De leerlingen van de klassen die hebben meegedaan aan onze scholierenenquête weten wat de titel betekent : de Audioclopedie van Winkler Prins (*). Laten we voor de anderen verduidelijken dat met dit (overigens totaal onbruikbare) systeem de verschillende items op de cassette van elkaar worden onderscheiden. Enerverend en opdringerig !

Maar eerst het boek zelf. Zoals gewoonlijk erg mooi geïllustreerd, maar met nogal korte stukjes. Dat kwantiteit boven kwaliteit werd verkozen maakte een steekproefje ons duidelijk. Zo wordt « Le Drapeau Rouge » als enig orgaan van de KPB opgesomd.
De hoofdaandacht gaat natuurlijk naar de cassettes. De eerste (« Wat is geluid precies ? ») is het toppunt van gehoorkwelling maar deze keer is het erg bewust en zeer « leerrijk ». De dialecten die erop volgen zijn o.i. iets te oubollig opgevat en van de vogelgeluiden werden wij niks wijzer.
Dan is de muziekcassette heel wat interessanter. Een beetje kunstmatig worden houtblazers, strijkers en zangstemmen in kwartetvorm voorgesteld en de muziektheorie is nogal aan de moeilijke kant, maar toch willen wij deze twee bijdragen als de beste noteren. Dat men voor de dansvormen echter een beroep doet op het orkest van Hugo Strasser is andere koek !
Tenslotte is er de cassette aardrijkskunde en geschiedenis. De eerste kunnen we ongeveer op dezelfde hoogte plaatsen als de aanpak van de dialecten (erg oppervlakkig illustratiemateriaal, clichés, enz.). De « stemmen uit het verleden » spreken echter zeer emotioneel aan. Zo b.v. de kreet van Julien Lahaut (**), de ondergedoken Tsjechische communist, Che Guevara (foto) enz. Maar daar staat tegenover dat ook La Esterella en Cassius Clay werden opgenomen. Maar kom, we mogen al eens lachen.

Ronny De Schepper

(*) Zij hadden die encyclopedie namelijk als dank voor hun deelname gekregen.

(**) Later zou onderzoek uitmaken dat het iemand anders was (Pierre Joye?) die zou hebben geroepen, wat de moord op Lahaut nog zinlozer maakte.

2 gedachtes over “Piep piep piep bing bong

  1. Jean Sibelius werd eens zwaar gekritiseerd op een nieuwe compositie. De flamboyante Finse componist (1865-1957) merkte over de criticasters op: “Voor een recensent is nog nooit een standbeeld opgericht.” De ‘Winkler Prins Audioclopedie voor de Jeugd’ moet in zijn tijd worden geplaatst. Wie in 2011 of nu, in 2015, terugkijkt op het werk, met de kennis en wijsheid van vandaag, mag het niet te zwaar vallen. Immers, de combinatie woord, beeld en geluid in één uitgave, was voor die tijd (1982/3) een innovatief unicum. Het project werd op inhoud, didactiek en gebruik uitvoerig en zorgvuldig getest op scholen onder leerlingen die qua leeftijd tot de doelgroepen behoorden alvorens in productie te worden genomen. De uitkomsten waren positief. Betrokken leerkrachten en onderwijsdeskundigen drongen aan op publicatie. En zo gebeurde, zij het met de nodige beperkingen. De masters voor de geluidscassettes werden relatief low-budget gemaakt om de uitgave betaalbaar te houden – dat gold evenzeer voor het boek -, met name voor scholen waarvan de budgetten toen al beperkt waren, althans in Nederland. Ook inhoudelijk golden er limieten met het oog op de prijsstelling. Hoe dan ook, het werk was amper uitgebracht of het was uitverkocht: 100.000 exemplaren, in twee maanden tijd, in Nederland en België. Een herdruk kwam er nooit, ondanks dat doorslaand succes. De oorzaak was een andere dan men in die periode dacht. Het toenmalige Elsevier Nederland B.V. was al geruime tijd verliesgevend – met name de Grote Winkler Prins 8 Encyclopedie was een enorme investering geweest terwijl de verkopen tegenvielen – en naderde het einde van haar bestaan. Plat gezegd: het geld was op. Hierin speelde een rol dat Elsevier Science, toen al goed voor meer dan 85% omzet en winst van het gehele Elsevier concern, Elsevier Nederland eerder als last dan als lust ervoer, dus….. Maar dat terzijde. Ware dat niet zo geweest, dan was er een tweede herziene druk gekomen, waarin het nodige zou zijn bijgepunt. De cassettes, een toen weliswaar populair maar pover medium, zouden zijn vervangen door de gerubriceerde audio-CD, of de toenmalige ‘Beeldplaat’ voor combinatie van statisch en bewegend beeld, en geluid. De plannen daarvoor lagen klaar.
    Omdat de ‘AudioClopedie voor de Jeugd’ al kort na verschijnen was uitverkocht en nooit werd herdrukt of heruitgegeven, beschikte zelfs ik niet over een exemplaar, tot ik het in 1991 op een rommelmarkt aantrof en er toen nog een behoorlijk prijs voor moest betalen. ‘Zelfs ik niet…’, omdat ik ontwerper van het gehele concept was en tevens tekende voor de audio productie, inclusief veldwerk, in samenwerking met de hoofdredactie van de Winkler Prins. Als manager Research & Development New Media bij Elsevier Science, was ik voor media vernieuwing soms ook werkzaam elders binnen het concern, voor speciale projecten in die zin, in deze voor Elsevier Nederland B.V., maar op kosten van het ‘rijke’ Elsevier Science…….

    Like

    1. Allemaal goed en wel, maar ook mijn kritiek is destijds verschenen bij het uitkomen van de encyclopedie en dus niet in 2011, het jaar waarin ik het op mijn blog heb geplaatst. Akkoord, ik ben de exacte referentie helaas vergeten, maar de openingszin wees toch in die richting. Maar ik ben desondanks blij met (jo)uw reactie. Gelezen worden, daar gaat het tenslotte om. En ik heb geen schrik van woord en wederwoord. Dus alsnog bedankt. Het enige wat me dwars zit, is dat citaat van Sibelius. Ik zal er je/u zelf ook nog een bij geven: “Ce sont des râtés sympathiques.” (Robert Charlebois). Want als het hun wél uitkomt, dan zijn recensenten wel nuttig natuurlijk. En uiterààrd zijn uitvoerende kunstenaars superieur aan recensenten, maar u bent ook geen “uitvoerende kunstenaar”, nietwaar professor?

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.