Vandaag is het 75 jaar geleden dat de feiten plaatsvonden waarop de film “The great escape” (gedraaid in 1963) is gebaseerd. De hoofdrol wordt hierin gespeeld door Steve McQueen (foto genomen tijdens het draaien), die toevallig vandaag ook jarig is (1930-1980).

94 roger bushell in 1941

McQueen speelt hierin de rol van commandant Roger Bushell (foto), die het brein was achter de massale ontsnapping. Verder geef ik het woord aan Alcide: “Par un tunnel qui avait 111 m de longueur et 10 m de profondeur, 76 pilotes ont réussi à sortir du camp. Les Allemands ont traqué les soldats sur tout le territoire. Résultat: trois pilotes ont échappé aux mains des Nazis, les autres ont été saisis et puis, en vertu de l’ordre d’Hitler, 50 d’entre eux ont été fusillés.”
Deze tragische afloop kreeg men natuurlijk niet te zien in de film, die eerder de heroïsche toer opging. De film betekende de doorbraak voor Steve McQueen, die niet enkel zijn stunts zelf deed, maar in de film zie je hem in nazi-uniform ook zichzelf achtervolgen, aangezien men in Duitsland, waar de film werd gedraaid – het ging tenslotte over de ontsnapping van krijgsgevangenen uit Stalag Luft III, al lag die wel in het huidige Sagan (Polen) – niemand hiertoe bereid vond.
Hier in België is op dit moment (2015) nog altijd een onzinnige wet van kracht die een gevangene toelaat om pogingen te doen om te ontsnappen. Natuurlijk, als er geweld wordt gebruikt bij de uitbraakpoging, kan de gevangene gelukkig nog hierom worden vervolgd, maar op zich is deze wet natuurlijk totaal krankzinnig, want het spoort gevangenen als het ware aan om te ontsnappen!
Maar in de film “The wooden horse” van Jack Lee uit 1950 is het nog straffer: daarin wordt gesteld dat het een plicht is van krijgsgevangenen om te proberen ontsnappen: “It is the constant hope of nearly every prisoner-of-war – if not, indeed, his duty – to escape and rejoin his unit.”
This film shows how three British officers carried out an actual escape from a German camp in the last war. Unlikely as it may seem, the events on which the film is based took place at the same prisoner of war camp (Stalag Luft III) and at the same time as the events in the much better-known film of the same genre, The Great Escape (1963). The escape committee of prisoners that was planning the latter decided that other escape activity had to be going on at the same time so that life in the camp would appear normal to the Germans. It was the Wooden Horse tunnel that fell into this category. Eric Williams, the author of the book that this film was based upon, was in fact one of the escapees (the story is autobiographical). When he originally wrote the story under wartime censorship he called himself “Peter Howard”.
The movie was filmed on location in Germany, in a specially reconstructed POW camp, as all the existing ones were still holding displaced persons at the time. (This was only made 5 years after the end of the war.) Filming was hampered by bad weather, indecision over the ending and other delays. This contributed to the film going significantly over budget. By the time the ending was to be shot, director Jack Lee had left the project so producer Ian Dalrymple completed it.
Verder zijn er ook nog “Stalag 17” van Billy Wilder uit 1953 en zelfs de voetbalfilm “Escape to victory” van John Huston uit 1981. En er is natuurlijk ook “La grande illusion”, dat weliswaar over de Eerste Wereldoorlog handelt, maar waarin het adagium van een krijgsgevangenenkamp heel eenvoudig wordt geformuleerd door Pierre Fresnay: “Een golfterrein dient om golf te spelen. Een tennisterrein is om te tennissen. En een krijgsgevangenenkamp dient om uit te ontsnappen.”
In al deze gevallen zijn het geallieerden die aan “den Duits” trachten te ontsnappen. Wie het omgekeerde eens wil zien, kan merkwaardig genoeg bij een Engelse film terecht uit 1957 (dus ook nog niet zo heel lang na het beëindigen van de oorlog): “The one that got away” van Roy Ward Baker.

01 hardy krüger

De Duitser, die we verondersteld worden sympathiek te vinden, kan natuurlijk niemand anders zijn dan Hardy Krüger (foto), de natte droom van de Britse meisjes uit de jaren vijftig, maar grappiger vind ik dat één van zijn medegevangenen (Walter) niemand minder is dan Richard Marner, die later als de Duitse kolonel von Strohm in “Allo allo” zou furore maken. Misschien hebben de makers wel aan hem gedacht dankzij deze film!
Er zijn natuurlijk ook ontsnappingsfilms die zich niet in oorlogstijd afspelen. Dan betreft het meestal ontsnappingen uit gevangenissen, zoals “Escape from Alcatraz”, “Papillon” of “The Shawshank Redemption”. Maar de spannendste film (op het vlak van ontsnappen, bedoel ik dan, ik wil daarmee niet zeggen dat het de beste film is, want dat is “The Shawshank Redemption”) is ongetwijfeld “Pour elle” van Fred Cavayé uit 2008. Daar moest in 2010 uiteraard een Amerikaanse remake van komen (“The next three days” van Paul Haggis met Russell Crowe in de hoofdrol), maar zelfs met alle typische Hollywood grand guignole effecten wat ontploffingen en car chases betreft, blijft ook dit een erg spannende film.

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.