Fons Mariën las “Pro Europa dus tegen de EU” door Thierry Baudet.

Dit boekje bevat de HJ Schoo-lezing 2012 door politicus Thierry Baudet, samen met enkele andere opstellen (Leidt nationalisme tot oorlog?; Het federale complot; Een plan B voor de euro; Het Europa van de Mensenrechten). HJ Schoo was een oud-hoofdredacteur van het weekblad Elsevier, en sinds 2009 wordt er jaarlijks een lezing gehouden door een politicus of intellectueel ter nagedachtenis van hem. Het boekje is trouwens uitgegeven door Elsevier. In 2012 was het dus de beurt aan Thierry Baudet, wiens anti-EU-standpunt hier duidelijk blijkt. Dat maakt het boekje ook zo aantrekkelijk: in goed 30 bladzijden heb je dus zijn opinie over Europa. En dus ook het standpunt van Forum voor Democratie, de partij van Thierry Baudet.

De auteur stelt dat er drie samenwerkingsverbanden in internationaal verband bestaan: intergouvernementaal, supranationaal en federaal. Volgens Baudet is de huidige EU een voorbeeld van een supranationaal verband. Maar – en dit is cruciaal in zijn betoog – dit supranationaal verband evolueert onvermijdelijk in de richting van een federatie, zodat we komen tot een Verenigde Staten van Europa. En hiertegen verzet hij zich sterk. Vier elementen zijn volgens hem dwingend in deze evolutie: de open binnengrenzen, als ‘één blok’ op het internationale toneel staan, de gedeelde munt (de euro) en het uitdijen van supranationale wetgevende en rechtsprekende organen. Een federatie kan volgens hem niet werken, gezien de grote verscheidenheid (taal, cultuur, nationale eigenheden). Tegenover deze evolutie, die hij zoals gezegd onvermijdelijk acht, stelt hij een terugkeer naar een intergouvernementeel samenwerkingsverband voor. Hiertoe wil hij verworvenheden als de euro, de Schengenzone, het europarlement e.d. terugschroeven. “Terug naar vrijhandel en samenwerking op basis van nationale souvereiniteit”, zo valt zijn standpunt samen te vatten.

Ik ben het grondig oneens met Thierry Baudet. Het valt me op dat zijn standpunt overeenkomt met de typische rechtse standpunten in Europa, waarin telkens weer gehamerd wordt op nationale souvereiniteit. Maar los daarvan denk ik dat zijn “onvermijdelijke evolutie naar een (ongewenste) federatie” fout is. Hij argumenteert dat wel (wat ik in dit korte bestek niet helemaal kan weergeven), maar ik heb daar mijn twijfels bij. Er zal volgens mij altijd een zekere spanning blijven bestaan tussen (de behoefte aan) een nationale souvereiniteit en de nood aan een internationaal samenwerkingsverband. De problemen van onze tijd zijn bovendien veelal internationaal, d.w.z. ze overstijgen de staatsgrenzen: economisch, financieel, defensie, klimaat, migratie… Het is een illusie te denken dat afzonderlijke souvereine staten die problemen echt kunnen oplossen of opvangen. Er zal sowieso een hecht internationaal samenwerkingsverband nodig zijn. Dus waarom niet de EU, die al een traditie van decennia kent, gewoon behouden? Dat betekent niet dat er geen enkel kritiek op de EU kan zijn (zo is er de steeds weerkerende kritiek op de Brusselse administratie als ‘waterhoofd’ van de unie), of dat er geen verbetering nodig of mogelijk is op bepaalde vlakken. Maar Baudet wil het kind met het badwater weggooien.

De perikelen rond de Brexit (wat Baudet in 2012 uiteraard niet kon weten) hebben volgens mij aangetoond hoe stupide de terugkeer naar de nationale souvereiniteit is. Volgens mij is dat een regressie naar de illusie van souvereiniteit.
Blijft een feit dat deze lezing ons in staat stelt om in een korte tijd kennis te nemen van een standpunt en van de argumenten die haar ondersteunen. Dat is zeker de verdienste van dit boekje.

Fons Mariën

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.