In “Thuis” draaien alle verhaallijnen op dit moment rond Valentijn. Terwijl in de GVA in 2012 een enquête is verschenen dat slechts 10% van de bevolking daaraan meedoet. Het verschil tussen realiteit en perceptie. Ikzelf heb nooit erg veel van Valentijn gehouden. Ik vond het de zoveelste door de middenstand gecreëerde “feestdag” om het geld te laten rollen. Tot ik bij mijn vriend Alcide wat meer heb geleerd over het ontstaan van Valentijnsdag. En wat blijkt? In heidense tijden was dit zowaar de fameuze poeperkesdag waar Bart De Pauw en Tom Lenaerts al zo lang van dromen…

Volgens Alcide gaat Valentijnsdag terug op een Griekse vruchtbaarheidscultus (in Griekenland begint de lente natuurlijk een beetje vroeger dan hier), waarbij men met bacchanalen het huwelijk tussen Zeus en Hera herdacht (zie portret).
Wikipedia spreekt hier niet over, maar wel over de Romeinse Lupercalia-feesten die op 15 februari werden gevierd ter ere van Juno, de Romeinse beschermgodin van de vrouw en het huwelijk, en Pan, de god van de natuur. Alcide vervangt Pan echter door de Romeinse oppergod Jupiter, wat de overeenkomst met het Griekse voorbeeld beter doet uitkomen (en, eerlijk gezegd, dat lijkt me logisch, want dat is precies wat de Romeinen gewoonlijk deden: de Griekse goden en gebruiken overnemen en ze “verromeinsen”). Ook om dit te bewijzen komt hij met een schilderij aandraven (zie hieronder).
jupiter
Alcide: “Dans la Rome antique, le jour du 15 février était nommé les lupercales ou festival de Lupercus, le dieu de la fertilité, que l’on représente à moitié nu et vêtu de peaux de chèvre. Les prêtres de Lupercus sacrifiaient des chèvres au dieu et, après avoir bu du vin, ils couraient dans les rues de Rome et touchaient les passants en tenant des morceaux de peau de chèvre à la main. Les jeunes femmes s’approchaient volontiers, car être touchées ainsi était censé rendre fertile et faciliter l’accouchement. Cette solennité païenne honorait Junon, déesse romaine des femmes et du mariage, ainsi que Pan, le dieu de la nature. Cette fête païenne est liée aux origines de la ville de Rome. Son nom signifie “loup” en latin et vient du Lupercal, la grotte au flanc du Mont Palatin dans laquelle la Louve aurait allaité les jumeaux Romulus et Rémus qui fondèrent la ville.”
Bij Wikipedia vinden we een ander verhaal, maar van dezelfde strekking. Ter gelegenheid van de Lupercalia-feesten werden de namen van ongehuwde jonge vrouwen in een grote kom gegooid. Ongehuwde mannen mochten dan om de beurt een naam trekken. Tijdens het feest waren de twee jonge mensen die aan elkaar gekoppeld werden elkaars partner.
Het spreekt vanzelf dat toen keizer Constantijn van het christendom de staatsgodsdienst maakte, dit heidense feest door de Kerk niet gewenst was. In 496 veranderde paus Gelasius dan ook het Lupercalia-feest van 15 februari in St.-Valentijnsdag van 14 februari. Die 14de februari zou dan de dag geweest zijn dat bisschop Valentijn van Terni op last van keizer Claudius ter dood zou zijn gebracht. Dat zou dan gebeurd zijn omdat hij zich weigerde te onderwerpen aan een wet van Claudius II, die het jonge mannen verbood te trouwen. De keizer zou dit gedaan hebben om zijn leger te verbeteren, in de veronderstelling dat getrouwde mannen slechtere soldaten waren. Valentijn voerde echter in het geheim de trouwplechtigheden uiten toen Claudius hier achterkwam, liet hij Valentijn arresteren en ter dood veroordelen.
Wellicht is dit echter terug te voeren op een legende, want van die wet is door historici tot nu toe nog geen spoor teruggevonden. Nog later werd de legende nog een beetje aangedikt. De avond voor hij geëxecuteerd zou worden, schreef Valentijn zelf zogezegd de eerste “valentijnskaart”, geadresseerd aan de blinde dochter van de cipier Asterius, getekend “van jouw Valentijn”. Toen de dochter het kaartje in handen kreeg, kon ze weer zien en meteen ook het briefje lezen, wat straf is voor iemand die al die tijd blind is geweest en dus ook niet heeft kunnen leren lezen. Twee mirakels voor de prijs van één! (*)
Een belangrijke bijdrage tot de populariteit van Valentijnsdag wordt aan niemand minder dan Geoffrey Chaucer toegeschreven die in zijn gedicht “Parliament of Fowls” (1380-1382) deze versregels schreef:
“For this was on seynt Volantynys day
Whan euery bryd comyth there to chese his make”
“Want dit was op Sint-Valentijnsdag
Als elke vogel daar zijn maatje komt kiezen”

Ronny De Schepper

(*) Dat doet me denken aan Gerrie Knetemann die na zijn zware val in “Dwars door België” in het Universitair Ziekenhuis van Gent terecht kwam. “Dokter,” kreunde Gerrie Knetemann, “zal ik nog ooit piano kunnen spelen?” “Zeker,” sprak de optimistische chirurg. “Ha,” antwoordde de Kneet, “dat is fijn, want dat heb ik tot hiertoe niet gekund.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.