Op 22 december jl. overleed Jean Bourgain (foto George M.Bergman via Wikipedia). Hij was een vooraanstaande Belgische wiskundige. Hij stond bekend als de “Eddy Merckx van de wiskunde”.

Jean Bourgain werd geboren als zoon van Marguerite Reuse en René Bourgain, die beiden arts waren. Toen hij vijftien was, ontdekte een leraar aan het atheneum wat voor een wiskundig genie in hem schuilging. Na de humaniora aan het Koninklijk Atheneum in Oostende begon Jean Bourgain wiskunde te studeren aan de VUB. In 1977, op slechts 23-jarige leeftijd, promoveerde hij daar tot doctor in de wiskunde. Hij werkte zijn proefschrift in ongeveer één jaar af. In 1981 werd hij tot professor aan de VUB benoemd, maar 4 jaar later vertrok hij gefrustreerd omdat een promotie hem niet gegund was omwille van het “ons kent ons” systeem waardoor een andere kandidaat hem voorging. Wie dacht dat deze Belgische ziekte alleen actief is in politieke milieus heeft het mis, zelfs in wetenschappelijke milieus heeft het zich al genesteld.
Van 1985 tot 2006 was hij professor aan de Universiteit van Illinois en tegelijkertijd ook aan het prestigieuze Instituut voor hogere wetenschappelijke studies in Bures-sur-Yvette, ten zuiden van Parijs. In 1991 werd hij ook nog eens “Fairchild Distinguished Professor” aan het California Institute of Technology.
Sinds 1994 was hij een van de acht vaste leden van de hoog aangeschreven School of Mathematics van het Institute for Advanced Study in Princeton. Hij was hier een tijdje departementshoofd en zat toen letterlijk aan het bureau van wijlen Albert Einstein, tot hij het welletjes vond en de brui gaf aan deze bestuursfunctie om opnieuw actief te kunnen doen aan wetenschappelijk onderzoek.
Vanaf 2014 woonde hij in Edegem. Hij overleed in het Imeldaziekenhuis in Bonheiden op 22 december 2018 en werd gecremeerd op 29 december 2018. Jean Bourgain was gehuwd en kreeg één zoon.
Bourgain was actief in verschillende deelgebieden van de wiskundige analyse, zoals de meetkunde van Banachruimten, harmonische analyse, analytische getaltheorie, combinathoriek, ergodische theorie en in de niet-lineaire partiële differentiaalvergelijkingen, zoals de periodieke niet-lineaire Schrödingervergelijking. Op dit laatste deelgebied heeft hij een serie van nieuwe technieken ontwikkeld en verrassende verbanden gevonden, die richting geven aan een verdere ontwikkeling van het onderzoek. Hij bewees de eenduidigheid van de oplossingen voor het beginvoorwaardeprobleem van de Korteweg-De Vries-vergelijking.
Hij kreeg ettelijke prijzen: in 1983 de Salemprijs, in 1985 de Damry-Deleeuw-Boulart-prijs in Belgie en de Paul Langevin-prijs in Frankrijk. In 1990 de Elie-Cartan-prijs en in 1991 de Ostrowski-prijs. In 1994 ontving hij de Fields-medaille en in 2010 de Shaw Prijs. In 2012 won hij de Terence Tao de Crafoordprijs voor wiskunde. In 2016 en 2017 kreeg hij de “Breakthrough” prijs in wiskunde en in 2018 de Leroy P.Steele prijs voor zijn levenswerk.
In 2015 kreeg hij de adellijke titel van baron. Hiervoor werd hij uitgenodigd door de koning maar bedankte voor de eer onder het mom dat hij hiervoor geen tijd had.

Raymond Thielens
(Bronnen: HLN en wikipedia)

2 gedachtes over “Jean Bourgain (1954-2018)

  1. Geachte Heer,

    Mag ik een correctie plaatsen als zus van Jean Bourgain. Mijn broer woonde de laatste 5 jaar van zijn leven bij ons thuis. Wij kunnen dus getuigen dat hij in tegenstelling tot uw bericht de titel van baron wel degelijk aanvaard heeft én zijn adelbrieven uit handen van de koning heeft ontvangen.

    Like

  2. Hartelijk dank voor deze rechtzetting van mijn vergissing die ik gevonden heb in een krantenartikel waarbij de journalist van dienst zijn bronnen niet gedubbelcheckt heeft, misschien door gebrek aan tijd om de deadline van verschijnen te halen. Belangrijk vond ik om uw broer nogmaals in de kijker te plaatsen omwille van zijn verdiensten op een wetenschappelijk terrein, wiskunde, dat weinig tot de verbeelding spreekt van mensen, maar dat wel degelijk van grote betekenis is voor veel recente ontwikkelingen zoals, gps, pc, exploratie van de ruimte en nog veel meer.

    Like

Laat een reactie achter op Raymond Thielens Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.