Morgen zal het precies 210 jaar geleden zijn dat de première van de 5de en 6de symfonie van Beethoven plaats vond én van zijn 4de klavierconcerto! Beethoven, die toen al stokdoof was, zag er toen ongeveer zo uit (schilderij van vijftien jaar later door Ferdinand Georg Waldmüller, te zien in het Kunsthistorisches Museum te Wenen).

Het vierde pianoconcert was door Beethoven zelf reeds gespeeld bij een privaat concert in maart 1807 ten paleize van Beethovens broodheer, prins Franz Joseph Maximilian von Lobkowitz. De openbare première echter vond pas plaats op 22 december 1808 in Wenen in het Theater an der Wien, waarin Beethoven wederom zelf soleerde. Hier was het concert deel van een marathon concert waarin Beethoven tevens voor het laatst solistisch optrad met orkest. Ook vond toen de première plaats van de “koorfantasie” en de symfonie nr.5 (de “Noodlotsymfonie”) en symfonie nr.6 (de “Pastorale”). Beethoven droeg het pianoconcerto op aan zijn vriend en een van zijn broodheren, de aartsbisschop Rudolf van Oostenrijk. Een recensie in de Allgemeine Musikalische Zeitung van mei 1809 meldt dat dit concerto “het meest bewonderenswaardige, eigenaardige artistieke en complexe concerto is dat Beethoven ooit vervaardigde”. Het stuk raakte echter na de première in de vergetelheid tot 1836 toen het herontdekt werd door Felix Mendelssohn.
De vijfde symfonie van Beethoven is een van de populairste en bekendste composities uit de geschiedenis van de klassieke muziek, en ook een van de meest gespeelde. E.T.A.Hoffmann omschreef de symfonie destijds al als “een van de belangrijkste werken uit haar tijd.” Deze symfonie wordt weleens de “noodlotsymfonie” genoemd. De opening bestaat uit vier noten, waarover Beethoven ooit zou hebben gezegd: “Het noodlot klopt aan de deur”. De romantische interpretatie van deze symfonie is dat hieruit Beethovens overtuiging spreekt dat het noodlot ooit overwonnen zal kunnen worden. Het openingsmotief van Beethovens vijfde symfonie werd in de Tweede Wereldoorlog op zenders van de BBC als herkenningsmelodie gebruikt. In morsecode (“••• —” ofwel: “kort-kort-kort-lang”) wordt hiermee de letter “V” gesymboliseerd, het V-teken (‘victory’) stond symbool voor overwinning en vrede en was in 1941 onder velen als zodanig bekend.
Ludwig van Beethovens zesde symfonie in F majeur is een van de niet al te talrijke voorbeelden in zijn oeuvre van programmamuziek, het is namelijk een pastorale. Typerend zijn gebruik van de toonsoort F-groot: van oudsher de toonsoort van de pastorale (Bach bijvoorbeeld). Wat de Pastorale onderscheidt van alle andere symfonieën van Beethoven zijn de beschrijvingen die elk deel heeft. De symfonie bestaat uit vijf delen, waarvan de drie laatste in elkaar overgaan. Door de beschrijvingen ontstaat het beeld van een picknick of een boerenfeestje dat door een onweer onderbroken wordt:
1.Allegro ma non troppo: ontwaken van vrolijke gevoelens bij aankomst op het land
2.Andante molto mosso: scène bij de beek
3.Allegro: vrolijk samenzijn van de landmensen
4.Allegro: onweer en storm
5.Allegretto: herderslied – vreugde en dankbare gevoelens na de storm.
En tenslotte was er ook nog a performance of excerpts of the Mass in C major, gevolgd door de koorfantasie. Beethoven intended the Fantasy to serve as the concluding work for the benefit concert he put on for himself. The performers consisted of vocal soloists, chorus, an orchestra, and Beethoven himself as piano soloist. The Fantasy was designed to include all the participants in the program and thus unites all of these musical forces. The work is noted as a kind of forerunner to the later Ninth Symphony. The premiere performance, however, seems to have been a rather troubled one. According to the composer’s secretary, Anton Schindler, it “simply fell apart”, a result most likely attributable to insufficient rehearsal time. Because of a mistake in the execution of the piece, it was stopped half way through and restarted. Maar het moet alles bij elkaar tot een memorabel avondje geweest zijn voor al wie erbij was! (Wikipedia)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.