issues of life. Probably not meant as a sort of revolutionary statement but more in the sense of the Dutch poet Willem Kloos (“iedereen is een god in ’t diepst van zijn gedachten”). That’s why Tommy in the end repeats his old tune.
Pete Townshend wilde het succes van “Tommy” opvolgen met “Lifehouse”, maar de lauwe reactie op een testuitvoering deed hem in een depressie belanden en de nieuwe rockopera in de lade. De beste nummers eruit verschenen wel op “Who’s next”, de beste elpee van The Who. Zo vinden we hier o.a. “We won’t get fooled again” met een zeer negatieve visie op de studentenopstanden en “Baba O’Riley”, een tribute aan de minimalistische componist Terry Riley. Pas op 5 december 1999 werd “Lifehouse” uitgevoerd zoals hij eigenlijk was bedoeld, dus mét de liedjes uit “Who’s next”, maar ook met nog nooit gehoorde nummers.
In 1971 werd dan “Who’s next” uitgebracht, een schitterende plaat met naar mijn mening niet alleen een van de beste Who-nummers (“Behind blue eyes”), maar ook leverancier voor een van hun spectaculairste singles (“Won’t get fooled again”).
The Who sloot ook de jaren 70 af met het “Quadrophenia”-project (1979), refererend aan de quadrafonie die in 1970 was uitgevonden, maar zonder succes. Het is duur en een mens heeft nu eenmaal slechts twee oren. Veel meer succes hadden de experimenten met digitaal opnemen, die uiteindelijk zouden uitmonden in de CD.
Als “Tommy” het eerder van de muziek moest hebben, dan reveleert “Quadrophenia” Townshend als iemand die rustig in de rij der pop-dichters mag gaan staan. De film die n.a.v. zijn werkstuk werd gemaakt, kon dan ook haast niet mislopen, zij het dat hij wegens zijn ongecontroleerde agressie niet geschikt is om “zo maar” te worden gezien door jongeren die wel ergens de opstandige bel hebben horen luiden, maar niet weten waar de klepel hangt. De dubbelelpee is eveneens een aanrader.

Ronny De Schepper

2 gedachtes over “Pete Townshend wordt 75…

  1. Dank je Ronny

    Mooi stuk. In The Rolling Stones’s circus spelen ze de Stones van het podium met A quick one(while he’s away), soi distant de eerste rock opera. Hilarisch.I love Pete. I denk dat hij aardig is, ik vermoed dat hij geschift is.

    Geliked door 1 persoon

  2. Dank je. Geweldig.Geweldige vent, letterlijk. Kocht al al zijn solo-lp’s.. Keith: dangerous lunatic. Witty.. Ook Pete kon interessant vertellen: heeft me vaak doen lachen.Toen Keith Moon een pijnstiller voor paarden gekocht had van een dealer: have it with half a glass of brandy. Keith: half a glass? I’m Keith Moon! Dronk het met een vol glas cognac, viel flauw op Youtube en was dagen in een rolstoel. Pete kon dat leuk vertellen.

    Die pijnstiller heb ik ook meegemaakt, in the army sir. Gaat het soldaat? Normaal vallen de patiënten flauw. Ja hoor. 2 seconden later bewustzijn verloren. The fun we had!

    C

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.