De Nederlandse zanger/cabaretier Herman Van Veen (foto Pim Ras van Harlekijn via Wikipedia) viert vandaag zijn 75ste verjaardag…

“Van alle zingende dweilen is Van Veen ongetwijfeld de dweilste. Ongelooflijk eigenlijk, hoeveel erg verschillende invloeden, stijlen en genres deze man kan opslorpen, helemaal tot zich kan inzuigen en er iets van maken wat uiteindelijk als helemaal Van Veen overkomt.”
Oef! Dat heeft deugd gedaan. Vorig jaar (1978) placht ik elk van mijn artikels wat te stofferen met uitspraken van Miel Appelmans, de Wijze van Tliedboek, maar deze loflijke gewoonte was stilaan in onbruik geraakt. Is het wegens het op de fles gaan van Tliedboek? Nee toch? De redactie is immers haast voltallig overgestapt naar de nieuwlichter De Muziekkrant die floreert onder het waakzame oog van Fred Brouwers, de pleger van het programma Politheek – muziek rond een bepaald politiek thema – elke woensdagavond op Omroep Brabant.
MOET ER NOG ZAND ZIJN?
Maar Van Veen dus. Hij toerde door ons land, hij bracht een nieuwe elpee uit en hij was op de buis te zien. Geef mij dus drie redenen om er niet over te schrijven:
1.De belangstelling voor Herman Van Veen loopt terug: in Brussel (27 januari) bleven zo’n 200 stoelen onbezet. Zo’n zeven jaar geleden moest je in Gent maanden vooraf reserveren om nog een plaatsje in de KNS te kunnen bemachtigen…
Van Veen sluit opzettelijk gemakkelijke populariteit uit. “Suzanne” en “Fiets” liggen reeds tien jaar achter de rug. Ze hebben hun doel bereikt: Van Veen hééft succes, naam. Nu wil Herman zélf zijn doel bereiken.
Ja, hij is een priester. Hij praat tot god in de jij-vorm. Hij praat niet over de Derde Wereld “alsof hij ze zelf genummerd heeft”, hij praat over de méns in dé wereld. Hij praat en hij wéét waarover hij praat. Voor onze vriend Hergie (*) van Le Drapeau Rouge schrijft hij de volgende opdracht op de foto die hij meegeeft ter publicatie: “Hallo friends de la ‘club’ rouge. Greetings from a sympatisant.”

2.De plaat en de TV-serie “De wonderlijke avonturen van Herman Van Veen” pikken commercieel in op het Jaar van het Kind.
Eén woord te veel: commercieel. Dat men nu, uitgerekend in het Jaar van het Kind, vanuit televisiemiddens belangstelling toont voor Van Veens werk, zal wel niet toevallig zijn. Maar Herman zelf heeft reeds lang belangstelling voor het kind. Uiteraard, zou ik daaraan toevoegen, want dit ligt volledig in het verlengde van wat ik daarnet heb trachten duidelijk te maken.
3.Herman Van Veen heeft tot nu toe 22 elpees uitgebracht (15 Nederlandse en 7 Duitse) en 6 boeken, zo’n massa-productie kàn niet altijd even goed zijn.
Dit snijdt hout. Maar daartegenover stel ik deze drie redenen om wél aandacht te besteden aan deze nieuwe plaat: “Opzij”, “Zand, zand, zand” en “Nooit is het hier rustig”.
SPOOK
Dit is driemaal Van Veen op en top. Met ritmische fraseringen en grappige taalbehandeling (“duik’n, vlieg’n, renn’n, vall’n”). De teksten zijn minder diepgaand – normaal wanneer men (ook) een kinderpubliek op het oog heeft – maar daarom niet minder gemeend (“Van melodietjes houden en uit de maat lopen is het enige wat niet te koop is”).
Maar het zijn uitschieters, inderdaad, ik kan niet ontkennen dat er een zekere matheid schuilt in de plaat. De meeste van de 18 (meestal korte) nummertjes lijken te zeer “decoratief” bij de TV-uitzending. Gek, want ik dacht dat het net de andere richting uitging, namelijk dat de televisiebeelden de liedjes als het ware zouden “illustreren”, zoals bij de meer geslaagde “spokengeschiedenis”: van “Al wat witter wit dan wit maakt” naar “Spokentango” via de “Keldergang”.
Ook is het juist dat men sommige dingen alleen van Van Veen aanvaardt (zoals dat bij Toon Hermans ook wel eens het geval is), b.v. “Liefdeslied” of “Pingpongsong”.

SIGNALEN
De tekst hiernaast plukten we dan weer uit een andere elpee van Herman Van Veen, die de titel « Signalen » meekreeg naar het lied dat door Van Veen en Wilmink werd geschreven voor « Een gebaar », de tweedaagse manifestatie ten gunste van Amnesty International in theater Carré (Amsterdam) op 16 en 17 mei van vorig jaar. We gaven echter de voorkeur aan deze tekst omdat — laten we eerlijk zijn — hij korter is, maar ook uit nostalgie naar een (op dat gebied althans) inderdaad goeie ouwe tijd, waar we vooral nu vaak aan terugdenken, nu we zelfs niet meer op BRT2 kunnen afstemmen vanwege de vermaledijde Radio 2, de vrije radio’s achterna. Diezelfde sfeer wordt trouwens ook nog opgeroepen in « Edith Piaf » en in « Een lichte vrouw », een lied dat overigens over de stad Amsterdam handelt. En misschien moeten we hier ook nog « Huurcontract » van Herman De Coninck bij rekenen, zij het dan enkel wegens « de regen van melancholie ».
Op de eerste plaats is dit echter een geëngageerde plaat, zoals de titel ook reeds laat uitschijnen. Herman Van Veen windt zich op omwille van het « grote » kwaad in de wereld, maar ook over de onverschilligheid van de mensen (« Zingende doden », « Ben jij het ») en over de pijn van individuen (« De wolkentrapper » over een zestienjarig meisje, overleden aan kanker; « Wie » over een kind op de vlucht voor een oorlog en « Afwezig » over het geestdodend werk achter de kassa van een supermarkt, zoals ook André Bialek dit reeds uitstekend verwoordde in « La petite caissière »). En dan is er tot slot nog de « Parijse tango » ter herinnering aan de lente van het jaar je-weet-wel en met als pakkende zin : « Alleen de communisten weten nog wie Jezus is ».
Muzikaal biedt deze elpee geen verrassingen : degelijke, maar traditionele Van Veen-muziek zoals we ze o.a. uit de programma’s van Jan Van Rompaey reeds jaren kennen. In dat soort programma’s komt Van Veen trouwens beter tot zijn recht, want een hele elpee in dezelfde stijl heeft op de duur de neiging van… enfin, je begrijpt. Beste nummer ? Jawel, « Hilversum III », maar, tenslotte, van man tot man: “Waarom fluit jij altijd als ik een liedje fluit, hetzelfde liedje mee?”

Ronny De Schepper

(*) Deze naam zegt mij totaal niets meer. Maar dan ook totaal!

Referenties
De wonderlijke avonturen van Herman Van Veen, Phonogram-Harlekijn 2441505.
Herman Van Veen, Signalen, Harlekijn 821 272-1.
Ronny De Schepper, Herman Van Veen: als hij is er geen 1, De Rode Vaan nr.26 van 1984.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.