« Madame Warrens broodwinning » van Arthur Schnitzler, zo stond er oorspronkelijk op de programmabrochure van het NTG. Het moet natuurlijk George Bernard Shaw zijn, maar de vergissing is gemakkelijk te verklaren. Op zeer korte tijd programmeert het NTG immers twee werken van rond de eeuwwisseling. Twee thesisstukken die daarbij ook nog met seks te maken hebben en de dubbele censurering lag dan ook voor de hand. Het grote verschil is echter dat Schnitzlers « Rondedans » als een komedie met een dramatische ondertoon werd opgevat en dat dit bij « Madame Warren » net het omgekeerde is. Gevolg : was « Rondedans » verrukkelijk amusement, dan is het brood van Mevrouw Warren toch wel erg taai om te slikken.

Het jonge meisje Vivie heeft een schitterende kostschoolopvoeding genoten, daarna universiteit; haar moeder die ze niet zo goed gekend heeft, is ze hierom dankbaar. Tot ze ontdekt hoe haar moeder zo welgesteld is geworden. Het beroep van de respectabele mevrouw Warren is namelijk een zeer oud beroep. Haar beroep is zelfs een heel bedrijf geworden, met filialen in Wenen en Brussel.
De zoon van dominee Gardner, een vriend uit de entourage van haar moeder, zou wel met haar willen trouwen; waarbij berekening en verliefdheid hand in hand gaan.
Ook Sir Crofts, de zaakvoerder van Mevrouw Warren. denkt Vivie tot een huwelijk te kunnen bewegen om het kapitaal binnen de familie te houden.
Wanneer het jonge meisje van haar moeder wil weten wie haar vader was, krijgt ze geen antwoord…
Het stuk werd in 1902 gecreëerd in een besloten voorstelling; de Engelse Lord Censor vond het nl. onverkwikkelijk en hoogst immoreel. Het duurde meer dan 30 jaar voor het tot een publieke voorstelling kon komen.
G.B.Shaw was een nogal prekerige socialistische intellectueel, wat buiten karakteriële omstandigheden wellicht vooral z’n oorsprong vond in het feit dat zijn binding met de arbeidersklasse miniem was. En dus ook met haar cultuur. Het zal u wel al opgevallen zijn dat de manier waarop b.v. de Nieuwe Scène « socialistische » stukken brengt, fundamenteel verschilt van het babbeltheater waarmee we hier te maken hebben.
Om in dat « babbelen » toch wat « actie » te steken, laat regisseur Hugo Van den Berghe zijn acteurs steeds maar ronddribbelen wat echter snel irriterend gaat werken. Het « dribbelen » wordt bovendien in de hand gewerkt door het spelen op een hellend vlak, wat ongetwijfeld een symbolische betekenis heeft, maar ook dit is een gadget die meer na- dan voordelen bevat.
Het op contrasteffecten berekende decor van Marc Cnops kon ons eigenlijk wel bekoren, ware het niet dat we in de uitwerking met aaneengestikte beddelakens en een biljartbekleding waarop Raymond Ceulemans terecht zou weigeren te spelen, de harde hand van de bezuinigingen bemerkten.
En waarover wordt er nu zoveel gebabbeld ? Over mevrouw Warrens broodwinning natuurlijk, die — u had het al geraden — zich op het horizontale vlak situeert. Chris Boni zet deze rol met veel verve op het toneel. Hetzelfde kan niet worden gezegd van haar drie aanbidders, Roger Bolders, Bob Van der Veken en Cyriel Van Gent, al heeft dit meer te maken met de tekening door Shaw dan met het talent van deze heren. Dat het ondanks mogelijk is om een onvoldoende getekend personage toch enige kleur te geven, dat bewijst Peter Marichael die de negentiende eeuwse nietsnut Frank liet uitgroeien tot een heuse punk avant la lettre.
De centrale figuur van het hele stuk is echter Vivie, de vrijgevochten dochter van mevrouw Warren. Hiervoor deed het NTG speciaal een beroep op Els Olaerts. Wéér was het Shaw die de struikelsteen was om haar geloofwaardig te maken. Hij zag haar als een volstrekt onromantische figuur die met haar moeder misschien wel het zakentalent maar zeker niet het erotische gemeen had. Nochtans wordt Olaerts juist echt een personage van vlees en bloed wanneer zij op het grasperk ligt te kronkelen om op die manier de verdorven Crofts (Bob Van der Veken) uit zijn tent te lokken en zo de (onthutsende) waarheid te vernemen. Voor de rest laat regisseur Van den Berghe haar steevast wijdbeens staan, wellicht om haar vastberadenheid te illustreren, maar soms moesten wij hierbij denken aan « Ilsa, de wolvin van de SS » en andere dergelijke producten. Dat kan toch nooit de bedoeling geweest zijn…

Referenties
Ronny De Schepper, Het droge brood van Madame Warren, De Rode Vaan nr.52 van 1983 (in het midden heb ik de perstekst tussengevoegd)
« Madame Warrens Broodwinning » / auteur: George Bernard Shaw / regie: Hugo van den Berghe / decor en kostuums: Marc Cnops (a.g.) / vertaling: Anita van den Bergh / belichting: Jan Gheysens / met: Chris Boni, Els Olaerts (a.g.), Roger Bolders, Peter Marichael, Bob van der Veken en Cyriel van Gent.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.