Dertig jaar geleden: ‘Na een duik ben je een heel ander mens’ (Thalassa Divers Ghent)

47 duikersEen duikersclub? Zoals voor elke buitenstaander betekende het voor mij tot voor enkele weken louter een nat pak als je nietsvermoedend naar de stoet van de Gentse Feesten stond te kijken. Maar dan is er plotseling dat dodelijke ongeval voor de kust van Nieuwpoort (vader en zoon omgekomen) en ga je beseffen dat lid zijn van een duikersclub toch iets meer inhoudt dan, zeg maar, lid zijn van een wielertoeristen- of wandelclub.
Daarom gingen wij even praten met Elmar Masureel en Adrien Neukens van de Gentse club THALASSA, terwijl in het zwembad Rozebroeken de oefeningen aan volle gang waren.

Elmar Masureel is clubmonitor, wat betekent dat hij het hoogste brevet heeft gehaald in de duiksport en ook gerechtigd is een eigen club op te richten als hij daartoe de aandrang zou hebben.
Adrien Neukens heefts ‘slechts’ een middelbaar brevet, maar toch heeft hij reeds meer duikuren achter de rug dan zijn collega. Neukens heeft ook reeds zowat de halve wereld afgereisd, uiteraard telkens met het oog op nieuwe duikervaringen. Als je hem bezig hoort over de Caraïben of over de Rode Zee, zou je je al meteen bij de club willen aansluiten. Euh, à propos, kan dat?
Elmar Masureel: Jazeker, als je zestien bent en medisch geschikt bevonden.
We beginnen dan met een zogenaamde ‘vrije duik’. Daar komt nog geen apparatuur aan te pas: juist zwemvliezen, een loodgordel, een duikbril en een ‘tuba’ (snorkel).
Uiteraard wordt er op die manier enkel maar in het zwembad gedoken. Het is een soort van watergewenning, die een viertal maanden duurt: we beginnen in september en nog vóór nieuwjaar wordt er een soort examen afgenomen.
Want bij duiken komt er ook veel theoretische kennis bij kijken. Dat blijkt nog meer wanneer men dan nadien de proeven voor de drie brevetten aflegt, te beginnen met het elementaire brevet. Daarvoor werkt men wel reeds met flessen en alles wat men nodig kan hebben om te duiken.
Eerst nog in het zwembad, maar als blijkt dat men met die apparatuur en ook met zichzelf, als ik me zo mag uitdrukken, kan omgaan en als men ook in het theoretische examen geslaagd is, dan pas mag men gaan oefenen in open water. Maar wel bijna letterlijk aan de hand van een ervaren duiker!
Cowboys
Stilaan gaan we dan naar grotere diepten: tien meter, vijftien meter, waar men z’n vaardigheden moet bewijzen om dat elementaire brevet te verkrijgen. Voor het middenbrevet of het hoger brevet gelden dezelfde normen, alleen worden de proeven uiteraard zwaarder. Met een elementaire brevet kan men wel reeds overal gaan duiken (ook in het buitenland), maar dan wel met begeleiding van een ervaren collega.
Het spreekt vanzelf dat er ook altijd ‘piraten’ of ‘cowboys’ zijn, zoals wij ze noemen, die deze voorschriften aan hun laars lappen en op eigen risico gaan duiken, maar wij houden ons aan de regels van onze federatie, de NELOS (Nederlandstalige Liga voor Onderwatersport), die tot de BEFOS behoort (Belgische Federatie voor Onderwateronderzoek en -sport) en ook tot de CMAS (Conféderation Mondiale des Activités Subaquatiques).
Wat ieder individu tijdens zijn vakantie uitspookt daar willen we ons niet mee moeien, maar clubs op Benidorm of zo die na drie of vijf duiken reeds een brevet uitreiken, daar plaatsen wij toch reuzegrote vraagtekens bij…
Spuitwater
Beginners maken zich vooral zorgen over het feit dat je vanop een zekere diepte niet onmiddellijk naar de oppervlakte mag stijgen…
44 adrien neukensAdrien Neukens: Dat is inderdaad belangrijk, vooral omdat men niet eens heel diep hoeft te duiken om die regels in acht te moeten nemen. Vandaar dat men ze al van bij de proeven voor het elementaire brevet onder de knie moet hebben. Zonder nu al te veel in detail te treden kan men stellen dat de tijd dat men onder water kan blijven zonder met bepaalde ‘trappen’ rekening te houden, omgekeerd evenredig is met de diepte.
Zo mag je b.v. dertig minuten onder water zijn op dertig meter diepte, maar dan moet je wel minimum vijf minuten op drie meter blijven liggen vooraleer aan de oppervlakte te komen. En hoe dieper je gaat hoe minder lang je daar mag blijven. Dat is omwille van de stikstof die in je bloed wordt opgeslagen.
Elmar Masureel: Je kan dat het beste vergelijken met een gesloten flesje spuitwater. Als je daarmee schudt, gebeurt er op het eerste zicht niets. Tot men er de capsule aftrekt! Iedereen weet dat dit komt omdat de druk dan plotseling wegvalt.
Welnu, als je te snel stijgt bij het duiken, krijg je in je bloed datzelfde effect. En die stikstofbellen kunnen dan soms op kritieke plaatsen (b.v. in de hersenen) een obstructie vormen, wat uiteraard fataal kan zijn.
Dat is dus alvast één reden om bij een club aan te sluiten: de veiligheid. Maar is het ook goedkoper? Kan je m.a.w. op de club een beroep doen om bepaalde delen van de uitrusting te lenen?
Adrien Neukens:
Als je lid wordt van een club, volstaat het om voor plusminus 3.000 fr. materiaal te kopen. Dat is de prijs voor een fatsoenlijke duikbril, zwemvliezen, een tuba en een loodgordel. Aan beginnelingen lenen wij verder duikmateriaal uit, omdat zij vaak nog niet weten tot hoever ze zullen gaan. Maar later is dat te vergelijken met eender welke hobby: een wielertoerist begint misschien ook eerst op een tweederangs racefiets en schakelt later over op een Eddy Merckx. Dat geldt ook bij ons. Na verloop van tijd schaft men zich zelf een duikerspak aan, een fles en een ‘ontspanner’ (om eraan te bevestigen, red.), een reddingsvest enz.
Milieuverontreiniger
Goed. Je hebt dan die opleiding gevolgd. Je hebt al het nodige materiaal. Maar waar valt er nu nog te duiken? Naar aanleiding van het ongeval in de Noordzee werd er gezegd dat het eigenlijk onverantwoord was daar te duiken …
Adrien Neukens:
Dat werd gezegd ja, maar ik verzeker je dat je er magnifieke duiken kan doen. De warrelnetten, waarin ook die duikers verstrikt zijn geraakt, vormen echter een reëel gevaar. Voor onervaren duikers is het dus beslist onverantwoord.
De Noordzee is één van de drukst bevaren zeeën ter wereld, wat dus ook betekent dat er vele wrakken liggen, waarvan de meeste met warrelnetten. Maar het is zeker niet omwille van de zichtbaarheid zoals men ook wel heeft beweerd. Als men voorzien is van een lamp, kan je voldoende zien.
Elmar Masureel: Mits men een goed tijdstip heeft uitgekozen, kan men op dertig meter diepte zelfs zonder lamp vijftien meter ver kijken! Met de club gaan we veel in de Oosterschelde duiken. Welnu, daar krioelt het nog van leven, wat men ook mag beweren over de milieuverontreiniging. De zichtbaarheid wordt juist belemmerd door een grote hoeveelheid plankton, wat men min of meer als het begin van de voedselketen mag beschouwen. En daarnaast krioelt het er van de krabben, de kreeften, de platvissen enz.
Schattenjagers
Wat ons bij de volgende vraag brengt: vangen jullie? Ik bedoel vissen, schaaldieren…
Adrien Neukens:
Nee, dat is niet de bedoeling. Maar als we terugkeren worden we toch door de politie gecontroleerd of we niets meebrengen. Wij gaan echter om er naar te kijken, niet om er aan te komen. Dat is zoals bij de vrouwen, hé! Hetzelfde geldt voor ‘schattenjagers’. Er zijn nu eenmaal altijd mensen die als ze naar een wrak duiken, een hamer of een schroevedraaier meenemen om patrijspoorten uit te vijzen of iets anders af te breken.
Ik persoonlijk vind dat zo’n mensen de naam ‘duiker’ niet waardig zijn. Ikzelf kijk mij gewoon de ogen uit. En wat ik heb gezien dat kan niemand mij meer afnemen. Negentig procent van de mensen heeft nooit gezien wat ik reeds heb gezien. Want vergeet niet dat het onder water een heel ander wereld is, nietwaar.
Elmar Masureel: Telkens na zo’n duik, voel je je een heel ander mens. De stress is van je afgevallen, je bent herboren. Het is min of meer te vergelijken met een astronaut: gedurende een uur ‘zweef’ je als het ware, net alsof je gewichtloos bent.
Soms moeten we met onze zwemvliezen wel eens tegen de stroming in zwemmen, maar het is eigenlijk de bedoeling van zich met de stroming te laten meedrijven. Duiken is ont-spanning, geen in-spanning.
Maar is het geen al te eenzame ervaring? Communiceren onder water lijkt me immers uitgesloten…
Adrien Neukens:
Niks van! Er bestaan een heleboel afgesproken tekens en verder, maar ik geef toe dat ik misschien wel een uitzondering ben: als ik in mijn mondstuk spreek kan men mij zelfs onder water verstaan!
Iemand die na het lezen van dit stuk zin zou hebben om lid te worden van één van de clubs in het Gentse (want jullie zijn niet de enige), waaraan mag die zich nog verwachten, buiten die 3.000 fr. aanvangsmateriaal?
Elmar Masureel:
Wel, het lidgeld van de club bedraagt ongeveer evenveel. Daarin is dan zowel een verzekering begrepen als de toegang tot het zwembad en het gebruik van de perslucht. De verplaatsingen naar de Oosterschelde e.d. moeten wel afzonderlijk worden betaald.
Die prijzen kunnen van club tot club een beetje verschillen, maar grosso modo komen ze op hetzelfde neer. Let echter wel op dat je aansluit bij een duikschool, niet bij louter een duikclub. Wijzelf b.v. vormen als duikschool wel automatisch ook een club, omdat elke school een club is, maar niet elke club is een school!

Referenties
Ronny De Schepper, Thalassa Divers Ghent: ‘Na een duik ben je een heel ander mens’, De Dulle Draak, 24/11/1989
Voor meer inlichtingen: Thalassa Diving Gent; secretariaat: Luc Thienpont, Koning Albertlaan 100, 9130 Lochristi, tel:(091) 55 19 86.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.