Morgen zal het 35 jaar geleden zijn dat ik naar “Oidipoes in Kolonos”, een bewerking door Hugo Claus van de Attische tragedie van de oud-Griekse toneeldichter Sophokles ben gaan kijken. De voorstelling vond plaats achter mijn deur in de ruïnes van de Sint-Baafsabdij. De regie was in handen van Julien Schoenaerts die enkel Aafke Bruining als “aangeefster” naast zich duldde op scène. Het werd een ramp.

Ik heb die adoratie van de mythe Julien Schoenaerts nooit begrepen. Ik wéét dat het heiligschennis is, maar ik moet toegeven dat ik nooit een fan ben geweest van Julien Schoenaerts. Hij is namelijk te gemakkelijk te parodiëren (*), wat inhoudt dat hij een aantal theatertics heeft en als je daar dan niet op valt, ja dan… Maar als verstokt wielerliefhebber ben ik nochtans ook nooit een fan geweest van Eddy Merckx, wat echter niet belet dat ik zijn snelle fysieke aftakeling in de Tour ’77 erg schrijnend vond, als u begrijpt wat ik bedoel…

Het succesvolle “Apologie van Socrates” naar Plato (Nederlands: Gerard Wijdeveld) b.v. die in een bewerking van Julien Schoenaerts door deze zelfde jarenlang werd gebracht, wou ik toch nog eens zien vóór het te laat was, maar het wàs toen wellicht al te laat. Schoenaerts kon geen vijf woorden stamelen zonder op z’n tekst te kijken, sloeg soms wartaal uit, onderbrak zichzelf, murmelde wat voor zich uit, hernam vaak met een totaal tegengestelde tekst als wat hij zopas had gezegd enz. Bofendien is z’n… merkwaaaardige… uitspraak… gekend, nietwaar? (Gent, Arca, 21/09/1993).

Idem dito dus hier in “Oidipoes in Kolonos”, waarbij ik vooral heb vastgesteld is dat het steeds moeilijker werd om met deze man te werken. Hij beschouwt andere acteurs alleen maar als “aangevers” (zoals in een komisch duo) en weigert zich nog te laten regisseren, ook al kan hij dat zelf niet aan. Op die manier wordt het moeilijk om nog medewerkers te vinden (**).

Anderzijds… over Claus’ bewerking dient gezegd dat Claus zich hier veel meer aan de oorspronkelijke tekst heeft gehouden dan in “Blindeman” (aangezien het een soort van “vervolg” is, had ik op z’n minst verwacht dat hij de “vondsten”, zoals dat Oidipoes uiteindelijk niet zijn vader maar diens bediende had vermoord en dat z’n moeder altijd heeft geweten dat hij haar zoon was, verder zou uitwerken, maar dat was voor de specifieke intrige van dit stuk blijkbaar niet mogelijk). Resultaat: prachtige poëzie, die evenwel veel subtiliteit verliest bij een opvoering en die was nu precies ver te zoeken bij Schoenaerts, maar ook bij zijn tegenspeelster Aafke Bruining omdat zij zo opvallend haar best deed om de voorstelling te “redden”. Aangezien Schoenaerts zelf de regie (?) had waargenomen kon het prachtige decor van de Gentse Sint-Baafsabdij ook niet echt “functioneren”. (De Rode Vaan nr.17 van 1985)

Na afloop keerde ik naar huis samen met Hugo Claus, die in het gezelschap was van een dame die ik niet herkende, maar ik vermoed dat het Veerle De Wit was, waarmee hij later zou huwen. We hadden het uiteraard over de opvoering, maar ik heb daar helaas geen nota’s van genomen, zodat ik nu na al die jaren niet meer weet wat hij daarover te vertellen had. Ik neem echter aan dat hij het met mij eens was, vandaar allicht dat ik niks opmerkelijks heb genoteerd…

Ronny De Schepper

(*) Cfr. zijn vertolking van monseigneur Stillemans in Daens, als hij tegen die kruiperige pastoor (gespeeld door Jappe Claes, meen ik me te herinneren) zegt: “Hier neem mijn bisschopsring maar mee, dan kunt ge hem thuis zoveel kussen als ge maar wilt.” Zelfs Ben Crabbé heeft deze hilarische scène al tientallen keren geparodieerd.

(**) Enkel een naïeveling zal b.v. geloven dat Reinhilde Decleir, Carl Ridders en Norbert Kaart voor hem de gewenste vertolkers waren voor “De lange dagreis naar de nacht” van Eugene O’Neill, eveneens een Arca-productie uit die jaren. En het mag dan ook niet verwonderen dat het niet echt klikte, maar mijnheer Schoenaerts gaat dan wel de fout altijd bij de anderen zoeken. En zo weigerde hij op de première te komen groeten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.