Jawadde zei men in juni 2014, gisteren nog maar pas Paul Mennes uitgelezen en nu al een nieuw boek uit? Nee dus. “Locos” van Felipe Alfau (twintig jaar geleden overleden) maakt zozeer z’n titel waar (loco is Spaans voor gek uiteraard) dat hij de 64-regel niet heeft overleefd…

Locos is zo’n krankzinnige roman dat ik wel van de gelegenheid gebruik kan maken om de 64-regel nog eens uit te leggen. In mijn studententijd zat ik op kot met (o.a.) Misjel Vossen. En op een bepaald moment heeft die een deel van zijn boeken voor een appel en een ei aan mij verkocht. Eén van die boeken was “Liefde” van Simon Vinkenoog. In mijn middelbare schooltijd hadden we bij Anton van Wilderode een gedicht van hem besproken en op basis van dit ene gedicht had ik maar meteen beslist dat ik een grote fan was van Vinkenoog. Daarom wierp ik mij natuurlijk meteen op dit boek om vast te stellen dat dit een hoop zever in pakskes was. Ik was toen ook nog Amada-sympathisant en “dus” erg op arbeiders gericht. Toen op p.64 Vinkenoog dus in contact komt met arbeiders die hem maar een luiwammes vinden, zegt hij iets in de trant van “leg die balk weg (die deze arbeiders aan het versjouwen waren) en voeg je bij mij” (ik kan het niet meer letterlijk citeren, aangezien ik het boek al lang niet meer in mijn bezit heb). Dat deed voor mij de deur en het boek dicht. En sindsdien is dat dus een regel gebleven: ook als een boek me al van bij de openingszin tegen staat, probeer ik toch nog tot pagina 64 te lezen om dan te besluiten of ik nog door ga tot het bittere einde of er meteen mee stop.
Nu had de openingszin van “Locos” mij ook al moeten waarschuwen… of laat ik er maar meteen de openingsparagraaf van maken, want de eerste zin zegt eigenlijk zo goed als niks: “Deze… roman is geschreven in korte verhalen, met als doel de taak van de lezer te vereenvoudigen. Op deze manier hoeft de lezer niet bij het voorplat van het boek te beginnen en te eindigen in de buurt van het achterplat. Ieder hoofdstuk is op zichzelf een volledig verhaal en zo kan de lezer dit boek ter hand nemen en aan de achterkant beginnen en aan de voorkant eindigen, of hij kan in het midden beginnen en eindigen, al naargelang zijn stemming. Met andere woorden, hij kan het op allerlei manieren lezen, behalve misschien op zijn kop.” (p.9)
Maar ik wàs al gewaarschuwd. Ik had namelijk inderdaad eerst het achterplat gelezen. En daar vernam ik dat deze… roman (de puntjes staan er niets voor niks) “bestaat uit met elkaar verbonden verhalen, die in 1936 werden gepubliceerd maar pas een halve eeuw later ontdekt. Het boek is een voorloper van het ‘magisch realisme’ van de moderne Zuid-Amerikanen en van de uitvindingen van latere schrijvers als Jorge Luis Borges, John Barth, Nabokov en Calvino.” Wikipedia vergelijkt hem met een tijdgenoot als Pirandello en noemt hem een voorloper van de postmodernisten.
Grote Woorden dus, maar helaas voor niks nodig. Surrealisme heeft niks vandoen met magisch-realisme en ook de namen van de auteurs die als referentie worden aangehaald, staan hier helemaal niet op hun plaats. Dit is onversneden onzin, met af en toe weliswaar een mooie passage (die dan wél aan MR herinnert, zoals ik er één aanhaal in mijn stuk over parallelle werelden).
Felipe Alfau werd in 1902 in het Baskische Guernica geboren. Volgens Wikipedia was het in Barcelona, maar veel belang heeft het niet, want reeds tijdens de Eerste Wereldoorlog emigreerde hij naar de Verenigde Staten. In 1928 voltooide hij Locos dat hij in het Engels geschreven heeft. Het duurde zes jaar voor hij er een uitgever voor vond. De publicatie en het gebrek aan succes van Locos stelden Alfau teleur. In 1948 ontstond nog een roman, Chromos, die pas in 1990 werd uitgegeven met de opbrengst van de heruitgave van Locos. Daarna heeft hij niets meer geschreven. In 1992 kwam er wel nog een bundel Spaanse gedichten uit (“La poesia cursi”), maar die had hij eigenlijk al in 1923 en later geschreven. In 1929 was er trouwens ook nog een jeugdboek gepubliceerd, “Old Tales from Spain”. Hij stierf in 1999 in een bejaardentehuis waar hij dankzij de financiële steun van de stad New York kon verblijven.

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.