Vijf jaar geleden bestond de groene trui voor de leider in het puntenklassement in de Ronde van Frankrijk zestig jaar. Voor velen een aanleiding dus om daar even dieper op in te gaan. De eerste winnaar van de groene trui was de Zwitser Fritz Schär. Er bestaan bij mijn weten echter geen foto’s van Schär in zijn groene trui. Maar daar hebben de slimmeriken van de Wielersite het volgende op gevonden (zie foto): zij nemen het prentje van Schär uit de fameuze reeks van 1958 en knippen daar de reclame voor Vivi-Cola af. Heel slim gedaan, want die Vivi-Cola trui is op zich ook een raadsel. Schär heeft immers nooit voor Vivi-Cola gereden (er heeft bij mijn weten zelfs nooit een team met die naam bestaan). Zelf heb ik op Wielerarchieven hierover reeds een discussie gestart, maar die is niet echt bevredigend afgelopen…

Verder baseer ik mijn geschiedenis van de groene trui op de website van Het Nieuwsblad en de correcties daarop aangebracht door Patrick Feyaerts (Patfey), Bart den Blanken en George Andriesse van Wielerarchieven.
Fritz Schär was niet alleen de eerste winnaar van de groene trui, hij was ook de eerste drager van de puntentrui (*). De Zwitser won de eerste touretappe in 1953 tussen Straatsburg en Metz, waardoor hij zowel de groene als de gele trui leiderstrui in zijn bezit kreeg. Daarom doet het gerucht de ronde dat de Nederlander Wout Wagtmans die tweede eindigde de eerste groene trui zou hebben gedragen. In die periode droeg de tweede van het klassement echter de trui niet als die toebehoorde aan de leider uit het algemeen klassement, zoals dat nu wel het geval is. Het dragen van de trui door de tweede dateert pas uit 1971 (na een intermezzo in 1970 met een diagonaal verdeelde half zwarte-half groene of half witte trui in 1970). We kunnen er van uitgaan dat deze verandering geïnspireerd werd door de dominantie van Merckx, waardoor de sponsors van de nevenklassementen in 1969 amper een publicitaire return kregen en de groene trui amper te zien was. Roger De Vlaeminck b.v. heeft ook de trui niet gedragen toen hij in 1969 tweede achter Merckx in dit klassement stond.
Toch zou Schär wel degelijk de eerste groene truidrager worden, want toen hij een aantal etappes later de koppositie in het algemene klassement uit handen moest geven, kon Schär hij dus eindelijk de groene trui om zijn schouders wikkelen. Schaduwzijde: aan het dragen van de groene trui als zodanig was geen financiële bonus gekoppeld.
Over de trui doen sowieso veel verhalen de ronde. Zo is er de mythe rondom de kleur. Groen zou de kleur van hoop zijn. Een mooie symboliek voor een wielertrui. Echter, de ware verklaring voor de kleur is natuurlijk een commerciële, zoals altijd in de wielrennerij. De sponsor van deze trui handelt in grasmaaiers en dan is het een kleine stap naar de kleur groen. Dat de kleur met de sponsor te maken had, werd nog het best duidelijk in 1968 toen de trui rood-wit was omwille van sponsor SIC. Toch wordt er meestal getracht een firma als sponsor te vinden die eveneens groen als basiskleur heeft (zoals nu PMU).
Als ik het heb over “het puntenklassement”, dan bedoel ik uiteraard naast het algemene klassement, want van 1905 tot 1912 werd het algemeen klassement ook al bepaald op basis van punten. Dan echter wel van de minste punten, want de eerste in de rituitslag kreeg één punt, de tweede twee enzovoort. En dan werden alle punten samengeteld en die met de minste punten won.
Ook dat allereerste puntenklassement voor de groene trui (dat van Schär dus) ook op die manier werd berekend. Dat bleef zo tot 1958. Nadien werd er overgestapt naar te winnen punten, met in het begin blijkbaar nog enkele grote wijzigingen. Zo wint Darrigade in 1959 met 613 punten, Graczyk in 1960 met 74 punten en opnieuw Darrigade in 1961 met 174 punten. Nadien stabiliseert het zich een beetje, maar krijgen we dus wel de herzieningen van 1964 en 1970, en later, die de groene trui meer en meer naar een soort sprintersklassement i.p.v. regelmatigheidsklassement doen evolueren. Opmerkelijk is wel dat de nummers één en drie van de laatste versie in het “oude” systeem (1958) de volgende drie jaar het puntenklassement onder elkaar verdelen.
Het puntenklassement zou – in tegenstelling tot het algemene klassement – vaak betwist worden onder renners uit “de lage landen”. Op een eerste Belgische groene trui was het dan ook niet lang wachten. In 1955 wist Stan Ockers bovenaan het puntenklassement te eindigen. De Borgerhoutenaar zorgde daarmee echter ook voor een andere primeur: hij was de eerste winnaar van het puntenklassement die geen etappe in diezelfde Tour kon winnen.
Met zes groene truien op rij mag Erik Zabel zich met recht en rede de beste Toursprinter (**) ooit noemen. De Duitser won in totaal twaalf etappes in La Grande Boucle en eindigde twaalf keer in de top drie van het puntenklassement. De sprintersgenen heeft Zabel ondertussen doorgegeven aan zijn zoon Rick, die begin april de Ronde van Vlaanderen voor beloften won.

Ronny De Schepper

(*) De Tour de France boeken van Pierre Chany vermelden een puntenklassement in 1948 en 1949 (met Bartali en Ockers als winnaars), maar het staat ter discussie of men dit als een voorloper van het “echte” puntenklassement kan beschouwen. Dat puntenklassement heette “Classement des Cachous Gallus” en er werd naar verwezen als “regelmatigheidscriterium”. Het is als experiment georganiseerd in de jaren 1947 – 48 – 49, verdween dan en kwam officieel terug in de jubileumeditie van 1953.
(**) Net als nu Peter Sagan, heeft Zabel een aantal van die overwinningen te danken aan het feit dat hij – in tegenstelling tot “pure” sprinters – ook over het middengebergte kon. Toch mag men Zabel ontegensprekelijk een “sprinter” noemen. Het is niet zo dat in de Tour zoals in de Vuelta alle ritten op dezelfde (punten)basis worden behandeld. In vlakke ritten vielen (en vallen) er vanaf 1970 (met uitzondering van de periode 1985-1987) wel meer punten te verdienen dan in een berg- of tijdrit. In de Vuelta spreekt men dan ook niet over een puntenklassement, maar over een klassement op basis van de “regularidad”.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.