Gie Luyten is de samensteller van een poëziebundel “Kinderen dromen zich een wereld”, waarin uiteraard een gedicht van hemzelf niet mocht ontbreken (“Hermetisch kinderlied”). Hiermede zorgt Luyten voor een opvolger van zijn “Stemmen uit het dorp” en daar we mogen veronderstellen dat het principe van de “sensibiliteitsjaren” nu misschien wel voorgoed is ingeburgerd, kunnen we van Gie Luyten nog vele van dergelijke bundeltjes verwachten. (Enkele jaren later zou hij op de BRT de Stripkwis presenteren, waaruit bovenstaande foto.)

Traditiegetrouw is er uit deze bundel ook een opvoering gedistilleerd. De term “poëzietheater” lijkt me echter toch overdreven voor de sobere beweging van Gerd De Ley, Gigi Rommelaere, Noëlla Keymolen, Kris Jacobs en Hugo Van Mol. Nieuw is wel dat er uit deze opvoering dan weer een langspeelplaat werd samengesteld (is Gie Luyten de Vlaamse Robert Stigwood?), uitgebracht door Discus.
EEN VOORSTELLING
Laat ik maar meteen duidelijk stellen dat dit poëzietheater zich niet richt tot kinderen. Het is een collage van 4/6 gedichten, 1/6 proza en 1/6 liedjes over kinderen. Kleine kinderen, grote kinderen, droeve kinderen, blije kinderen, levende kinderen maar vooral dode kinderen. Neem dus maar je ernstigste gezicht mee, want dit is Poëzie met een grote P.
Geen bezwaar natuurlijk, alleen jammer dat dit dan in het kader van het Jaar van het Kind moet plaatsvinden. Dit is er net de verkeerde wending aan geven (wat iedereen reeds vreesde bij de aanvang ervan trouwens), het zou immers niet een jaar moeten zijn waarin volwassenen heel gewichtig kinderen betuttelen en bevoogden en gaan beslissen wat best voor ze is, maar een jaar waarin de kinderen het eindelijk ook eens voor het zeggen zouden moeten hebben. Een jaar dat niet zou mogen eindigen op 31 december trouwens.
Om bij ons onderwerp te blijven: een poëzieprogramma voor kinderen zou zeer welkom zijn. Dit programma kan ik echter enkel aanraden voor “Poëzie op zondagmorgen” of zo, wanneer poëzie een alternatief wordt voor de zondagsmis en iedereen er op zijn paasbest en met uitgestreken gezicht bij zit. Poëzie zoals het (voorlopig nog) hoort.
En dat het dan over kinderen gaat… Nou ja, vorig jaar ging het over dorpen en volgend jaar… Wie weet misschien wordt het wel het jaar van het dier of zo. En er zijn zo’n leuke dierengedichten in onze literatuur!
Ook de term “theater” is overdreven. Tijdens sommige gedichten en ook in één prozastukje verplaatsen Noëlla Keymolen, Gigi Rommelaere en Gerd De Ley zich een beetje en spreken ze ook wel eens op mekaar in, maar daar blijft het dan ook bij.
Zanger Kris Jacobs zit constant een beetje onder de toon. Op een zondagavond kan ik zelfs dàt verdragen, alleen stoort het me dan wel een beetje dat in de persbrochure staat: “Kris Jacobs gaat in zijn genre helemaal zijn eigen gang en laat zich niet meesleuren in de commerciële tredmolen, die met grote regelmaat allerlei snel opgroeiende sterren tot kruimels maalt.” Hieruit puur ik immers een niet te ontkennen minachting voor mensen als Raymond van het Groenewoud en Johan Verminnen, waar de heer Jacobs echter nog in geen eeuwigheid aan toe is.
Geef mij dan maar Hugo Van Mol die het gezelschap afrondt met vakkundig basviool-spel (soms ook gewone viool).
EEN BOEKJE
Naast Gie Luyten is Gerd De Ley verantwoordelijk voor deze productie. Het kan dan ook niet anders of ze is gekruid met de nodige aforismen (en niet “amorfismen”, W.E.!). Uit zijn “stal” heeft hij de Oostendse Gigi Rommelaere meegebracht. En daarbij is dus (voor mij enigszins verrassend) “onze” Noëlla Keymolen verzeild geraakt. Dit na haar werk hij het Brussels Kamertoneel, het Groot Limburgs Toneel, Arena-Gent, Sater-Amsterdam en de BRT. Noëlla heeft van het trio de grootste toneelervaring en dat merk je ook. Zelfs als ze er al eens een lapsus bijneemt (“Hij sprak zijn krant dicht”).
Alle teksten en nog een aantal erbij vind je ook in een boekje met dezelfde titel. Een paar voorbeelden: “Lied der kinderen en der kanarievogels” van Christine D’Haen, “Sinterklaas” van Johan Daisne, “Op Thomas zijn vierde verjaardag” van Hugo Claus, “Marc groet ’s morgens de dingen” van Paul van Ostayen, “Een kind te zijn” van Noëlla Keymolen, “Gij, die ik zoet te slapen leide” van Karel van de Woestijne, “Een kind” van Anton van Wilderode, “Van Katharina” van Jan Vercammen, “Bij het doodsbed van een kind” van Willem Elsschot, “Het kind” van Gery Helderenberg, “Het meisje” van Jotie T’Hooft, “Wubke Bos” van Koos Schuur, “Moeder” van Gie Laenen, “De jongen van gister” van Eddy Van Vliet e.v.a.
EN EEN PLAAT
Een selectie uit het programma – en ik moet zeggen: een goeie! – is ook op plaat verkrijgbaar bij de culturele grammofoonplatenmaatschappij Discus, waar overigens ook “Microfonie van de Zuid-Nederlandse schrijvers” is verschenen, een merkwaardige cassette verscheen met vier elpees, waarop in totaal 36 Vlaamse auteurs heel in het kort iets over zichzelf en hun werk vertellen, waarna Ria Scharphout en Paul Codde een prozafragment of een gedicht voorlezen.
Zesendertig auteurs is veel, maar niet àlles natuurlijk. Ik noem voor de vuist weg Jef Geeraerts, Jos Vandeloo, Hugo Raes, Hugo Claus, Paul Snoek, ze staan er niet op.
Maar als ik zelf een voorbehoud moet maken door te zeggen dat ik ook niet alle namen heb genoemd “die er zouden moeten opstaan”, dan geef ik meteen ook toe dat een selectie maken altijd riskant is.
Hetzelfde bezwaar wat de volgorde betreft: de alfabetische rangschikking die men hanteert, is natuurlijk wel “discreet”, maar weinig relevant.
Om onduidelijke redenen wordt dit één keer doorbroken, namelijk Robin Hannelore komt onmiddellijk na Hubert Lampo, naar wie hij ook verwijst.
Het toevallig op elkaar volgen van Gaston Durnez en Jos Ghijsen maakt ons ook duidelijk dat een verantwoorde plaatsing meer effect zou hebben gehad. Waarom Lampo en Daisne niet samen plaatsen bijvoorbeeld? Ze geven beiden (alweer) hun enigszins afwijkende visie op het magisch-realisme.
En het cursiefje van Jos Ghijsen over het leger naast het bijtende stuk van Robin Hannelore over hetzelfde onderwerp?
Het stereotiepe patroon auteur-tekst-harpmuziek wordt slechts één keer doorbroken: bij Ivo Michiels hanteert men namelijk de dialoogvorm. En met succes uiteraard. Maar ja, dit is nu eenmaal een document en geen plaat voor de jukebox.
Hoogtepunt zijn verder nog Marc Braet met het aangrijpende “Sulamith” en Jan van der Hoeven met het speelse “Marc (Galle) doet ’s morgens de dingen”.
Bij de tweede lichting (opnieuw van vier platen, zodat het stilaan een macrofonie wordt) vinden we o.m. Willem M.Roggeman met “Gedicht voor Ulrike Meinhof”, Mireille Cottenjé met een fragment uit “Eeuwige zomer”, “De demi-mondaine” van Mark Dangin, Herman De Coninck met “Gisteren kwam ik haar tegen”, Gerd De Ley met, jawel, aforismen, Paul De Wispelaere met onuitgegeven “Avondmijmeringen”, Gery Helderenberg met “De zondares” uit “Triomf van de dood”, van Hugo Raes een fragment uit “De vadsige koningen”, Piet Van Aken (met een fragment uit “Klinkaart”), Jos Vandeloo met een fragment uit “De Coladrinkers”, Walter Van den Broeck met “De Mol” uit “Trojka voor spoken” en Julien Van Remoortere met “De bijbel van Kaluit”, een fragment uit “een veilig, stinkend nest”.
Tenslotte verscheen er bij Discus ook een plaat onder de titel “Een puzzel lezen” en met als ondertitel “om een blauwe Picasso te schrijven”. Hierop staat een keuze van vijfendertig gedichten uit het werk van de West-Vlaming Paul Vanderschaeghe, door hemzelf voorgedragen. Voor de muzikale fragmenten die men op de achtergrond hoort, tekent de eigenaar van de firma, Charles Dumoulin. Niet zozeer als componist dan wel als een soort van klankregisseur. Eén en ander wordt duidelijker als men weet dat Charles Dumoulin ook de maker is van “ons” Eurovisieliedje “Hey Nana”… Tot wat een mens zich allemaal moet lenen omdat men van poëzie alleen niet kan leven…

Jan Segers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.