Morgen zal het 25 jaar geleden zijn dat de Schotse fantast Graeme Obree op de piste van het Noorse Hamar het bijna tien jaar oude uurrecord van Francesco Moser verpulverde op een fiets, die hij volgens de legende zelf had vervaardigd met onderdelen van o.a. een wasmachine…

Graeme Obree was op dat moment een werkloze amateurwielrenner. Zijn eerste zelf ontwikkelde houding was de zogenaamde tucked-positie, waarbij hij met z’n handen een smal, recht stuurtje vasthield, z’n armen naast z’n borst vouwde en met zijn schouders op zijn handen rustte. De fiets die hij daarvoor liet maken noemde hij de Old Faithful. De fiets had onder andere lagers uit een wasmachine. Die kunnen zo veel toeren aan dat Obree van mening was dat ze wel goed moesten zijn. Ook was het bottom bracket aanzienlijk smaller dan bij bestaande baanfietsen, omdat Obree vond dat je met de benen verder uit elkaar minder kracht kon zetten. Mike Burrows, fiets-aerodynamica-expert en ontwerper van de koolstofvezel Lotus 108 van Chris Boardman, bouwde voor Obree een ‘verbeterde’ versie van Old Faithful, als reservefiets. Obree vond de replica echter maar niks en heeft hem nooit gebruikt bij een recordpoging.
Nadat Obree in 1993 mede dankzij deze revolutionaire houding het werelduurrecord op zijn naam had geschreven, besloot de UCI deze houding voortaan te verbieden. Obree antwoordde hierop door het werelduurrecord, dat ondertussen op naam stond van Chris Boardman, in 1994 opnieuw te verbreken met zijn tweede onorthodoxe fietshouding: de Superman positie, met de armen gestrekt vooruit. Ook deze positie is, nadat Obree het record had verbroken, door de UCI verboden.
Obree is manisch-depressief. Hij werd in zijn jeugd door leeftijdsgenoten gepest. Tijdens zijn tienerjaren heeft Obree één maal geprobeerd zelfmoord te plegen. In het fietsen vond hij echter een manier om aan zijn situatie te ontsnappen en mentaal enigszins tot rust te komen. Als junior heeft hij ook nog een triatlon betwist – en zelfs gewonnen – namelijk de Ayr Turtles Triathlon in oktober 1985, waarbij – in oktober en in Schotland! – een halve mijl in de zee diende te worden gezwommen, twintig mijl gefietst en zes mijl gelopen; hij is dus wel degelijk een atleet!
In 1994 kwam Obrees broer om het leven bij een auto ongeluk. Obree raakte hiervan zo van slag dat hij een tweede zelfmoordpoging ondernam. Een vrouw ontdekte zijn bewusteloze lichaam echter op tijd om hem te kunnen redden.
Rond kerstdag 2001 Graeme Obree was again saved from death when a farmer’s daughter found him hanging from the rafters of a barn in Ayrshire and alerted her father. He was immediately taken to Glasgow’s Southern General Hospital. The 36‑year‑old’s suicide attempt, which took place days before Christmas, came after several years of depression. The Scottish cyclist was at the time living with his wife and two children. “Christmas is always an emotional time for Graeme because his brother died in a car crash and isn’t around,” Obree’s wife Anne told the Daily Record. “The children know the situation. Their father has an illness, but is getting better and we are all just trying to come to terms with it.”
Eind januari 2011 uitte Obree zich in het dagblad The Scottish Sun als homo.‘Vandaar mijn twee pogingen om me van het leven te benemen’, aldus Obree. ‘Ik ben opgebracht met het idee dat je beter dood kan zijn dan homo’, aldus nog Obree die in 2006 scheidde van zijn vrouw.
Op de BBC was datzelfde jaar “The Flying Scotsman” te zien, een fictiefilm van Douglas Mackinnon, waarin Jonny Lee Miller (uit “Trainspotting”) de rol vertolkt van de Schotse fantast. Vóór ik de film had gezien, vroeg ik me af of hij met het hoogtepunt van het uurrecord zou eindigen of dat de naweeën ervan ook zouden worden getoond. De Internationale Wielerunie verzette zich immers tegen het ontwerp van Obree en legde hem allerlei hindernissen op zijn weg (“omdat hij niet in het plaatje paste”, alweer volgens de legende) wat uiteindelijk zelfs tot een zelfmoordpoging zou leiden. Het blijkt nu dat de scenaristen (John Brown, Simon Rose en Declan Hughes) creatief met deze gegevens zijn omgesprongen, in die zin dat zij de zelfmoord hebben gesitueerd tussen de afkeuring door de UCI van de voorovergebogen positie van Obree en het feit dat hij nadien is overgestapt op de zogenaamde Superman-positie (het languit uitgestrekt liggen op de fiets). Op die manier hebben zij de negatieve punten wel degelijk in het verhaal geïntegreerd en kunnen ze toch eindigen met een hoogtepunt (in die ligpositie heroverde Obree zijn wereldtitel tegen Andrea Collinelli, maar derde was Stuart O’Grady en geen Nederlander zoals men ons in de film wil doen geloven). Blijkbaar lagen die negatieve punten zo gevoelig bij de Internationale Wielerunie dat in de film geen originele truitjes worden gebruikt. Hij draagt b.v. een onbestaande nationale trui van Groot-Brittannië (de 93 opzij is geen rugnummer – of buiknummer in dit geval – maar het jaar waarin het WK wordt betwist!), maar ook de welbekende regenboogtrui (die men normaal gezien in elke zichzelf respecterende sportwinkel kan kopen) diende te worden aangepast!

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.