Het is vandaag al tien jaar geleden dat de Amerikaanse gitarist Les Paul (foto YouTube) is gestorven. Hij begon als jazzmusicus in de jaren veertig en vijftig bij onder andere saxofonist Illinois Jacquet, trombonist J.J. Johnson en pianist Nat King Cole. Bij een auto-ongeluk in januari 1948 werden de botten van zijn rechterarm zozeer verbrijzeld dat hij zijn elleboog nooit meer zou kunnen bewegen. Hij vroeg de chirurg deze zo vast te zetten dat hij toch nog gitaar kon spelen. Van 29 december 1949 tot en met december 1964 was Paul getrouwd met Iris Colleen Summers, die bekend zou worden als Mary Ford. Met haar heeft hij menige hit gescoord, zoals Tennessee Waltz (1950), How High The Moon (1951), Mockin’ Bird Hill (1951) en Vaya con Dios (1953). Hij werd echter het meest bekend omdat hij een van de pioniers was bij het ontwikkelen van de elektrische gitaar met een massieve body. Daarom wil ik deze honderdste verjaardag aangrijpen om een korte geschiedenis van de elektrische gitaar te schetsen…

De eerste gitarist die de behoefte voelde om zijn akoestische gitaar elektrisch te laten versterken was George Beauchamp (spreek uit: Beecham) en dat was zo rond 1931 (foto). De reden was dat hij in een big band speelde en bijna niet te horen was. Hij liet zijn gitaar (een Rickenbacker) dus elektrisch versterken, maar meer dan een technische ingreep was het niet.
Rickenbacker zou geen verdere rol spelen in de evolutie van de elektrische gitaar tot The Beatles in 1964 naar de V.S. kwamen. Omdat Paul McCartney al heel de tijd op een Rickenbacker-bas speelde, kreeg George Harrison een elektrische 12-string ten geschenke die het beginakkoord van “A hard day’s night” legendarisch maakte. Van dan af begonnen ook andere beatgroepen zoals The Kinks of Herman’s Hermits met deze gitaar te spelen. De beroemdste klank is echter die van Roger McGuinn bij The Byrds.
Maar goed, terug naar de oertijden van de elektrische gitaar. In 1935 ontwerpt de firma Gibson een Hawaiaanse elektrische gitaar, in 1937 gevolgd door een “Spaanse” (dus nog altijd mét klankkast). De bekendste speler op dit instrument is Charlie Christian uit de big band van Benny Goodman.
Het grootste nadeel van deze gitaar was de zogenaamde feedback. Dat wil zeggen dat door de klankkast de klank van de gitaar natuurlijk ook werd versterkt, waardoor de elektrische versterking op zijn beurt werd versterkt, wat dan weer invloed had op de resonantie in de klankkast enzovoort. In de jaren veertig stelde Les Paul daarom voor om de klankkast te vervangen door een houtblok (log).
In het begin had de firma Gibson daar echter geen oren naar, zodat ze nog werd voorbijgestoken in 1950 door Leo Fender. De Fendergitaren waren de eerste die in massaproductie werden geassembleerd in plaats van ieder afzonderlijk met de hand gemaakt. Uiteraard was dit veel goedkoper, zodat deze gitaren de winkels uit vlogen. Tegelijk werd er daarom door de professionele gitaristen wat op neergekeken. Het duurde tot Buddy Holly (overigens niet zo’n schitterende gitarist) ermee succes oogstte vooraleer de gitaar ook door rockartiesten werd aanvaard. Zowel Bill Haley als Chuck Berry en Scotty Moore (bij Elvis Presley) speelden immers nog op elektrisch versterkte Gibsons met klankkast!

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.