Het is vandaag 65 jaar geleden dat in de Verenigde Staten het joodse echtpaar Ethel en Julius Rosenberg werd geëxecuteerd omwille van vermeende spionage voor de Sovjetunie. Ik wil erop wijzen dat Ethel Rosenberg vijfmaal opnieuw diende te worden geëlektrocuteerd (de stoel was ontworpen voor een man en Ethel was een vrouw van klein postuur; na de film “The Green Mile” kunnen we ons daarvan een voorstelling maken: ooggetuigenverslagen beschrijven dat er rook uit haar hoofd opsteeg!) en ook op hun jonge leeftijd. Gezien de tijdsomstandigheden zien ze er op de foto’s ouder uit, maar in werkelijkheid was Ethel amper 37 en Julius zelfs pas 35!

Julius Rosenberg was een ingenieur die bij het Amerikaanse leger werkte. Ethel was een secretaresse die bij een rederij werkzaam was. Ze hadden elkaar leren kennen op de jeugdafdeling van de Communistische Partij van de Verenigde Staten en waren in 1939 getrouwd.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren de Sovjet-Unie en de VS bondgenoten, maar de VS waren in hoge mate achterdochtig over Jozef Stalins bedoelingen. De Amerikanen gaven dan ook geen inlichtingen over het Manhattanproject, waarmee de atoombom werd ontwikkeld. De Russen waren echter op de hoogte van het project door spionage in de Amerikaanse regering. Sommige leden van het project gaven immers vrijwillig informatie door aan Russische agenten, omdat ze vonden dat de VS niet het alleenrecht op kernwapens behoorden te hebben.
Na de oorlog verzetten de VS zich tegen het delen van atoomgeheimen, maar de Sovjet-Unie slaagde er in 1949 zelf in kernwapens te maken. De snelheid waarmee het land zijn eerste kernproef hield, was een schok voor het Westen. Dit leidde ertoe dat politici als Richard Nixon beweerden dat spionnen het geheim gestolen moesten hebben. In januari 1950 werd ontdekt dat Claus Fuchs, een Duitse natuurkundige die bij het Manhattan Project betrokken was, gedurende de gehele oorlog belangrijke documenten aan de Russen doorgespeeld had. Tijdens de verhoren rond die zaak werden Ethel Rosenberg en haar man genoemd als betrokkenen.
De rechtszaak tegen de Rosenbergs begon op 6 maart 1951. Ze werden ervan verdacht ontwerpen van de atoombom aan Russische agenten te hebben doorgespeeld. De belangrijkste getuige à charge was David Greenglass, een broer van Ethel. Vanaf het begin trok het proces veel belangstelling in de media en veroorzaakte het veel controverse.
Ofschoon het bewijsmateriaal weinig voortbracht dat verband hield met het Russische kernwapenproject, werd het door de jury voldoende geacht om de Rosenbergs te veroordelen. Tientallen jaren later werden de resultaten van de ontcijfering van Sovjetcommunicatie door het Project Venona vrijgegeven, die lijken aan te tonen dat Julius Rosenberg actief bezig was met spionage. Zij leveren echter geen bewijzen voor de specifieke beschuldigingen waarvoor hij veroordeeld werd, of dat Ethel Rosenberg bij de activiteiten van haar man was betrokken.
De Rosenbergs werden op 29 maart 1951 door een jury schuldig bevonden, waarna rechter Kaufman op 5 april het doodvonnis uitsprak. De veroordeling sterkte senator Joseph McCarthy in zijn onderzoek naar “onamerikaanse activiteiten” van Amerikaanse staatsburgers. Ofschoon ze hun trouw aan de communistische zaak niet loochenden, ontkenden de Rosenbergs wel de beschuldigingen van spionage tot hun dood.
Jean-Paul Sartre, Pablo Picasso, Albert Einstein en zelfs paus Pius XII vroegen genade aan president Dwight D.Eisenhower. Die had aan de vooravond van de executie laten verstaan dat hij eventueel genade wilde verlenen mits een bekentenis van schuld werd afgelegd. (Wikipedia)

Een gedachte over “65 jaar geleden: de executie van de Rosenbergs

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.