Vandaag is het vijftig jaar geleden zijn dat Paul McCartney in studio 2 van Abbey Road “Blackbird” opnam, terwijl John en Yoko in studio 3 “Revolution nr.9” aan het opnemen waren. Een betere illustratie van het feit dat The Beatles heel binnenkort verleden tijd zouden zijn, kan ik niet bedenken…

Reeds bij het begin van Beatlemania schreef een journalist van The Sunday Telegraph: “that the group would break up because eventually they would all get married and the chance of four random women liking one another or even being able to get on with one another will be small indeed.” (Davies, p.219) En hij kreeg gelijk…
Zoals John Lennon zich muzikaal reeds van Paul McCartney was beginnen te verwijderen, zo begonnen op persoonlijk vlak de moeilijkheden met Cynthia zich op te stapelen. Hunter Davies schrijft over het koppel, vlak vóór het moment dat Yoko Ono ten tonele verscheen (“de gillende Japanse dwerg” dixit Rik Zaal van NRC-Handelsblad): “They are very happy, though she still says that but for her becoming pregnant they would probably never have married. John agrees. (…) ‘His love was for the Beatles. Without the baby he would just have gone off with the Beatles for ever. (…) I do find I suggest something and he ignores it at the time, or says it’s wrong. Then a few weeks later Ringo suggests the same thing and he’s all for it. (…) They seem to need you less than you need them,’ she said.” (p.322-323)
Zoals algemeen bekend had John Yoko voor het eerst ontmoet op 8 november 1966 tijdens een voorbezichtiging van haar tentoonstelling “Unfinished Paintings and Objects” in de Londense Indica Art Gallery, maar het is pas op 1 mei 1968 dat ze echt bij hem zou intrekken. Dat gebeurt terwijl Cynthia in Griekenland zit, samen met Julian en… Donovan!
Het dient trouwens gezegd dat John Lennon nu vaak wordt omschreven als “de slimste van de vier”, wat in zeker opzicht misschien wel waar is (vanuit een andere hoek kan deze omschrijving evenzeer worden geclaimd door Paul McCartney), maar dat maakt Lennon nog niet tot de intellectueel die velen in hem zien. Dat Lennon in onvrede leefde met de maatschappij in het algemeen en met zijn eigen functioneren daarbinnen, staat buiten kijf (“Ik voelde me altijd schuldig omdat ik geld opstapelde…”), maar zijn reacties daarop waren eerder emotioneel dan rationeel. Zo switchte hij op een tiental jaren tijd van boedhisme en pacifisme over trotskisme en maoisme terug naar christendom. Dat hij bevriend is geweest met politieke activisten zoals Angela Davis, Jerry Rubin, Abbie Hoffman en John Sinclair is natuurlijk een feit, net politieke liederen als “Luck of the Irish”, maar heeft ook Paul McCartney niet “Give Ireland back to the Irish” gemaakt?
Zijn collega Todd Rundgren, die met de groep Utopia nochtans ooit een hommage-elpee maakte voor The Beatles, besluit dan ook “John Lennon is geen revolutionair. Hij is een lul. Hij balkt maar wat over de revolutie, maar verder gedraagt hij zich als een complete malloot. Ik word er ongemakkelijk van. Hij is gewoon egocentrisch. Hij wil publiciteit. En als de revolutie hem aan publiciteit kan helpen, spant hij de revolutie wel voor zijn kar.”
Vanaf 1968 is het eigenlijk Yoko Ono die John Lennon leidt. Zij laat hem kennis maken met heroïne en op de zogenaamde “dubbele witte” is zij voor het eerst te horen is met het regeltje “not when he looked so fierce” uit “Bungalow Bill”.
Maar eigenlijk is ze meer aanwezig in “Julia” dat niet (enkel) over Johns overleden moeder gaat, maar ook over Yoko, want de toevoeging “Ocean Child” is een letterlijke vertaling van haar naam.
Overigens zou Lennon méér betaald hebben aan haar man Tony Cox opdat die van haar zou scheiden, dan hijzelf aan Cynthia heeft betaald.
“Sexy Sadie” gaat nochtans niét over haar. John zou dit hebben geschreven nadat Mia Farrow bijna verkracht werd door de Mahesh Maharishi Yogi. Al slaat de tekst inderdaad op de Mahesh, toch is dat niet meteen duidelijk.
Een andere tekst die discussies losweekte was die van “Revolution”. Op de keerzijde van “Hey Jude” zingt John immers: “If you talk about destruction, don’t you know that you can count me out“, maar op de “witte”, hervat hij zich en zingt ook “in”.
Bij het “experimentele” “Revolution n°9” wordt het obsederende “nummer nine”, gevormd door het steeds maar herhalen van iemand die jaren daarvoor in de Abbey Road-studio’s een examen over muziek afgenomen en eigenlijk zei: “Question number nine”. En het betekent dus zeker niet “turn me on, dead man“, zoals sommige professionele platen-achterstevoren-spelers beweren.
Als bewust contrast met de schitterende hoes van “Sgt.Pepper” (en vooral met alle naäpers), verscheen in november 1968 de volgende (dubbel-)elpee van The Beatles naar een suggestie van artiest Richard Hamilton met een witte hoes. Binnenin zaten er wel vier grote kleurenfoto’s van de Fab Four en ook nog een soort van poster met allerlei “snapshots” waaronder één van een naakte Paul, een onnozelheid die destijds nochtans veel ophef maakte.
62 beatles-adollshouseDat de elpee zelf geen titel heeft, zou te maken hebben met het feit dat de Beatles ze oorspronkelijk “Doll’s House” wilden noemen, tot iemand hen erop wees dat dit reeds de titel was van een toneelstuk van Ibsen. Bovendien had een paar maanden eerder de groep Family reeds “Music in a Doll’s House” uitgebracht. Tenslotte werd John Lennons hoesontwerp met aan stukken gesneden babypoppen (zie hiernaast) afgekeurd wegens te wansmakelijk. Vandaar het voorstel van ontwerper Richard Hamilton om met een witte, naamloze hoes uit te pakken.  (*)
Maar ook de teksten maakten ophef. Naast de reeds geciteerde voorbeelden waren er ook weer tal van “verwijzingen” naar de zogenaamde “dood” van Paul (“Glass onion”, “Don’t pass me by”, “Yer blues” enz.), maar er waren ook de liedjes die Charles Manson later zouden hebben geïnspireerd voor de moord op Sharon Tate en haar vrienden (“Piggies” en “Helter Skelter”, waarvan bepaalde takes tot 27 minuten duurde, vandaar misschien dat Ringo op het einde roept: “I’ve got blisters on my fingers!”).
Voor het vreselijke “What’s the new Mary Jane” van John, dat nummer over “she who had a pain at the party”, wat kon betekenen dat ze haar maandstonden had, maar het kon evengoed ook een “bad trip” zijn, kreeg John gelukkig geen toestemming om het op de plaat te zetten. Het is hoe dan ook duidelijk een nummer onder invloed van Yoko Ono, want blindverliefd als John is, maakt hij met haar platen die men aan de straatstenen niet kwijt kan, maar wel aan onvolwassen gebleven Beatlemaniakken. Erger wordt het wanneer hij ook het merendeel van zijn eigen solo-elpees door haar om zeep laat helpen om nog te zwijgen over zijn live-optredens. Zo kruipt “de gillende Japanse dwerg” in Toronto voor de eerste twee nummers in een zak, wat natuurlijk niet slecht was, maar nadien wilde ze dan toch per se meegillen op “Yer Blues” en “Cold Turkey”. Soms kijkt John Lennon dan eens opzij en dan zie ik hem denken: “Waarom heb ik me niet zoals ieder normaal mens gewoon een fietsbel aangeschaft?” maar dat zal wel “hineininterprätierung” zijn, want – ik moet het toegeven – hij zag haar graag en vooral, hij keek naar haar op. Figuurlijk dan, want in de realiteit keek hij heel de tijd op haar neer…
Peter Cnop reageerde op 9 oktober 2015 hierop met: “Zo uithalen naar Yoko! Het is schoon! Ondanks alles wat zgz. Beatlefans beweren, was ze de grote liefde en inspiratie voor John Lennon, en vermoedelijk het beste wat hem ooit overkomen is. Veel van zijn krachtigste werk komt door haar, toegegeven: ook veel van de grootste rommel ;-). Maar de John Lennon/Plastic Ono Band is een uniek meesterwerk, dat hij nooit met de Beatles, laat staan met Paul McCartney, had kunnen maken. En in tegenstelling tot zoveel Beatles, geen haar verouderd.”

Ronny De Schepper

(*) Dit is volledig in tegenspraak met dit artikel op Wikipedia, waarbij de zogenaamde “butcher cover” eigenlijk moest dienen voor de elpee “Yesterday and Today” die in 1966 in de VS is verschenen, m.a.w. bijna twee jaar eerder!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.