Het is vandaag al 25 jaar geleden dat de Engelse toneelauteur en scenarist Robert Bolt is overleden (foto IMDb). Hij kreeg vooral erkenning voor zijn toneelstuk A Man for All Seasons over de strijd tussen Thomas More en Hendrik VIII naar aanleiding van diens echtscheiding met Catharina van Aragon. Het drama won verscheidene awards, zowel voor het toneelstuk als voor de verfilming.

Robert Oxton Bolt werd geboren in Sale (Greater Manchester). Reeds tijdens zijn middelbare studies kreeg hij belangstelling voor Thomas More. Hij deed hogere studies aan de Universiteit van Manchester en, na zijn militaire dienst in oorlogstijd, aan de Universiteit van Exeter. Hij werd vervolgens leraar Engels en geschiedenis aan Millfield School.

Toen hij 33 was werd hij voltijds schrijver, nadat in 1958 zijn toneelstuk The Flowering Cherry in Londen werd opgevoerd, met Celia Johnson en Ralph Richardson in de hoofdrollen. Bolt werd bekend door zijn dramatisch werk waarin hij de protagonisten in conflict deed komen met de heersende samenleving. Zo b.v. in zijn scenario voor de film Lawrence of Arabia (1962). Hij slaagde erin, wat anderen voor hem niet was gelukt, om van de autobiografie van Thomas Edward Lawrence (1888-1935), Seven Pillars of Wisdom, een overtuigend theatraal verhaal te maken. Hij gooide hiervoor het boek overhoop om er de zoektocht van te maken van de auteur naar zijn identiteit. De Lawrence, gezien door Bolt, was een onaangepast persoon, zowel in Engeland als onder de Arabieren.

Het was de tijd toen Bolt zelf in aanraking kwam met het gerecht en met de gevangenis, omwille van zijn protesten tegen de nucleaire proliferatie. Hij weigerde een verklaring te ondertekenen dat hij zich voortaan van protesten zou onthouden en werd tot een maand gevangenis veroordeeld. De producer van de Lawrence-film, Sam Spiegel, kon hem na twee weken gevangenis overtuigen om toch nog de belofte te ondertekenen. Bolt had daar later spijt over en verbrak de relaties met Spiegel. Bolt werkte vervolgens op de roman van Boris PasternakDoctor Zhivago en maakte er een typisch Bolt-scenario van – humaan, met korte dialogen en treffend.

In 1970 schreef hij het scenario voor Ryan’s Daughter, een verhaal dat zich afspeelt in 1916, van de liefde tussen een Ierse vrouw en een Britse officier tijdens de Eerste Wereldoorlog, ondanks de oppositie van haar nationalistische omgeving. Het script was een hedendaagse herwerking van de Madame Bovary van Gustave Flaubert. Zowel Lawrence of Arabia, als Dr.Zhivago en Ryan’s daughter waren films van David Lean.

Nadat een beroerte hem had getroffen in 1979 die hem verlamd maakte, schreef hij The Bounty. De hoofdfiguur, Fletcher Christian, is in zijn ogen ook weer iemand die op gespannen voet leeft met de samenleving en tevens voeling verliest met zijn eigen identiteit. Zijn volgende realisatie was The Mission, waar hij de hem vertrouwde thema’s behandelde in het kader van de 18e-eeuwse missies van de jezuïeten in Zuid-Amerika, op basis van het toneelstuk Het heilige experiment van Fritz Hochwälder.

Robert Bolt schreef ook nog een laatste script onder de naam Political Animal, dat later een televisiefilm werd onder de naam Without Warning: The James Brady Story (1991), met als thema de moordpoging op Ronald Reagan en de strijd van zijn woordvoerder James Brady, om te herstellen van de bijna dodelijke kogel die hem trof. Waarover Wikipedia niet spreekt (maar wat mij niet verwondert, gezien ook nog andere voorbeelden in die zin) is dat Robert Bolt nog lid is geweest van de communistische partij. Na wat opzoekingswerk vind ik het toch terug in zijn “obituary” in The Independent: “At one time he belonged to the Communist Party and left it, like many others with profound regret, thereafter involving himself in causes rather than party politics.”

De schrijver van de “obituary”, John Calder, brengt overigens nog een ander stuk ter sprake dat in Wikipedia werd “vergeten”: “He achieved, however, a considerable succès d’estime for State of Revolution in 1977, a play set in and after the Russian revolution in which Lenin was the principal character. As well as drawing the personalities of the Bolshevik leaders and their inter-relationships, the play examined the events following Lenin’s death and the possible reasons behind Trotsky’s departure from Russia instead of staying to fight Stalin for the party leadership. Many consider it Bolt’s most fascinating and enigmatic play, certainly the most intellectually ambitious. It had only a limited number of performances at the National Theatre.”

Bolt was viermaal getrouwd, waaronder tweemaal met de Britse actrice Sarah Miles, de hoofdfiguur van Ryan’s daughter. Zijn eerste vrouw was Celia Ann “Jo” Roberts. Ze hadden drie kinderen (Sally, Ben en Joanna) en scheidden in 1963. Hij was met Miles getrouwd van 1967 tot 1976 en ze hadden een zoon Thomas. In het begin van de jaren 80 was hij korte tijd getrouwd met Ann Queensberry, waarna hij opnieuw trouwde met Sarah Miles in 1988. (Wikipedia)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.