Morgen zal het 205 jaar geleden zijn dat de zevende symfonie van Ludwig van Beethoven in première is gegaan.

De meeste symfonieën van “den Beet” – zoals wij zijn lookalike, onze leraar muziek op het college, noemden – hebben een bijnaam. Deze echter niet. Ik heb ze echter wel zelf een bijnaam gegeven, namelijk de rock’n’roll-symfonie. Dat is dan vooral gebaseerd op de vierde beweging en wel zoals ik ze voor het eerst écht heb gehoord in de versie van het Chamber Orchestra of Europe geleid door Nikolaus Harnoncourt. Dit is “headbangen” geblazen, ook wel eens “allegro con brio” genoemd. En zeggen dat dit thema volgens John Eliot Gardiner afkomstig is van onze landgenoot François-Joseph Gossec!
Ik heb dit stukje vijf jaar geleden geschreven bij de 200ste verjaardag van de creatie en toen kreeg ik een telefoontje van een Nederlandse concertorganisator. Of hij de term “rock’n’roll-symfonie” mocht gebruiken in zijn programmaboekje? Nou en of! Ik zou natuurlijk niks liever hebben dan dat de bijnaam evenzeer ingang zou vinden als de Eroica of de Pastorale. Maar helaas is dat het laatste wat ik er ooit van heb gehoord. Is het echt zo in het programmaboekje verschenen? Heeft iemand daar weet van? En zo ja, waar en wanneer was dat dan en welk orkest en dirigent zorgde voor de uitvoering? Alvast bedankt om me op de hoogte te brengen.
Maar terug naar de symfonie zelf. De eerste beweging zou volgens John Eliot Gardiner dan weer “verdacht veel lijken” op “De jacht van de jonge koning Henri IV” van Méhul. En in één ruk door zegt hij dat de laatste beweging van de zesde ontleend is aan de “Hymne aan de landbouw” van Jean-Xavier Lefèvre. Maar ja, het is dan ook de “pastorale” voor iets, nietwaar?
Op Wikipedia hebben ze deze gelijkenissen niet opgemerkt, maar over die laatste beweging is ook de schrijver euforisch: “The last movement is in sonata form, the coda of which contains an example, rare in Beethoven’s music, of the dynamic marking ƒƒƒ (called forte fortissimo or fortississimo). Donald Tovey, writing in his Essays in Musical Analysis, commented on this movement’s Bacchic fury and many other writers have commented on its whirling dance-energy: the main theme vaguely resembles Beethoven’s arrangement of the Irish folk-song Save me from the grave and wise, No. 8 of his Twelve Irish Folk Songs.
Ik heb er ook geleerd dat Beethoven de symfonie heeft geschreven “while improving his health in the Bohemian spa town of Teplice. The work is dedicated to Count Moritz von Fries. The work was premiered with Beethoven himself conducting in Vienna on 8 December 1813 at a charity concert for soldiers wounded in the Battle of Hanau; the program also included the patriotic work Wellington’s Victory.”
En nog belangrijker, het was werkelijk een supergroep die de première verzorgde: “The orchestra was led by Beethoven’s friend, Ignaz Schuppanzigh, and included some of the finest musicians of the day: violinist Louis Spohr, Johann Nepomuk Hummel, Giacomo Meyerbeer, Antonio Salieri, bassoonist Anton Romberg, and the Italian double bass virtuoso, Domenico Dragonetti, whom Beethoven himself described as playing “with great fire and expressive power”. It is also said that the Italian guitar virtuoso Mauro Giuliani played cello at the premiere. The piece was very well received, and the second movement, the Allegretto, had to be encored immediately. Spohr made particular mention of Beethoven’s antics on the rostrum (“as a sforzando occurred, he tore his arms with a great vehemence asunder … at the entrance of a forte he jumped in the air”), and the concert was repeated due to its immense success.”

4 gedachtes over “205 jaar geleden: de zevende symfonie van Beethoven

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.