Had ik niet beloofd het over mijn nogal vreemde peter te hebben? Wel zo vreemd was hij in feite ook weer niet, zijn beroep ja dat fascineerde mij wel. Wat hij dan wel deed? Brandweerman was hij niet, bergbeklimmer evenmin. En garnaalvisser te paard evenmin. Nee, hij stond op de markt. Niet met sjakossen zoals Eddy Wally, gelukkig; en zingen deed hij evenmin – hij was niet zo’n oom die op ieder familiefeest in wild gezang losbarstte of mopjes vertelde. Nee hij verkocht roomijs ofte krimglas (in mijn dialect ook wel pillekekoud); maar dat was voor de warme maanden – werd het kouder dan veranderde zijn wagen in een wafelkraam. En ja het legde hem geen windeieren! Bovendien had hij thuis een ijssalon dat werd opengehouden door zijn echtgenote en de inwonende dienstbode. Nog een gat in de markt: hij maakte ijstaarten voor ‘le tout Boom’. In een tijd dat de mensen geen diepvries hadden leverde hij bij een feest à la minute wanneer men aan het dessert toe was een fraaie zelfgemaakte ijstaart; men diende maar te verwittigen. Zeer gegeerd, het werd de grote chique om dit aan de gasten te serveren. Kassa!
Dit was dus nonkel – voor mij peter – Jozef, Jef, gehuwd met Louisa, zijnde tante Wies. Het gezin werd vervolledigd met Gerda, een weesmeisje – toen ik er verscheen in mijn ogen al behoorlijk wat vrouw – dat bij hen inwoonde en behandeld werd als een dochter. Ik denk dat zij vijftig was eer zij trouwde en hen verliet. Hoe peter Jef mijn peter werd is ook een bizarre geschiedenis.
Mijn meter was de moeder van mijn vader. Volgens traditie zou de vader van mijn moeder mijn peter zijn maar de brave man was er al lang niet meer, overleden aan loodwitziekte zoals veel schilders in die tijd. Hij had een bloeiende zaak met veel arbeiders, vooral dankzij connecties in het christelijk milieu, het bisdom… opdrachten in kerken en katholieke scholen, lucratieve opdrachten waarbij veel geld aan de vingers bleef plakken. Helaas, langdurige ziekte van een zelfstandige betekende toen een ramp. Maar goed, als opvolger voor het peterschap was daar een broer van moeder: Adhemar, een bolleboos, maar ook iemand met een nogal moeilijk karakter. En een vreemde snuiter. Toen het gezin uit elkaar viel, hij was een mopperaar en zeurkous, bleef hij alleen in zijn grote huis en ging middagmalen in een restaurant; ontbijt en avondboterham nuttigde hij thuis jarenlang met bord, bestek en tas die hij telkens netjes bedekte met een krant: afwassen, dat was toch een zinloze bezigheid! En ik moet zo’n acht jaar geweest zijn toen hij mijn ouders een onverwacht bezoek bracht om hen in mijn bijzijn op het hart te drukken mij te leren mij goed te leren mijn privaat deel te wassen, uit schrik voor infecties! Het gevraagde peterschap? Zijn commentaar: “Indien ik peter word krijgt die kleine iedere nieuwjaar hooguit een album van Suske en Wiske, ge weet toch hoe gierig mijn vrouw is! Is het niet beter een andere peter te zoeken, die Jef bijvoorbeeld, ze kunnen geen kinderen krijgen terwijl ze er dol op zijn, en ze zijn rijk, dat zou een goede peter zijn!” Dat zijn vrouw gierig was bleek ooit wel toen ik er ging spelen met hun twee kinderen, als vieruurtje kregen ze elk een halve tomaat met een beetje zout er op; en toen was het nog geen hype om fruit aan te bieden als toetje! Zo werd ik enthousiast als petekind verwelkomd door peter Jef en startte voor mij een nieuwe en lucratieve carrière.
Mijn peter kwam ons dus afhalen bij mijn grootouders en tante. Inmiddels hadden we daar – en bij de andere tantes – met de rest van de uitgebreide familie al nieuwjaarswensen gewisseld. Uitgebreid, zeg dat wel want het was een heel kroostrijk gezin waarin mijn vader de voorlaatste telg was. Alle ooms en tantes waren de revue gepasseerd. Richting de ruime woning annex ijssalon waar steeds een zoete vanillegeur hing die nu langzaam overheerst werd door de keukendampen: daar was de Boomse kokkin Ferdine aan de slag. Die verzorgde alle feesten in de zaal bij tante Rosa en ging ook bij particulieren koken. Voor Gerda was dit een feestdag, zij kon rusten en aanschuiven… wij ook, met nog maar eens kroketten, het onvolprezen recept deze keer bereid door de meesteres herself. Het hoogtepunt van de dag moest dan nog komen voor mij: het nieuwjaarsgeschenk.
En die cadeaus waren niet mis. Het eerste dat ik me herinner is een ‘trottinette’, een autoped – en hij gaf die niet zomaar… de gangdeur ging open en een onzichtbare hand duwde haar snel rijdend naar binnen waar zij gelukkig door mijn vader werd opgevangen eer zij brokken kon maken; fascinerend in mijn kleine ogen. Een fiets. Een heuse elektrische trein van Märklin met drie goederenwagons, verlichte koplampen, om hem achteruit te laten rijden diende je de knop op de transformator in te drukken. Hij staat hier nog op zolder en doet het nog steeds en betekende de start van mijn liefde voor miniatuurtreinen en -spoorbanen (op papier, te onhandig om er daadwerkelijk mee aan de slag te gaan). Bij mijn plechtige communie kreeg ik een gouden horloge dat het vijftig jaren uithield eer het begon te kwakkelen; in tegenstelling tot het obligate missaal dat meter mij schonk!
Ja het was als voorzien, ik werd zijn troetelkind. Dat bleek ook uit het feit dat hij mij telkens het een familiefeest was – en er waren er vele met zo’n familie die bovendien iedere gelegenheid aangreep – meenam naar huis toen hij voor het dessert de ijstaarten moest gaan halen. Samen in de auto, en samen wat keuvelen in huis, en… telkens schonk hij mij een glaasje Marie Brizard in. Jongens wat raakte ik verlekkerd op die drank! Of mijn ouders dat ooit geweten hebben? Vermoedelijk niet. Toch ben ik nog tamelijk goed terecht gekomen, zonder verslaving.
Een toffe peer die peter Jef. Reizen deed hij ook graag: eenmaal per jaar met tante en met Gerda in de auto (niet deze van het ijs en de wafels, ze bezaten een personenauto ook) naar Zwitserland. En ook naar Sint-Niklaas, één dag, de jaarmarkt. Misschien heb ik het er ooit nog over.

Johan de Belie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.