Als ik goed kan tellen (maar dat kan ik dus eigenlijk niét) is het vandaag 840 jaar geleden dat de Duitse non en componiste Hildegard van Bingen is overleden op de voor die tijd erg hoge leeftijd van 81 jaar.

Naast non en componiste was ze ook nog dichteres, wetenschapsvrouw, theologe, abdis en mystica. Haar visioenen leverden haar bijna een heiligverklaring op en de bijnaam “Sybille van de Rijn”. Als tiende kind van een welstellende familie werd ze op achtjarige leeftijd aan een klooster “geschonken”, wellicht omdat ze een zwakke gezondheid heeft. Dit, gekoppeld aan deze traumatische ervaring, zorgen al heel vroeg voor “visioenen”, waarin zij o.m. als eerste het vrouwelijke orgasme beschrijft…
Gebundeld in een boek, “Scivias” genaamd, vindt ze een verdediger in Bernardus van Clairvaux, waardoor paus Eugenius III in Trier haar aanmoedigt op de ingeslagen weg verder te gaan. Voor hetzelfde geld had hij haar natuurlijk ook tot de brandstapel kunnen veroordelen. Dat was in die tijd altijd een dubbeltje op z’n kant. Zeker als men rekent dat ze vaak van leer trok tegen de wereldse practijken van de geestelijkheid. Ze keert zich zelfs tegen haar vroegere verdediger Bernardus van Clairvaux als deze de tweede kruistocht goedkeurt. Maar anderzijds was ze een heftige tegenstandster van de keizer en dat werd door de pausen altijd graag gezien natuurlijk. Net voor ze sterft, komt het dan toch tot een conflict als ze een geëxcommuniceerde revolutionaire edelman in gewijde grond begraaft. Volgens haar heeft hij op zijn sterfbed berouw getoond. Uiteindelijk geven de autoriteiten toe. Ze is ook de auteur van het oudste gekende “morality play”, “Ordo Virtutem”. Haar muziek is eenstemmig, nauw verwant met het Gregoriaans en opgetekend in “neumen”, d.w.z. een vroeg-Germaanse vorm van spijkerschrift op een vierlijnige notenbalk.
Haar “symphonia armonie celestium revelationem” (zoiets als “welluidende harmonie der hemelse openbaringen”) werd in de jaren tachtig uitgegeven door Barbara Newman en meteen op plaat gezet door Barbara Thornton. Allemaal vrouwen dus, al verschenen in 1982 een achttal hymnes van haar hand door de Gothic Voices van Christopher Page (Hyperion), gebaseerd op het handschrift dat bewaard wordt in de Benedictijnerabdij van Dendermonde bewaard. Hiervan maakte ook de Amerikaanse folk- en barokzangeres Emily van Evera deel uit en die opnames dienden in november 1994 voor een nieuw project. Samen met de Benedictijnerzuster (maar dan wel in New Jersey, niet in Dendermonde) Germaine Fritz bracht Emily van Evera de CD “Vision” uit bij Angel Records, een onderdeel van EMI, dat totaal onverwacht de grote poen binnenrijfde met de Gregoriaanse gezangen van de monniken van Silos. Deze keer wordt zeker geen “authentieke” weergave nagestreefd, want op de tweestemmige band van de zuster en de gewezen folkzangeres, zette New Age-producer Richard Souther ritmische arrangementen, die te vergelijken zijn met “Sadeness” van Enigma. Men noemt het een postmodernistisch verschijnsel. Thornton reageerde even later met een nieuwe cd van Sequentia, die zich wel tegen dit pseudo-gedoe afzet, maar die toch ook de catchy titel “Canticles of Ecstasy” meekreeg…

Een gedachte over “Hildegard van Bingen (1098-1179)

  1. Er is ook de uitstekende cd ‘Heavenly Revelations’ van de Oxford Camerata o.l.v. Jeremy Summerly (op Naxos), opgenomen in Chapel of Hertford College, Oxford 14/15 december 1993.

    Liked by 2 people

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.