Het is vandaag 200 jaar geleden dat de Duitse componiste Clara Wieck (misschien beter bekend als Clara Schumann) werd geboren…

Haar vader Friedrich Wieck handelde in piano’s en was een van de origineelste pianopedagogen van de 19de eeuw. Haar moeder Marianne Wieck was een zeer goede pianiste en sopraan. Clara’s ouders scheidden toen zij vijf jaar oud was. Clara werd toegewezen aan haar vader, die haar pianolessen gaf. Haar moeder zou hertrouwen met componist Adolf Bargiel, ook al niet erg courant in die tijd.
Toen Clara veertien jaar oud was, componeerde ze haar pianoconcert in a mineur, dat zij twee jaar later uitvoerde met het Gewandhausorchester onder leiding van Felix Mendelssohn Bartholdy. Clara werd zeer beroemd en maakte vele concertreizen naar Parijs, Berlijn, Londen, Utrecht, Den Haag en Wenen. Tot haar bewonderaars behoorden Mendelssohn, Joseph Joachim, Chopin en Goethe. Clara Wieck kan worden beschouwd als een van de grootste pianisten van haar tijd.
Als pianovirtuoze werd Clara Wieck een legende. Daardoor was ze in staat om in 1878 alsnog geschiedenis te schrijven, toen ze werd benoemd als docente aan het vermaarde Hoschsche Konservatorium van Frankfurt am Main. In het Derde Rijk werd ze vereerd als “Hohepriesterin der Kunst”. In ons land is het de verdienste van pianist Jozef De Beenhouwer de aandacht te vestigen op de composities van Clara.
Clara Wieck was overigens een uitzondering in de muziekgeschiedenis. Niet alleen mocht zij wél studeren in tegenstelling tot Nannerl Mozart en Fanny Mendelssohn (Felix Mendelssohn zorgde voor de pianocarrière van Clara, al was ze nochtans – net als haar latere echtgenoot – onverholen antisemitisch), maar bovendien kende ze haar meest creatieve periode terwijl ze gehuwd was met Robert Schumann, die een van haar vaders leerlingen was. Dat was overigens zeer tegen de zin van vader Wieck, die alle omgang tussen de geliefden verbood, omdat hij (terecht zo zou blijken) niet verwachtte dat Schumann zijn dochter een behoorlijk bestaan kon bieden. Hij verzette zich aanvankelijk met succes tegen een huwelijk. Een dag voor haar eenentwintigste verjaardag trouwde ze echter toch, na een enerverende rechtszaak, met Robert. Het was een intens muzikaal huwelijk, maar de opvoeding van de acht kinderen, gezondheidsproblemen en carrière, waren voor haar een zware last.
Toen Clara vijfendertig was, werd Schumann in een inrichting opgenomen wegens depressies. Toen hij in 1856 stierf, zou ze hem nog overleven tot 1896, maar ze zou nog amper iets componeren. Clara had veel steun van Johannes Brahms, die enige tijd daarvoor in hun leven was gekomen. Hij nam dan ook de zorg op zich van Clara en haar kinderen toen Robert Schumann overleden was. Dan werd hij echter verliefd op de oudste dochter en zijn wereld stortte in toen hij hoorde dat ze met een graaf ging trouwen. Van dan af werd Brahms voortdurend verliefd op zangeressen, maar toch kwam hij er nooit toe te trouwen. “Met het huwelijk vergaat het mij net als met de opera,” placht Brahms te zeggen, “tot geen van beide kan ik het besluit nemen.” Hun hele verdere leven bleven Clara en Johannes echter zeer bevriend.
In 1896 werd Clara getroffen door een hersenbloeding. Ze overleed twee maanden later op 76-jarige leeftijd en werd begraven naast Robert Schumann op het Alter Friedhoff in Bonn. (Wikipedia)
Uiteraard is dit verhaal herhaalde malen verfilmd. Zo was er in 1995 nog een Franse TV-film van Jacques Cortal met Thomas Langmann als Schumann, Isabelle Carré als Clara en Andrej Toloubejev als vader Wieck. In Duitsland draaide Peter Schamonie reeds in 1982 “Frühlingssymphonie” over het debuut van Robert Schumann (gespeeld door Herbert Grönemeyer) als leerling van Friedrich Wieck (Rolf Hoppe). Hij wordt daar inderdaad verliefd op diens 16-jarige dochter Clara (Nastassja Kinski). André Heller vertolkt de rol van Felix Mendelssohn.

2 gedachtes over “Clara Wieck (1819-1896)

  1. Toen de Duitse Bundespost in de jaren 80 met een (Dauerreihe) reeks postzegels rond het thema “Frauen der deutschen Geschichte” begon, behoorde Clara Schumann tot de eerste reeks zegels.

    Nog vermeldenswaardig: ze moest 8 koters grootbrengen. Da’s ook niet niks!

    In het Schumannmuseum in Zwickau (Karl-Marx-Stadt) vind je de Steinvleugel die haar pa speciaal voor haar had laten maken en waarop ze tijdens haar eerste optreden speelde. Die piano vind je ook op de achterkant van het biljet van 100 DM met de afbeelding van Clara Schumann (uitgegeven in 1989).

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.