De reden waarom Kerstmis (de veronderstelde geboortedag van Jezus) en Nieuwjaar niet op dezelfde dag vallen hebben we te danken (of te wijten) aan de Romeinse keizer Constantijn de Grote.

De Germanen vierden immers reeds rond Midwinter (21 december) de midwinter- of joel-feesten (winterzonnewende) waarbij het boze werd verjaagd en het licht werd begroet. Het Joelfeest begon op de langste nacht van het jaar op 20 december en duurde tot 1 januari, het huidige Nieuwjaar. Bij de Romeinen begon het nieuwe jaar op 1 maart (*), totdat Julius Caesar in 44 v.Chr. de juliaanse kalender invoerde, vanaf die tijd was Nieuwjaar op 1 januari. De Romeinen offerden sindsdien op die dag aan de god Janus (waarnaar januari is genoemd) om hem mild te stemmen voor het aankomende jaar.
Alhoewel Constantijn de Grote meestal trachtte om christelijke en traditioneel Romeinse feesten te verzoenen, heeft hij hier de voorkeur gegeven om de viering van de geboorte van Christus niet te laten samenvallen met dit offerfeest. Op 25 december werd rond het Middellandse Zeegebied echter tot dan toe de zonnegod vereerd onder vele verschillende namen zoals Ra in Egypte en Helios in Griekenland. In het late Romeinse Rijk was dit vooral de zonnegod Sol Invictus (de onoverwinnelijke zon). Omdat Jezus het Licht van de Wereld genoemd werd (zie Joh.1), besloot Constantijn de Grote dat de geboorte van Christus gevierd zou worden in de periode dat ‘heidenen’ reeds gewend waren te vieren. Bovendien waren de dagen rond 25 december reeds vrije dagen der saturnaliën. Verscheidene heidense gebruiken hebben vervolgens hun weg gevonden in de Kerstviering, zoals het optuigen van kerstbomen, alsmede het verbranden ervan.
Volgens “On this day” is het jaar 337 het vroegste jaar dat men het kerstfeest kan hebben gevierd en in 352 was dit voor het eerst zeker het geval.

(*) Dit begin van het jaar in maart komt nog tot uiting in de namen van onze maanden september (“zevende maand”), oktober (“achtste maand”), november (“negende maand”) en december (“tiende maand”), en in de schrikkeldag, die voorkomt aan het eind van de laatste en kortste maand van het jaar: februari. Nog een wistjedatje: in het Europa van de vroege middeleeuwen kende niemand het cijfer of het getal nul. De Scytische monnik en tijdrekenaar Dionysius Exiguus gebruikte wel het Latijnse woord ‘nulla’ (dat ‘geen’ betekent), maar er is niets waaruit we zouden kunnen afleiden dat zijn ‘nulla’ een echte ‘nul’ was (hij gebruikte het in elk geval niet in zijn berekeningen). Men moest in het middeleeuwse Europa tot in het tweede millennium wachten eer men de beschikking kreeg over het getal nul.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.