Volgens “On this day” is het vandaag precies 1990 jaar geleden dat Johannes de Doper werd onthoofd op aanvraag van Salome (hierboven afgebeeld by the German painter Lovis Corinth, 1858-1925)

Ik vind het altijd grappig als men op gebeurtenissen, waarvan men niet eens zeker is of ze ooit hebben plaatsgevonden, een exacte datum plaatst. Maar kom, laten we for the sake of argument even aannemen dat het juist is, zodat we nog even kunnen oproepen hoe een en ander dan in zijn werk zou zijn gegaan.

Het leven van Johannes de Doper eindigde gewelddadig. Daarover zijn zowel de Evangelisten Marcus en Matteüs als de Romeinse geschiedschrijver Flavius Josephus het eens. Het grote plaatje komt bij hen overeen, maar op sommige onderdelen plaatsen ze verschillende accenten. De derde Evangelist Lucas laat deze hele episode echter weg en vermeldt alleen kort zijn gevangenneming en dood. Ook de vierde, Johannes, zwijgt over de executie van zijn naamgenoot.

Het grote kader betreft het conflict tussen Herodes Antipas en de Nabateese koning Aretas IV. Antipas was getrouwd met een dochter van Aretas, maar ontmoette in Rome Herodias, de vrouw van zijn stiefbroer Herodes. Antipas nam zich voor de dochter van Aretas te verlaten ten gunste van Herodias; de dochter van Aretas hoorde hier echter over en vluchtte naar haar vader. Hierop volgde een oorlog waarin Herodes Antipas een verwoestende nederlaag leed.

Ook in de synoptische evangeliën (Mattheus, Marcus, Lucas) was deze huwelijksgeschiedenis van Antipas de aanleiding voor de gebeurtenissen. Hier kwam het initiatief echter van Johannes de Doper zelf, die Antipas confronteerde met zijn onwettige huwelijk. Johannes, die ook de vijandschap van Herodias opliep, werd gevangengezet vanwege van zijn kritiek. In Josephus is er geen sprake van directe kritiek van Johannes de Doper op Antipas. De tetrarch heeft hem gearresteerd en uiteindelijk geëxecuteerd, omdat hij bang was voor zijn invloed op het volk en dus voor politieke onrust in het algemeen. De mensen beschouwden de nederlaag tegen Aretas daarna als een goddelijke straf voor de moord op Johannes.

Marcus en Matteüs geven een dramatisch verhaal over het einde van Johannes de Doper. De haat van Herodias werd aanvankelijk in toom gehouden door een mengeling van angst en genegenheid die Antipas voelde tegenover Johannes. De gesprekken die de heerser af en toe met zijn gevangene voerde, waren een vertragingsmoment, terwijl Herodias ondertussen zocht naar een passende gelegenheid op het verjaardagsfeest van Antipas. Haar dochter, wier naam Salomé alleen Josephus noemde, verwierf de gunst van haar stiefvader. De wens die hij haar schonk, werd misbruikt op aanraden van haar moeder om het hoofd van Johannes de Doper te vragen naar haar zogenaamde “dans der zeven sluiers”, vaak ook beschouwd als de uitvinding van de striptease.

Josephus gaf echter een veel minder spectaculair verhaal. Een onthoofding wordt niet genoemd. (Wikipedia)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.