Het is vandaag 35 jaar geleden dat in Lausanne de Britse acteur James Mason is gestorven aan een hartaanval.

James Neville Mason was de zoon van een rijk koopman uit Yorkshire. Tijdens zijn studie architectuur aan Cambridge ontdekte hij het acteren. De eerste jaren was hij voornamelijk op het toneel te zien, onder andere in de Old Vic in Londen. Zijn filmcarrière begon vanaf zijn filmdebuut in 1935 met een reeks zogenaamde “quota quickies“, goedkope films van magere kwaliteit die werden gemaakt zodat de Britse bioscopen het door het Britse parlement vastgestelde quotum aan getoonde Britse films konden behalen.

Mason werd tijdens de Tweede Wereldoorlog opgeroepen om in dienst te gaan, maar he registered as a conscientious objector (causing his family to break with him for many years), but his tribunal exempted him only on the requirement to do non-combatant military service, which he refused; his appeal against this became irrelevant by including him in a general exemption for film work.

In de jaren veertig zou hij uitgroeien tot een van de grootste Britse filmsterren, onder andere door zijn rollen in films van Gainsborough Pictures zoals het melodrama The Man in Grey (1943) en het kostuumdrama The Wicked Lady (1945). In 1947 speelde hij de hoofdrol in Odd Man Out van Carol Reed. De film, over een verwonde IRA-leider die probeert te ontsnappen aan de politie, werd internationaal zeer goed ontvangen.

In 1947 vertrok hij naar Hollywood. Zijn eerste Amerikaanse films, Caught van Max Ophüls en als Flaubert in Madame Bovary van Vincente Minnelli, maakte hij in 1949. Dat jaar maakte hij met Ophüls tevens The Reckless Moment. In de jaren vijftig was hij onder andere te zien als de Duitse generaal Erwin Rommel in The Desert Fox uit 1951 en The Desert Rats uit 1953 en tegenover Ava Gardner in de romantische film Pandora and the Flying Dutchman (1951). In 1952 speelde hij een slechterik in The Prisoner of Zenda en een spion in 5 Fingers van Joseph L. Mankiewicz.

Het jaar daarop speelde hij Brutus in Mankiewicz’ versie van Shakespeares Julius Caesar. George Cukor offered Marlon Brando the role of Norman Maine on the set of Julius Caesar (1953). “Why would you come to me?” asked Brando. “I’m in the prime of my life… If you’re looking around for some actor to play an alcoholic has-been, he’s sitting right over there” – pointing at his costar James Mason, who got the part. Mason kreeg zeer goede kritieken voor zijn rol als een eens succesvolle acteur. Voor deze rol kreeg hij zijn eerste Oscarnominatie, voor Beste Acteur. Mason had echter een hekel aan de Academy en weigerde naar de ceremonie te komen.

Datzelfde jaar speelde hij Kapitein Nemo in de zeer populaire Disneyversie van Jules Vernes 20000 Leagues Under the Sea. Na dit succesvolle jaar speelde hij onder andere in het zware familiedrama Bigger Than Life van Nicholas Ray, een van de eerste Hollywoodfilms over medicijnenverslaving. Mason was tevens de producent van deze film. Aan het einde van de jaren vijftig was hij te zien in films als Cry Terror! (1958), als een ondergrondse onderzoeker in een andere Verne-verfilming, Journey to the Center of the Earth, en als schurk Van Dam in North by Northwest van Alfred Hitchcock (beide uit 1959).

In 1960 vertrok hij weer naar Engeland, om daar The Trials of Oscar Wilde op te nemen. Twee jaar later speelde hij de zeer lastige rol van Humbert Humbert, de gekwelde pedofiel in Stanley Kubricks versie van Lolita van Vladimir Nabokov. In 1964 was hij onder andere te zien in het historische epos The Fall of the Roman Empire van Anthony Mann, en in 1966 in de romantische komedie Georgy Girl, waar hij zijn tweede Oscarnominatie voor kreeg, ditmaal voor Beste Mannelijke Bijrol. In 1967 speelde hij een Britse spion in The Deadly Affair, de eerste van vier films die hij zou maken met regisseur Sidney Lumet.

In latere jaren speelde hij onder andere een Duitse kolonel in Cross of Iron, de oorlogsfilm van Sam Peckinpah uit 1977, een aartsengel in de succesvolle romantische fantasy Heaven Can Wait van Warren Beatty uit 1978 en eveneens uit 1978 The Boys from Brazil, tegenover onder andere Gregory Peck en Laurence Olivier. Eind jaren zeventig werd hij de mentor van de destijds onbekende Nieuw-Zeelandse acteur Sam Neill.

In 1981 schreef hij zijn autobiografieBefore I Forget. Voor een van zijn laatste rollen, die van een corrupte advocaat in Lumets The Verdict uit 1982, kreeg Mason zijn derde en laatste Oscarnominatie.

James Mason is tweemaal getrouwd geweest, met actrice Pamela Kellino van 1941 tot 1964 en met actrice Clarissa Kaye van 1971 tot zijn dood in 1984. Hij heeft twee kinderen met Pamela: actrice/scenarioschrijfster Portland Mason (1948-2004) en filmproducent Morgan Mason (1955). Morgan trouwde in 1986 met zangeres Belinda Carlisle. (Wikipedia)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.