Morgen viert de eerste commerciële zender in Vlaanderen, VTM dus, z’n dertigste verjaardag. Over de start zelf heb ik niets geschreven destijds in De Rode Vaan, dat hadden de politieke bonzen al gedaan in een heus “dossier”. Laten we niet vergeten dat ik op dat moment samen met Jan Mestdagh nog de enige redacteur van de “oude” Rode Vaan was en dat ik dus zeker niet in de bovenste schuif lag. Op het einde van de maand zal ik trouwens zelf de redactie verlaten en mij in het ongeluk storten door perschef te worden bij minister De Batselier onzaliger gedachtenis. Maar goed, we gingen het over VTM hebben. Na twee weken heb ik er in de televisierubriek wel aandacht aan besteed onder de titel “Komkommers als primeurs”. Even kijken of dit artikel dertig jaar later nog overeind staat…

VTM teistert nu reeds een veertiental dagen ons scherm, het wordt dus tijd om eens een eerste balans op te maken. Aangezien men doelbewust voor spelletjes, feuilletons en films heeft geopteerd, valt er natuurlijk niet zo heel veel te vertellen. Uitschieter is ontegensprekelijk « Klasgenoten » , alhoewel ook dit geen echte « eigen productie» is, want achter de schermen houdt de Nederlandse ontwerper van dit programma, Jef « Pin Up Club» Rademakers, de touwtjes in handen. Kan men moeilijk stellen dat wij van de klas werkelijk hebben « genoten » (Vlamingen blijken uiteindelijk inderdaad toch nog altijd enkel in het dialect vlot te kunnen spreken), het is en blijft een formule die de BRT hen mag benijden. Na Wilfried Martens en Jean-Marie Pfaff is het op dinsdag 21 februari de beurt aan acteur Jo Demeyere (foto).
De oorlog met de kijkcijfers is volop aan de gang. Vooral via het misselijk makende proza van Mark Coenegracht in « Het Laatste Nieuws » worden we daardoor op de hoogte gebracht. Alle bij VTM betrokken bladen besteden uiteraard veel aandacht aan deze zender, maar deze jongen bakt het toch wel heel erg bruin. Als ik lees dat Venezolaanse journalisten zich verontschuldigden omdat ze na een persconferentie van Fidel Castro spontaan in applaus uitbarstten en dus, met hun eigen woorden, « niet genoeg afstand hadden bewaard », dan kan men zich afvragen hoe « afstandelij k» de VTM-supporters wel zijn. (Tussen haakjes: over Cuba is er ook op dinsdag, maar dan op de RTBF, een reportage te zien van Anne Remiche-Martynow en Annie Thonon.)
Maar goed, laten we de cijfers spreken. « VTM goed voor 704.158 kijkers » bloklettert onze liberale confrater na één week uitzending. Daarmee roept hij de commerciële zender ook uit tot « leader in tv-land ». Nu, op het eerste gezicht heeft hij daarmee precies geen ongelijk, want dat cijfer is bijna het dubbele van de beoogde 20 %. Hopelijk reageert men bij VTM zelf echter iets nuchterder, want zelfs een klein kind weet dat die eerste week het nieuwsgierigheidseffect ten volle heeft gespeeld.
Verder was o.a. de filmprogrammatie bij de aanvang erg sterk, maar nu reeds valt op dat dit peil niet kan gehandhaafd blijven (dat is trouwens normaal). De beste films voor de komende week zijn dan ook eerder te zien op de RTBF (« Le nom de la rose » 20/2), Télé 21 (« Absolute beginners » 17/2) en de BRT zelf (« Midnight express » 17/2). (*)
De openingsshow, door meer dan één miljoen mensen bekeken ondanks de voetbalwedstrijd op de BRT en Moboetoe op RTBF, scoorde naar verluidt ook erg goed in waarderingscijfers en daar kunnen wij wel inkomen. Een paar technische mankementen te wijten aan de opgespelde microfoons niet te na gesproken, was het inderdaad een vlotte bedoening. Maar ook hier geldt de opmerking dat de realisatie bijna volledig in handen van onze noorderburen was. Hoe zit dat dan eigenlijk met de steun aan de Vlaamse beeldindustrie?
Het viel ook te verwachten dat de Nederlandse zenders meer te lijden hebben van VTM dan de BRT, die uiteindelijk — als men de twee netten samentelt — toch nog altijd 150.000 kijkers méér heeft. Maar met haar programmatie zit VTM inderdaad helemaal in de buurt van AVRO, TROS, Veronica en consoorten. Typisch in dat verband is wel dat zelfs Capiau’s « Rad van Fortuin » het ruimschoots moet afleggen tegen het BRT-nieuws. Het is ook zowat het enige VTM-programma waarmee we geen kennis hebben
gemaakt, maar dat is niet enkel te wijten aan de concurrentie met het nieuws, want voor « Bompa » hebben we wel even over ons zieltje gestreken. Ondanks de clichés en het Antwerps dat wel onze nieuwe eenheidstaal schijnt te worden was het niet slecht, maar precies omwille van de concurrentie met het nieuws zal het toch wellicht de laatste keer geweest zijn.
Ook het sportprogramma op zondag meenden we de voorkeur te moeten geven op het BRT-nieuws, maar dat hebben we al vlug opgegeven. De mythe van de “aandacht voor de kleinere sporten” zal hopelijk vlug worden doorprikt: die aandacht is immers inderdaad ook erg “klein”… Over sport gesproken, het zondagnamiddagprogramma van Mike Verdrengh blijkt uiteindelijk op een paar uitslagen na geen sport-items te bevatten, zodat we ook daarvoor een fikse wandeling niet meer hoeven te laten. In afwachting van de slag om de voetbalvelden zijn het de tekenfilms van Walt Disney die nog de meeste aandacht trekken. Martin Dejonghe pakte daarna in zijn « Servicegolf » al meteen uit met een wereldprimeur, die op het televisiescherm zeker taboedoorbrekend heeft gewerkt en toch schijnt ook dit programma in de algehele matheid ten onder te zijn gegaan. Dat komt natuurlijk omdat het ook alweer zo kort is. Overal waar men kan, pietst men immers minuutjes af voor publiciteit, het enige dat ruimschoots aan bod komt. Ondanks de wetgeving worden trouwens ook de films hiervoor onderbroken. Leven wij dan toch in een anarchistisch landje?
De meeste aandacht gaat echter natuurlijk naar het VTM-journaal. Ik moet zelfs toegeven dat hierdoor mijn dagindeling enigszins werd gewijzigd. Na nieuws en actueel van 18u schakel ik meestal reeds het televisietoestel in, want op de radio volgen dan toch gastprogramma’s en/of Freddy Sunder. Hierdoor zie ik ook bijna dagelijks « Cijfers en Letters », een rustig spelletje, waardoor men niet geïrriteerd wordt tenzij misschien een beetje door de geforceerde grapjes van Carine Van de Ven. Wel een pluim voor de sobere presentatie van Zaki. De nieuwslezers van 19u, Danny Verstraeten en Nadine Desloovere, worden hier op de redactie overigens ook positief ontvangen (net zoals omroepster Lynn Wezenbeek trouwens, met het geaffecteerde Hollands van Marlène van Wouters tot Ginder hebben we het iets moeilijker), maar over de items hebben we minder lof. Dichter bij het volk, jawel, en dus krijgen we haast elke dag een stukje Terloops op ons bord, terwijl straatinterviews gedegen informatie uit het buitenland moeten vervangen (b.v. over Zaïre). Overigens, opletten met dat « gesundes Volksempfinden », jongens!
Grapjes in de zin van « komkommers » als « primeurs » te presenteren kunnen we wel waarderen, maar Daniël Buyle naar de Heilige Apollonia sturen, daar kregen we kiespijn van. Verrassend was ook dat de bijdrage van Lucas Vandertaelen over Cités-Cinés zowel informatief als qua vormgeving ruimschoots werd overtroffen door het BRT-item. Gelukkig bood onze nationale zender (nog altijd de grootste propagandist voor VTM) hem de kans zijn image wat op te vijzelen in « De drie wijzen », waaruit overigens de Heilige Drievuldigheid Mortier, Lanoye en Uytterhoeven om de redenen die ook wij reeds herhaaldelijk hebben aangestipt, is opgestapt.
Laten wij ons tenslotte nog verontschuldigen bij die lezers die omwille van de door ons aangekondigde « erotiek » naar het jeugdprogramma « Klim Op » hebben gekeken, want buiten Ben Crabbé die voortdurend in het bloesje van Christel Van Dijck grabbelde (erotiek op z’n Vlaams?), viel er niks te beleven. Producer Tania Humblet in « Het Belang van Limburg »: « De deelnemers aan Flanders Erotica waren allemaal dertigers en een meisje dat de reputatie had veel jongens te versieren bleek bij nader inzien weinig te vertellen te hebben. » In de plaats kwam een meisje een fantasie op haar kerkelijk huwelijk voorlezen. De erotiek zat hem dan wellicht in de manier waarop de pastoor zijn kwispel hanteerde… (**)

Referentie
Ronny De Schepper, Komkommers als primeurs, De Rode Vaan nr.7 van 17 februari 1989

(*) Het verbaast me dat ik twee Engelstalige films aanraad op Franstalige zenders, want dat betekent natuurlijk automatisch dat ze gedubd en dus waardeloos werden…
(**) Awel, ik ben er nog altijd tevreden over. Natuurlijk hoopte ik dat de kijkcijfers na verloop van tijd zouden teruglopen, wat echter jarenlang een illusie zal blijken, tot men op de VRT “F.C.De Kampioenen” lanceerde en Luc Appermont plaats maakte voor “Blokken” van Ben Crabbé. Deze laatste is overigens nog altijd de grootste propagandist voor VTM op de VRT, iets wat ik blijkbaar toen al had opgemerkt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.