Ik heb het in mijn in memoriam voor Valeer Frits Vanacker nog over de betekenis van mijn familienaam, die mij bij de “goddeloze” Willem Pée een goed punt opleverde. In 1979 kwam de Nieuwe Scène echter met een stuk waarin “De Schepper” enkel maar de “goddelijke” Schepper kon betekenen. “GOD SCHIEP DE VROUW… VOOR KEUKEN, BED EN BAAS” werd destijds door mij voor De Rode Vaan gerecenseerd en daarna recycleerde ik de tekst nogmaals voor De Voorpost.

De nieuwe (in 1979!) productie van de Internationale Nieuwe Scene “GOD SCHIEP DE VROUW… VOOR KEUKEN, BED EN BAAS” is geen echt toneelstuk, maar vijf monologen over de positie van de vrouw, bij het begin en na de pauze voorafgegaan door een zogezegd spontane, maar in werkelijkheid slecht ingestudeerde toelichting voor het publiek. Deze bestaat vooral uit een « captatio benevolentiae » eerst in het algemeen (“het was zeer moeilijk, maar we hebben het toch geprobeerd”), daarna speciaal gericht tot “de moedige mannen die toch in de zaal durven blijven zitten”.
Voor de monologen moest Dario Fo zich laten assisteren door “zijn” vrouw (Franca Rama) omdat er anders toch “typisch mannelijke denkbeelden” zouden insluipen. Er wordt trouwens gewezen op de diversiteit van de monologen. Maar die is er nou precies niet.
Het vrouwenprobleem wordt m.i. te zeer op het seksuele vlak gesitueerd. In elk van de monologen komt het tenslotte daarop neer. Toch hebben ze elk hun onderscheidene kwaliteiten, zij het niet evenwichtig verdeeld (de twee monologen door Hilde Uytterlinden (foto) steken torenhoog boven de andere uit).
Rake typering, volkse humor en lapidaire uithalen naar de actualiteit zijn de voonaamste verdiensten van dit stuk.
Aldus mijn recensie in De Rode Vaan, maar ook in De Voorpost schreef ik over deze productie omdat ze op 4 mei 1979 ook in Sint-Niklaas te zien was…
Op 4 mei is de vrouwelijke helft van de Internationale Nieuwe Scene te gast in de stadsschouwburg van Sint-Niklaas met “God schiep, de vrouw… voor keuken, bed en baas”. Het is geen echt stuk maar vijf monologen van Dario Fo en zijn echtgenote Franca Rama in een regie van Arturo Corso. Het onderwerp is natuurlijk de vrouw in verschillende facetten. Maar niet in àl zijn facetten. De Internationale Nieuwe Scene heeft geopteerd voor het radicale, maar beperkte feminisme.
Wijzelf onderscheiden twee feministische bewegingen. Enerzijds heb je de emancipatorische bewegingen die de vrouw gelijke kansen wil geven als de man, gelijke rechten, gelijke plichten. Anderzijds heb je echter ook de radicale beweging, die sterk onder invloed van een lesbische vleugel, de man met alle zonden van Adam (en Eva) bedenkt en die misschien niet in woord, maar alleszins in-der-daad naar een suprematie van de vrouw boven de man streeft. De enige vergoelijking die ik voor de tweede strekking kan vinden is dat men misschien overdrijft om de schrijnende wantoestanden van het huidige ogenblik beter te kunnen doorbreken, maar niet met de bedoeling van de nieuw ontstane ongelijkheid in stand te houden. Maar ik ben natuurlijk een male chauvinist pig.
Typisch voor frustraties die het gevolg kunnen zijn van een dergelijke stelling is het feit dat de aandacht van de Nieuwe Scène te zeer op de seksualiteit is toegespitst, in plaats van b.v de positie van de vrouw in de kapitalistische maatschappij als uitgangspunt te nemen, wat men van een linkse groep als de INS toch zou verwachten. Het is een zeer entertainend spektakel, maar ik vermoed dat dit allerminst een compliment is dat de INS beoogt.
Ook hangt de kwaliteit van elke monoloog nauw samen met de acteerprestatie van iedere actrice. Op die manier is er een zeker onevenwicht ontstaan omdat Hilde Uytterlinden met haar ongelooflijk talent twee monologen schraagt die torenhoog uitsteken boven de andere. Het is vooral zij die schitterende typetjes neerpoot, rake klappen uitdeelt aan het adres van sommige politiekers en het geheel kruidt met een ontwapenende humor. Hààr prestatie alleen maakt een bezoek aan de stadsschouwburg overwaard.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.