Fons Mariën las “Herdenken Herdacht” van Simon(e) van Saarloos (foto YouTube).

Dit essay van de Nederlandse schrijfster en filosofe Simone van Saarloos werd uitgegeven in de reeks ‘Nieuw Licht’ van uitgeverij Prometheus. In ‘Nieuw Licht’ stellen redacteurs Frank Meester en Coen Simon telkens een vraag aan een denker, deze keer is de vraag: “Hoe kunnen we vandaag herdenken?”.

Simone van Saarloos heeft een heel eigen kijk op herdenken. Ze vraagt zich evenzeer af wat er niet wordt herdacht en waarom als wat wel wordt herdacht. Ze verzet zich tegen de noties schaarste (“je kunt niet alles herdenken”) en competitie (“sommige verhalen zijn daarom belangrijker dan andere”). Zo besteedt ze veel aandacht aan het belang van vergeten (dat nodig zou zijn om ‘een nieuw begin’ te creëren) en dat “kan worden ingezet tegen het heersend bewind”. In haar essay hanteert ze niet precies omschreven begrippen als ‘queer vergeten’ (aanknopend bij de queer theory), ‘wit herdenken’ en ‘heterotijd’.

Van Saarloos’ betoog blinkt niet echt uit in helderheid. Een rode draad is moeilijk te vinden. Van Saarloos schrijft erg associatief en verliest zich geregeld in uitweidingen over kwesties die weinig te maken hebben met het centrale thema. Uitweidingen waarbij ik geregeld een vraagteken in de marge plaatste: over het geheugen van water, over bomen als getuigen en hun geluiden (niet verwijzend naar de wind die in de bladeren speelt en zo geluid maakt), over de pil voor vrouwen, over ‘transformatieve rechtvaardigheid’.

De schrijfster verwijst hier en daar naar Hannah Arendt en Friedrich Nietzsche (er is een korte tekst van deze filosoof over het thema in dit boek opgenomen), maar vooral nog naar talrijke hedendaagse auteurs waarbij ze duidelijk haar voorkeur toont voor die activisten die over ‘witheid’ schrijven, die de geest willen ‘dekoloniseren’, die voornamelijk aandacht besteden aan de trauma’s van zwarte mensen.
Simone van Saarloos schrijft haar voornaam als Simon(e). Ze is overduidelijk een vrouw (cfr. haar website) maar ze wil niet in een ‘genderhokje’ geduwd worden. Ik doe niet mee aan die genderneutrale onzin. Kortom, wat mij betreft is dit een ‘essay om te vergeten’, zoals de ondertitel luidt.

Fons Mariën

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.