Het is vandaag al 25 jaar geleden dat de Amerikaanse schrijver Charles Bukowski (foto IMDb) is overleden. In 1988 schreef ik over hem in De Rode Vaan n.a.v. de voorstelling « Iedereen is een vieze ouwe man » van Theater Poëzien.

charles-bukowski-lockedAls je rekent dat het eerste gedicht dat tot de Nederlandse literatuur wordt gerekend over « vogelen » ging (hebban olla vogala of zoiets), dan moet je toch waarlijk al een recensent van « Het Volk » zijn om je aan het gebruik van dit woord te storen. Daarom ook dat mijn eerste woord van lof na het zien van « Iedereen is een vieze ouwe man », een « romance » naar teksten van Charles Bukowski door Theater Poëzien, de vertalers Walter Ertvelt, Jan Van Hemeledonck en Suzan Janssen betrof. Op de eerste plaats kwam de verdienste immers hén toe, vond ik, om het typische Amerikaanse underground-taaltje te laten aanvoelen in een toch vlot klinkend Nederlands. Met veel branie en kwajongenstaal, jawel, maar ook met een mengeling van machismo en tederheid. Bukowski ten voete uit met andere woorden.
Wie ook Bukowski ten voete uit was, dat was Sjarel Branckaerts. Imponerend figuur, verveeld en intrigerend, vervelend en intrigant. De whisky, de barkruk en de shag bij de hand, de vrouw evenwel net buiten handbereik.
En die vrouw dat was dan Carmen Jonckheere. Op haar manier mooi en sensueel als altijd, maar ook wisselvallig. Tenslotte moest zij een ruimer register bespelen dan Branckaerts die een monochroom type moest uitbeelden. Zij was immers « de » vrouw, maar tegelijkertijd die onnoemelijke variëteit van vrouwen, een variëteit die zich zowel kan manifesteren op het vlak van het soort lingerie als van de hoeveelheid alcohol die ze naar binnen kan werken. Bovendien had zij, meer nog dan een bij wijlen toch ook onzekere Branckaerts, te lijden van de zenuwen die bij een première nu eenmaal horen.
Een twintigtal verhalen (gedichten ?) dus van Bukowski die onmerkbaar in elkaar overglijden, behalve de trieste moord op de homofiele acteur Ramon Vasquez. « Vervreemdend » verteld is dit dramatisch gezien de zwakste passage in de nogal sobere aankleding van Jacky Tummers, maar in het oeuvre van Bukowski zelf vind ik het zowaar een hoogtepunt. Van ondermaatse momenten kan dus eigenlijk niet worden gesproken.
Teater Poëzien is vooral bekend omwille van het verdienstelijke werk dat het in de scholen verricht. Het zou me sterk verwonderen indien ze erin zouden slagen met deze productie daar door te dringen. Ondanks alle oppervlakkige obsceniteit ben ik geneigd te zeggen : jammer. De realiteit is immers soms « moraliserender » dan al dat gemoraliseer. (R.D.S. in De Rode Vaan nr.18 van 1988)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.