Vandaag is het precies tachtig jaar geleden dat Georges Méliès is gestorven. Het is algemeen geweten dat Frankrijk aan de wieg stond van de filmindustrie en dat dan vooral dankzij de broertjes Lumière. De gebroeders Lumière zagen hun uitvinding echter puur wetenschappelijk en dachten dat de mensen er snel op uitgekeken zouden zijn. Eén der genodigden was echter ene Georges Méliès, die wél de commerciële mogelijkheden van het nieuwe medium (h)erkende.

Reeds in 1888 had Méliès het theater van de goochelaar Robert-Houdin (*) in Blois overgekocht. Het is deze vriendschap die hem later tot de idee zou brengen het fantastische in de film te introduceren, i.p.v. louter een registratie van gebeurtenissen. In 1896 start hij met het gewone “Jeu de cartes”, maar datzelfde jaar draait Méliès reeds “Le manoir du diable”, waarin de duivel als een vampiervleermuis wordt voorgesteld. De belaagde vrouw is Jeanne d’Alcy, de echtgenote van Méliès, die hij nog in datzelfde jaar overigens ook in een verdwijntruuk van Robert-Houdin filmt.
Een jaar later bouwt hij de allereerste (zij het uiteraard primitieve) filmstudio. Hier draait hij dat jaar o.m. een seksfilmpje van één minuut. In “A comme Après le bal” (foto) ziet men een dame die van een bal komt een bad nemen. De dame in kwestie is opnieuw Jeanne d’Alcy, zijn echtgenote.
Dit illustreert meteen ook dat Méliès niet altijd de “fantastische” toer opging. In 1899 toont “L’Affaire Dreyfus” bijvoorbeeld zijn linkse sympathieën.
In dat jaar is Méliès op een bepaald moment opnamen aan het maken van het verkeer op de Place de l’Opéra in Parijs, als plots de camera blokkeert. Even nadien is het euvel al verholpen en draait de camera opnieuw verder. Als de film ontwikkeld is en Méliès het resultaat van zijn documentaire opnamen bekijkt, ziet hij dat er op een be­paald moment een autobus in beeld verschijnt die plots in een lijkwagen verandert. Tot zijn eigen grote verbazing had hij een van de allereerste filmtrucages ontdekt… Hij past deze techniek nog hetzelfde jaar uitgebreid toe in “Assepoester”, waarin de hoofdrol opnieuw wordt vertolkt door zijn echtgenote.
Maar zijn filmisch hoogtepunt is natuurlijk “Le voyage dans la lune” uit 1902, waarin zijn vrouw alweer een rol vertolkt, zelfs al verzuimt hij deze keer haar naam te vermelden.
Georges Méliès was echter geen zakenman en bovendien bestond er in die tijd ook nog geen auteursrecht wat films betrof. Vandaar dat bij de Eerste Wereldoorlog zijn firma overkop ging. Hij vernietigde al de films die hij nog in zijn bezit had (hij had er in totaal volgens de ene bron meer dan 500, maar volgens een andere zo’n 4.000 gedraaid, waarvan zijn kleindochter Madeleine er tot nu toe 165 heeft kunnen recupereren) en verdween a.h.w. van de aardbol. In 1929 werd hij herkend als krantenventer in Parijs. Zijn fans kochten voor hem een snoepwinkeltje om in zijn onderhoud te voorzien en wanneer hij te oud was geworden werd hij in het home voor oude acteurs in Orly opgenomen.
Het surrealisme beweert terug te gaan op Méliès, maar deze was daar helemaal niet gelukkig mee en wilde niet dat zijn naam ermee in verband werd gebracht. Méliès hield overigens ook niet van Chaplin of Keaton en evenmin van de films van Pagnol of Abel Gance, daarvoor ging hij liever naar het theater, zei hij. Zijn voorkeur ging naar actie, b.v. westerns. Volgens zijn kleindochter zou hij allicht een grote aanhanger zijn geweest van Steven Spielberg. Die beantwoordt misschien het meest aan zijn definitie van film: “Amuser les enfants, étonner les parents et surprendre tout le monde“.

Ronny De Schepper

(*) Men mag de Fransman Robert-Houdin niet verwarren met de Hongaars-Amerikaans goochelaar en boeienkoning Harry Houdini, geboren als Ehrich Weiss (Boedapest, 24 maart 1874 – Detroit, 31 oktober 1926), al bestaat er wel een grond voor deze verwarring. Weiss koos zijn artiestennaam Houdini immers als eerbetoon aan de Franse goochelaar Jean Eugène Robert-Houdin (7 december 1805 – 13 juni 1871).

(Zeer) selectieve bibliografie
DESLANDES, Jacques, Le Boulevard du cinéma à l’époque de Georges Méliès, Paris, éd. Du Cerf, 1987.

Een gedachte over “Georges Méliès (1861-1938)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.