Morgen zal het 130 jaar geleden zijn dat Thomas Edison in San Francisco een eerste fonograaf installeerde, die men met een muntinworp kon doen functioneren. Met andere woorden een heel verre voorloper van de jukebox!

De eerste jukeboxen werden ontwikkeld aan het einde van de negentiende eeuw, maar het duurde nog tot de jaren dertig voordat jukeboxen ook echt populair werden. Deze eerste jukeboxen speelden een beperkt aantal 78-toerenplaten af, waarbij gaandeweg het uiterlijk van het apparaat met lichteffecten en plastics steeds aantrekkelijker gemaakt werd. Het summum van het jukeboxdesign uit de tijd van 78-toeren jukeboxen werd bereikt in de vorm van de Wurlitzer 1015. Van dit model werden er meer verkocht dan van welke jukebox dan ook en zou de naam Wurlitzer voor een lange tijd synoniem maken met jukeboxen in het algemeen.

Begin jaren vijftig ontwikkelde fabrikant Seeburg de Seeburg M100A. Deze jukebox speelde nog 78-toerenplaten af, maar had een heel nieuw en modern design en kon als eerste jukebox 50 platen bevatten. Snel daarna volgde de eerste 45-toerenjukebox; de M100B. Deze jukebox zag er bijna exact hetzelfde uit als de M100A, maar deze twee modellen samen zetten Wurlitzer op een technologische achterstand, die al snel duidelijk werd in de verkoopcijfers; Wurlitzer werd voorbijgestreefd door Seeburg.

De gloriedagen van de jukebox (*) zouden echter door nieuwe entertainmentvormen, zoals de televisie, ten einde komen in de jaren zestig. Grote Amerikaanse merken als Seeburg en Wurlitzer overleefden deze periode niet, hoewel de Duitse afdeling van Wurlitzer nog steeds jukeboxen produceert.

Door de opkomst van digitale technieken met compressie van geluid zoals bij MP3– en WMA-muziekbestanden, is naast de klassieke jukebox een geheel nieuwe mogelijkheid van vrije muziekkeuze ontstaan. MP3-spelers en computers maken op dit moment zowel in openbare gelegenheden als in huiskamers een opmars door als jukebox. Het aantal af te spelen nummers is bij deze apparaten vele malen groter dan bij de klassieke jukebox, maar daar staat tegenover dat juist daarom het principe van een jukebox (de eigen keuze) in de feiten verloren is gegaan. Ik verklaar me nader: in de jaren negentig werd ik in Londen voor het eerst met een dergelijke “jukebox” geconfronteerd. Ik wilde graag een bepaald nummer horen en stak daarom een munt (ik weet niet meer hoeveel het precies was) in de daartoe bestemde gleuf. Maar de hele tijd dat ik daar heb gezeten, heb ik dat nummer nooit gehoord. Inderdaad, wie weet hoeveel nummers had de uitbater zelf misschien geprogrammeerd! (Wikipedia)

(*) Die vielen inderdaad in de jaren vijftig en de vroege jaren zestig. In die tijd (de vroege jaren zestig dus) deed ik soms boodschappen voor mijn grootmoeder die dan beloond werden met een vijffrankstuk. Dan liep ik daarmee naar Café Rio (op de Krijgsbaan in Temse), enkele honderden meter van haar woning, en stopte die in de jukebox om mijn geliefde nummers te horen. Wat herinner ik me zoal? “Wheels” van The Stringalongs, “Coeur blessé” van Petula Clark of de “Ya Ya Twist” van Joey Dee. Allemaal platen die ik niet had natuurlijk, want dat was juist de bedoeling van zo’n jukebox! (RDS)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.