Het is vandaag al 35 jaar geleden dat de film “Zelig” van en met Woody Allen in première ging. N.a.v. de recensie die Lode De Pooter toen schreef voor De Rode Vaan, maakte Jo Clauwaert bovenstaande collage, waarin subtiel ook een foto van een andere collega, namelijk Jan Mestdagh, verborgen zat…

“Zelig” is een prent die nog altijd heel wat « stof tot nadenken » biedt maar die tegelijkertijd « boordevol verbale geestigheid » zit en die in het domein van de vormgeving « werkelijk uniek » is.
De film verhaalt « de saga van de menselijke kameleon » zoals de publiciteitsteksten het voor eenmaal voortreffelijk zeggen, het leven van een mens die van de dolle jaren twintig tot de opkomst van het nazisme alles observeert en beleeft. Hij speelt alle rollen die de geschiedenis hem aanreikt, wordt beurtelings opgehemeld, gehaat en belachelijk gemaakt. En hij overleeft. Hedendaagse personaliteiten blikken nog bewonderend op hem terug…
De hele tijd wordt gedaan alsof de bewuste Leonard Zelig echt bestaan heeft. Figuren als Susan Sontag, Saul Bellow, Bruno Bettelheim, toppers van de Newyorkse intelligentsia, geven commentaar op zijn persoonlijkheid alsof hij een beroemdheid is geweest. In feite hebben zij het over de zovelen die de bewuste periode tussen de twee oorlogen zo goed of zo kwaad als mogelijk doorspartelden en daarvoor tot heel wat compromissen bereid bleken.
Door naast deze interviews in kleuren een hoop documentaire scènes in zwart-wit te plaatsen en daarin Woody « Zelig » Allen nog te laten acteren, heeft de prent op het vlak van de stijl een speciale dimensie gekregen, betekent zij zeker een verrijking van de filmkunst.
Het is allemaal zo briljant gedaan (een drievoudige bravo voor de baas van de fotografie Gorden Willis) dat men bijna gaat vergeten dat hier een onrechtstreekse hulde gebracht wordt aan de opportunist, aan de plantrekker, aan de profiteur die zich in zoveel bochten wringt dat hij zelfs een vooraanstaande nazi wordt.
Op dat moment moet Woody Allen ingezien hebben dat hij wat te ver was gegaan inzake de aanpassingsmogelijkheden van zijn filmkameleon en hij liet bij hem prompt zijn vest keren en terug naar de States, het land van de vrijheid, vliegen. Meteen hebben wij ook het enige — maar grote — zwakke punt in deze film aangeduid. Er bestaan toch ook nog altijd bepaalde principes.
Men denkt daar echter slechts tenvolle aan bij het verlaten van de zaal want gedurende anderhalf uur is men zozeer in de « Zelig »-roes opgegaan, heeft men er zich zo « zalig » bij gevoeld dat men er niet aan dacht even te ontwaken.
Maar — zoals hoger reeds gezegd —een verrijking van de filmkunst is deze prent zeker. Maar dan liefst een eenmalige want elke week mag er geen kameleon op het menu staan. Dan zou ook hij flets gaan smaken door het vele koken.

Referentie
Lode De Pooter, Een (eenmalige) verrijking, De Rode Vaan nr.43 van 1983

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.