Onlangs verscheen een nieuw nummer van het tijdschrift Verslagen & Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren, met als titel ‘Drie visies op de frequentste klank van het Nederlands’. Dit nummer, dat handelt over (diverse aspecten van) de sjwa, is opgevat als een postuum eerbetoon aan Johan Taeldeman. Deze aflevering van V&M kost 12 euro voor verzending naar een adres in België, of 16 euro voor verzending naar Nederland. Bestel het themanummer hier.

Eind oktober 2017 is Johan Taeldeman, professor-emeritus van de Gentse universiteit en bekend als kenner van de Vlaamse dialecten, overleden aan een hartfalen. Taeldeman was een bekende taalkundige, verbonden aan de UGent en gespecialiseerd in dialecten. Een onderwerp waarover hij geregeld aan het woord kwam in tal van radio- en televisieprogramma’s. Hij was een van de medeauteurs van de Fonologische Atlas van de Nederlandse Dialecten, een van de eerste grote verzamelwerken over het Vlaamse dialect. Tijdens de laatste jaren van zijn leven merkte hij geregeld op dat in de FAND één heel belangrijke klank grotendeels buiten beeld was gebleven: de niet gespecificeerde vocaal sjwa. Ook die verdiende naar zijn oordeel een plaats in het panopticum van de Nederlandse klankgeografie. Taeldeman sprak meer dan eens de hoop uit dat die lacune alsnog ingevuld zou worden, en in zijn laatste levensmaanden schoof hij dat dan ook voorzichtig als een mogelijk project naar voren. Het heeft niet meer mogen zijn, maar de artikelen die in dit herdenkingsnummer opgenomen werden, gaan wel over diverse aspecten van de sjwa-problematiek. Ze representeren drie pijlers van Taeldemans denken over taal: de historische klankleer, de Nederlandse taalgeografie en de sociale variatielinguïstiek.

Professor Taeldeman was afkomstig uit Maldegem, maar woonde al jaren in Balegem in Oosterzele. Hij werd 73. Ik heb slechts één jaar les gehad van hem en dat was in mijn eerste kandidatuur, het laatste jaar dat Prof.Willem Pée de leerstoel voor dialectologie bezette. Maar we zijn later altijd contact blijven houden. Een vast ontmoetingspunt was de jaarlijkse éénmeistoet, maar ik kwam Johan ook tegen op vernissages, studiedagen, concerten en natuurlijk ook gewoon op café of op restaurant. En als het erop aankwam, kon ik steeds een beroep doen op hem. Zoals toen Paul Rans het Antwerps Liedboek op CD zette b.v., maar de klinkers meestal op z’n West-Vlaams uitsprak. Ik kon dat niet aanvaarden en voor mijn artikel in Knack ging ik verhaal halen bij Johan Taeldeman, die mijn stelling ondersteunde. Maar als ik hem “zo maar” tegenkwam, spraken we niet over zijn vakgebied, maar over koetjes en kalfjes. Ik moet wel zeggen dat die ontmoetingen nu al een tijdje achter de rug lagen omdat ik zelden nog buitenkom en al helemaal niet meer naar de éénmeistoet ga. Maar ik zal nog vaak aan hem terugdenken, zoveel is zeker.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.