De Gentse hiphop-sensatie krewcial heeft 2003 afgesloten met een internationale deal met het Londense BBE-records, één van de succesrijkste hiphop-labels. Voor krewcial is dit cruciaal om wereldwijd te kunnen doorbreken. Zijn nieuwe album “25/8”, dat uitkwam in april 2004 werd dan ook onder andere in Japan en in de Verenigde Staten verdeeld. Het werd echter meteen ook zijn laatste album, zo leren we op Wikipedia. Sinds een aantal jaren treedt hij immers niet langer zelf op, maar werkt hij vooral achter de schermen als producer en engineer. 

Wie een volledige dagtaak heeft bij de Bond Moyson, beschikt ’s avonds misschien nog over juist voldoende energie om voor de televisie te ploffen en van “Thuis” naar “Wittekerke” te zappen.
Niet zo echter als men zoals Pascal Garnier van de dienst Tewerkstelling & Opleiding sinds juni ’98 zijn job slechts part-time uitoefent. Dan rest er zelfs nog tijd om met muziek bezig te zijn. Het is bijna zoals Dr.Jekyll and Mr.Hyde. Na zijn uren wordt Pascal immers “krewcial”. Zonder hoofdletter jawel, want zijn passie is “hiphop”, het muziekgenre met een eigen taalgebruik dat wij buitenstaanders meestal als “rap” bestempelen. Pascal heeft een eigen studio en samen met een bevriend DJ, heeft hij zelfs een programma bij Studio Brussel: The Hop.

“Studio Brussel wou al lang een hiphop-programma,” zegt Pascal, “maar eigenlijk is het toch wel een heel specifiek genre en Chantal Pattyn of Jan Van Biesen wilden het dan ook liever niet zelf doen. Zij vonden dat het iemand moest zijn die daar echt mee bezig was én die ook nog een beetje Nederlands kon praten. Want we hebben hier in Vlaanderen wel rap-groepen, zoals ’t Hof van Commerce, maar dat is in het dialect en die jongens spréken ook gewoon dialect. Het was dus niet verantwoord om die op de VRT los te laten. Bij mij viel de schade nog mee, ook al werd ik toch naar een logopedist gestuurd, want de norm ligt daar toch wel erg hoog. Samen met DJ Lefto (Stefaan Lallemand) stel ik dus dat programma op maandagavond van 9 tot 11 helemaal zelf samen en presenteer het ook.”

“Twee jaar daarvoor verzorgde ik ook al een programma op de studentenradio Urgent, maar dat is van een heel andere orde. Dat is vrijwilligerswerk, je doet dan ook volledig je eigen zin, er is daar geen taalredactie of controle. Dat is dus helemaal iets anders dan bij de VRT. Daar komt heel veel bij kijken, waaraan je niet hebt gedacht. Nogal wat administratie bijvoorbeeld. Toch heb ik het voorstel aanvaard omdat het heel belangrijk is voor mensen die met die muziek bezig zijn, dat er eindelijk iets kwam.”

“The Hop verschilt ook wel van de andere programma’s bij Studio Brussel. Die worden telkens gemaakt door een samensteller, een technicus en een presentator. Bij ons is er ook wel een technicus aanwezig, maar Lefto draait de platen zelf, omdat er ook soms gescratched wordt. Scratchen is typisch voor hiphop. Zeer simpel gezegd betekent het de plaat met de hand ritmisch heen en weer bewegen onder de naald. We spreken dan wel over vinylplaten, ook al probeert men nu met CD’s ook wel iets te doen dat daarop lijkt.”

“Hiphop is in oorsprong een zwarte muziekvorm die ongeveer 25 jaar geleden is ontstaan in twee wijken in New York, Harlem en The Bronx, puur als reactie van jongeren die eigenlijk totaal geen uitweg hadden om zich te ontspannen. Culturele centra bestaan daar uiteraard niet en de fuiven in de discotheken zijn te duur voor hen. Daarom brengen ze gewoon hun favoriete muziek op straat, twee platendraaiers en een bak platen zijn voldoende en omdat het zo primitief is, volstaat het gewoon stroom af te tappen van verlichtingspalen. Dat leidde dan meteen tot de eerste contacten met de ordediensten omdat de elektriciteitsfirma’s dat niet zo leuk vonden.”

“In oorsprong speelde men funk, soul, kortom alle zwarte dansmuziek van die tijd, behalve dan disco, wat op dat moment erg populair was in die dure discotheken. Er was ook altijd wel iemand bij die de platenbakken hielp dragen en die stelde dan ook de DJ voor. Bovendien vermeldde hij ook door de micro dat iemand die aan het dansen was die dag toevallig jarig was of zo. Na verloop van tijd begon hier en daar iemand dat wat beter voor te bereiden en die werd dan een echte animator (in het jargon: MC, Master of Ceremonies). Ze zetten hun aankondigingen op rijm bijvoorbeeld en gooiden die dan tussen de muziek door, op een moment dat er alleen maar drums te horen zijn of zo. En op die manier is dan het rappen ontstaan.”

“Parallel daarmee heb je ook nog de breakdancers en graffitispuiters die eveneens op die feesten afkwamen, zodat de DJ, de rapper, de breakdancer en de graffiti-artiest als de vier elementen van de hiphopcultuur worden beschouwd. Zelf ben ik daar nu al meer dan tien jaar in geïnteresseerd, omdat ik gefascineerd ben door het samengaan van twee vrij elementaire zaken: ritme en rijm. Iets wat iedereen kan eigenlijk. Vandaar ook dat de teksten zoveel impact hebben en dat sommige rappers het medium dan ook gebruiken om een politieke boodschap te brengen. Maar in principe kun je over alles rappen. Er zijn er bijvoorbeeld ook die nummers hebben gemaakt over hun sportschoenen, om maar iets te zeggen. Of dat ze graag pizza eten. Maar vooral in het begin was de boodschap op de eerste plaats: coke snuiven, zoveel mogelijk vrouwen versieren en in een dure auto rijden. Puur escapisme, puur materialistisch ook. Ook nu zitten we daar weer een beetje in, want zoals bij alles doet zich ook hier een slingerbeweging voor. Bovendien was het vroeger meer een kunstvorm, een vorm van zelfexpressie, terwijl het nu eerder big business is geworden.”

“Er zijn nu ook blanke rappers. Wat op zich niet verwonderlijk is, aangezien ik zelf al gezegd heb dat eigenlijk iedereen het kan. Je hebt dan natuurlijk puristen die zeggen: enkel zwarten uit die wijken uit New York zijn echte rappers. Zelfs die uit Los Angeles rappen op een totaal andere manier. Dat is ook normaal: het weer is daar anders, het is een totaal andere cultuur, een andere mentaliteit in de wijken. Maar dat is natuurlijk een discussie die al zo oud is als de blues: can white men play the blues? En ik denk dat die vraag al lang beantwoord is door de feiten. Maar waarvan je je wel bewust moet zijn is van de roots van die muziek. Die kun je niet wegcijferen.”

“De bekendste rapper van het moment is zelfs een blanke, namelijk Eminem. In het hiphop-milieu was hij al bekend als MC, want voor zijn enorme hit ‘Stan’ had hij al twee platen gemaakt. Technisch is hij heel goed. Het enige probleem is dat hij heel duidelijk zijn profiel waarmee hij naar buiten komt aan de markt heeft getoetst in de zin van: als we zo’n nummers maken, dan verkoopt het. En dan heb ik het dus vooral over het shockeren. Volgens mij heeft hij met andere woorden meer talent dan wat hij tot nu toe laat zien.”

“Dat shockeren is op een bepaalde manier wel specifiek voor de hiphop. Wat je in andere genres niet hebt, is battles tussen twee groepen of twee artiesten. Bijvoorbeeld bij MC-battles krijgen de rappers elk om beurten een minuut en dat gedurende drie rondes, waarbij men probeert het publiek op zijn hand te krijgen. Het spreekt vanzelf dat als je aan zoiets wil beginnen, dat je een ego moet hebben. Je moet van jezelf vinden dat je de beste bent en dat je met iedereen de vloer kan aanvegen. Maar heel veel van wat er tijdens zo’n battle gezegd wordt, is dan ook puur fictie. Eigenlijk probeert men zo poëtisch mogelijk elkaar beledigingen naar het hoofd te slingeren. Als je dat letterlijk zou nemen, dan zou je tot de bevinding komen: wat is dat voor een gestoord iemand, maar dat moet je nu juist niet doen. Als Arnold Schwarzenegger in een film twintig mensen vermoordt, moet je dat ook niet ernstig nemen, dat is ook maar een rol. Vandaar dat je ook niet moet denken dat die twee op het podium mekaar zullen vermoorden. Integendeel, na afloop schudden die elkaar de hand, want er is heel veel wederzijds respect. Wat ik in rock veel minder zie gebeuren. Daar is zeker evenveel afgunst als in jazz of in klassieke muziek.”

“Hier in België is de hiphop-scene uiteraard een mengeling. Er zitten nogal wat mensen van Zaïrese afkomst tussen en verder Palestijnen, Marokkanen, Turken en natuurlijk ook gewone Vlamingen die aangetrokken zijn door de muziek. Bij de rappers heb je meer een gemengde groep, bij de DJ’s zijn het eerder Vlamingen. De muziek is op zich krachtig genoeg om mensen te overhalen zonder dat de sociale situatie daarbij belangrijk moet zijn. Want uiteindelijk gaat het om verhalen vertellen en dat staat los van welke sociale achtergrond ook. Het verhaal van iemand die opgroeit in een wijk met veel miserie zal uiteraard anders zijn dan dat van iemand die nooit materiële problemen heeft gekend. Maar dat wil daarom niet zeggen dat het niet kàn.”

“’t Is wel een mannenwereld, dat wel. Ik denk dat er in België bijvoorbeeld geen enkele vrouwelijke DJ is en ook in de ons omringende landen en in de Verenigde Staten zelf zijn er heel weinig. Voor graffiti ken ik ook niemand in België of ik zou me zwaar moeten vergissen. Breakdancers zijn er een paar, maar ook niet veel (zoals o.a. bleek uit de BBC-uitzending met ballerina Deborah Bull, RDS). Idem voor de rappers, maar het blijft een ongelooflijke minderheid. Misschien heeft het te maken met dat ego. En ook met het feit dat je er helemaal alleen voor staat met enkel maar een microfoon om je achter te verschuilen. En misschien ook gewoon met het feit dat jongens in de puberteit graag met elkaar optrekken. De sfeer van ‘jongens onder elkaar’. Maar dat heb je ook in rock.”

Maar de Janis Joplin van de hiphop moet wellicht nog geboren worden? “Nee hoor, MC Light is al meer dan twee decennia heel capabel bezig. Ik moet wel toegeven dat vrouwelijke MC’s ook een mannelijke stijl aankleven. Nogal hard uit de hoek komen en zo. Ja, het is nu eenmaal een mannenwereld. Ook nogal homofoob bijvoorbeeld. Sommigen beweren dat dit ingebakken zit in de zwarte cultuur en inderdaad, bij Jamaicanen is dat bijvoorbeeld wel het geval. Maar volgens mij heeft het meer met die ego’s te maken. De schrik voor het anders-zijn. En zoals altijd bestaan er precies als reactie daarop militante homoseksuele rappers.”

Pascal, of moeten we zeggen: krewcial, heeft ook nog een eigen website: http://www.vinylators.com.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.