Het is vandaag al twintig jaar geleden dat de Franse filmregisseur Roger Vadim is overleden. Bekender dan zijn films is zijn liefdesleven en terecht want dat heeft méér gedaan voor de filmgeschiedenis dan zijn films zelf…

Roger Vadim werd geboren als Roger Vladimir Plemiannikov in Parijs. Zijn vader Igor Plemiannikov was een tot Frans burger genaturaliseerde Wit-Rus en viceconsul voor Frankrijk in Egypte. Roger was van oordeel dat zijn toekomst niet in de diplomatie lag en hij begon vanaf 1944 met acteren en werd in 1947 assistent van regisseur Marc Allégret. In 1950 debuteerde Roger Vadim als scenarist voor “Marie Chapdelaine” van Marc Allégret en in 1952 huwde hij met de jonge starlet Brigitte Bardot, waarmee hij de Franse filmindustrie in een stroomversnelling bracht.
Vanaf 1956 begint hij dan ook zelf films te draaien. Eerst zorgt het Modern Jazz Quartet voor de muziek bij “Sait-on jamais?” (*), een film met het toenmalige Franse sekssymbool Françoise Arnoul, die echter in de vergetelheid zou verdwijnen als Et Dieu… créa la femme verschijnt met zijn toenmalige vrouw Brigitte Bardot in de hoofdrol. “De rector van het Sint-Barbaracollege in Gent kwam in hoogsteigen persoon in de klas met onheilspellende stem meedelen dat in de Capitole de slechte film Dieu créa la femme zou worden gespeeld en dat het ten strengste verboden was… En inderdaad. Van de dag af dat de wulpse contouren van Brigitte Bardot in potjeskleuren op een kartonnen paneel boven de helverlichte ingang van de bioscoop de haren van alle deftige Gentenaars ten berge deden rijzen, de dag ook dat er in de glazen kast foto’s hingen van het sensuele kind-vrouwtje, van die dag af patrouilleerde een waakzame surveillant onafgebroken in de buurt.” (Vic De Donder, Kom eens naar mijn kamer, Elsevier, 1986, p.122)
La jeune critique van de Nouvelle Vague (“Les cahiers du cinéma”), François Truffaut en tête, salue ce qui est en fait, selon Jacques Rivette, le seul film français « vivant » de l’année: les décors naturels filmés à la façon du cinéma américain, en CinémaScope couleurs, le comportement physique plus que psychologique des acteurs, et tout particulièrement de l’héroïne…
Een jaar later scheidden Vadim en Bardot en het jaar daarop trouwde Vadim met Annette Stroyberg, een Deense actrice aan wie hij een hoofdrol gaf in het drama Les Liaisons dangereuses 1960 (1959), een moderne filmadaptatie van de klassieke briefroman van Pierre Choderlos de Laclos, naast de twee monstres sacrés Gérard Philippe en Jeanne Moreau. Twee jaar later waren ze weer gescheiden.
De film zelf zorgde voor een breuk met de critici van de Nouvelle Vague: Vadim werd verweten het werk van Choderlos de Laclos te hebben verraden. Maar eigenlijk lag er iets anders aan de oorsprong van deze “oorlog”: in juni 1959 had Brigitte Bardot aanvaard om de hoofdrol te vertolken in “La bride sur le cou”, de eerste film van criticus Jean Aurel, één van de beste vrienden van François Truffaut. Het draaien begint pas in december 1960, maar na enkele dagen wordt Aurel aan kant geschoven ten voordele van Roger Vadim. In een artikel in France-Observateur van 22 december 1960 valt Truffaut Vadim dan ook virulent aan. Deze slaat terug met een proces wegens smaad. Op 29 januari 1962 begint dan ook een proces waarbij zowat het hele wereldje van de Nouvelle Vague passeert met Brigitte Bardot op kop. Minder opvallend, maar later des te meer: Roger Vadim wordt verdedigd door de advocaat François Mitterand…
Het proces loopt af op een sisser: Vadim krijgt gelijk, maar Truffaut hoeft slechts één frank morele schadevergoeding te betalen. Veel belangrijker is echter de schade die het proces heeft aangericht: de beweging van de Nouvelle Vague bestaat niet meer. Voor Vadim zelf maakte dit weinig uit: hij was toch al van plan om meer de commerciële tour op te gaan. Zo draaide hij in 1960 “Et mourir de plaisir”, een vampierenfilm gebaseerd op het boek “Carmilla” van de Ier Sheridan Le Fanu, dat ouder is dan het veel beroemdere “Dracula” van Bram Stoker.
« Les Parisiennes » stammen uit 1961. Hierin stapt Johnny Hallyday in navolging van zijn idool Elvis Presley zelf ook in de film. In één van de vier sketches van deze film van Marc Allégret zingt hij “Retiens la nuit” tegenover Catherine Deneuve die op die manier ook de filmgeschiedenis komt ingestapt. Zij had de rol gekregen omdat scenarist Roger Vadim op dat moment aan de rol ging met haar zus Françoise Dorleac. Zelf zou Catherine een tijdlang een verhouding hebben met Johnny Hallyday tot Sylvie Vartan op de proppen komt, waarop Vadim zelf een relatie begon met de toen nog altijd maar 17-jarige Catherine Deneuve. Zij speelde daarna het brave, naïeve blondje Justine in “Le vice et la vertu” van Roger Vadim tegenover de zwartharige Juliette (le vice) van Annie Girardot (in het origineel van de Sade is het wel precies omgekeerd).
Ondertussen had in 1960 Françoise Sagan haar eerste toneelstuk geschreven, “Château en Suède”, een paar jaar later (in 1963) verfilmd door Roger Vadim met Monica Vitti, Jean-Claude Brialy, Curd Jurgens, Suzanne Flon, Jean-Louis Trintignant en Françoise Hardy.
In 1965 trouwde Vadim met de Amerikaanse Jane Fonda, waarmee hij in 1964 “La Ronde” draaide, naar het stuk “Reigen” van Arthur Schnitzler, op basis van een scenario van Jean Anouilh.
In 1965 veroorzaakt Vadim opnieuw ophef met “La curée”. Maar ondanks het feit dat het hier de verfilming van een werk van Emile Zola betreft, is de opwinding louter en alleen te wijten aan het feit dat Jane Fonda even naakt in een zwembad plonst. Het dient echter gezegd dat hij ze vooral tot een icoon verheft met de sciencefictionfilm Barbarella in 1968. Daarna draaide hij de Edgar Allan Poe-verfilming “Histoires extraordinaires”, eigenlijk een compilatie van drie kortfilms door Roger Vadim, Federico Fellini en Louis Malle.
Kort daarop scheidden Vadim en Fonda en twee jaar later trouwde Vadim met Catherine Schneider. In 1976 draait hij “Une femme fidèle” met Sylvia Kristel. Ook het huwelijk met Schneider (geen familie van Romy) duurde niet lang (tot 1977) en dan duurde het tot in 1990 vooraleer Vadim voor de vijfde en laatste keer huwde, deze keer met de Franse actrice Marie-Christine Barrault. In 2000 stierf Roger Vadim in Saint Tropez aan kanker.

Ronny De Schepper

(*) Vermoedelijk is het deze film waaraan de uitvinding van de benaming “discotheek” (en dan niet in de betekenis van “een bibliotheek met platen i.p.v. boeken”) wordt toegeschreven. Alleszins was het woord in 1963 blijkbaar nog “nieuw”. Ik baseer me hiervoor op de film “Mermaids” die zich afspeelt eind ’63 (moord op Kennedy) en waarin er een nieuwsfragment zit over “discothèques” en de nieuwslezer voegt er ter verduidelijking aan toe: “Which are nightclubs…”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.