Vandaag is het zestig jaar geleden dat Deborah Tak, de moeder van Raymond van het Groenewoud, voor een tweede maal in het huwelijk trad. Met name met Arnold Duitz. Arnold had Nederlands bloed in zijn aders, Joods bloed ook, specifieert Viva Vlaanderen, de website van Radio 2.

Mama Deborah Johanna Tak was eerst gehuwd met Joseph van het Groenewoud, beter gekend als Nico Gomez, die als dienstweigeraar voor de oorlog in Indonesië in Brussel, en met name in het gebouw van de Volksuitgaven, waar o.a. De Rode Vaan werd uitgegeven een onderkomen had gevonden. Ook Arnold Duitz was een Nederlander die nu bij de Communistische Partij van België militeerde, dus ik neem aan dat zijn geschiedenis vrij parallel loopt met die van Joseph/Nico en dat Deborah hem dan ook heeft leren kennen in de Kazernestraat (bovenstaande foto is de enige zwart-wit foto die ik heb gevonden, al kan ik het standpunt van de fotograaf niet thuis brengen; ik herken er alleszins het gebouw van de Volksuitgaven niet op).
Van zijn stiefvader stak de kleine Raymond veel op over politiek. Zo leerde hij onder anderen Karl Marx kennen. In een later interview zegt hij over zijn stiefvader: “Hij had geen oog voor wie ik was. Hij was een koleriek, zwaar gefrusteerde man. Zelfs als hij milder gestemd was, bleef het uitkijken. Slaan deed hij niet, nee. Hij is ten onder gegaan aan astma, die psychologisch geduid werd. Op ’t einde kwam hij bij me klagen: dat hij zo’n dommerik was geweest bij het opvoeden.”
Jaren geleden heb ik mama Van het Groenewoud nog aan de telefoon gehad en heeft ze me een aantal exclusieve foto’s van de jonge Raymond gestuurd (waarvan enkel die van hiernaast is overgebleven, de rest is helaas verloren gegaan op de drukkerij), maar nu is het al heel lang geleden dat ik nog iets van haar heb gehoord. Ik hoop dat ze nog in goede gezondheid is. Het zou me veel plezier doen indien mensen die hier iets van afweten, mij hiervan op de hoogte zouden brengen. Alvast bedankt!
DE PIONIERKES
Die foto’s had Deborah me gestuurd omdat ik rond diezelfde tijd aan Raymond zelf ook gevraagd had of hij zich nog iets van die vroegste periode kon herinneren?
Raymond van het Groenewoud: Ik ben alleszins niet communistisch opgevoed, als je dat bedoelt. Mijn ouders hadden gewoon communistische sympathieën. Het sterkst herinner ik mij de vergaderingen van mijn stiefvader met andere linkse geesten, mensen die het ongetwijfeld goed voorhadden met medemens en maatschappij en die vonden dat er beterschap moest komen. En ik trad dan in de rol van pijnlijk nuchter kind dat onmiddellijk inzag dat het allemaal praat voor de vaak was. Maar ik voelde bij de communisten hier in België een warmte, een eerlijkheid, die ik elders in de politiek niet tegenkwam. Ik heb later het fiasco van het communistisch model wel ingezien, maar ik heb dat nooit persoonlijk als een failliet ervaren, omdat ik er toch nooit écht in geloofd heb. Mijn communistische gevoelens beperkten zich tot het soms plengen van enkele tranen terwijl ik naar een Russische film keek. Omdat ik in die films een warmte ontdekte – daar heb je het weer – die ik bij Amerikaanse films vaak miste. Maar ik ben wél bij de Pionierkes geweest. Al herinner ik me daar geen klap meer van! (Naderhand heb ik van Raymonds moeder vernomen dat hij in zijn “pionierstijd” amper vier jaar oud was.) Of toch: dat er veel wespen waren op kamp. Maar anders kan ik daar niet veel over zeggen, omdat ik niet meedeed met de rest. Toen al. Zoals altijd, werd ik veel getreiterd door mijn kozijn die twee jaar ouder was en dat nu nog altijd is. Maar er waren ongelooflijk veel wespen. Eén keer werd ik zelfs gestoken. Ik herinner me ook dat men spelletjes deed in een bos, waarbij ik me telkens afvroeg wat er nu eigenlijk precies gebeurde. Toch geraakte ik steeds met de hoop terug thuis, al wist ik soms niet hoe. Maar het bos was heel mooi, dat wel.
Waar was dat?
Raymond:
In Brasschaat denk ik, een typisch communistische streek.
Hoe ben je eigenlijk bij de Pioniers terecht gekomen?
Raymond:
Mijn moeder zat in de leiding, dus dat ging vrij vanzelfsprekend. Nu herinner ik me ook dat we toen rode sjaaltjes droegen, wat ik erg mooi vond. En ook een groot kampvuur dat echt een sfeer ademde van internationale solidariteit.
Heb je toen gezongen bij dat kampvuur?
Raymond:
Oh nee, daarvoor was ik veel te verlegen. En daarbij dat zullen wel ingewikkelde communistische liederen geweest zijn. Zoals “De Mosselman”.
Was je al met muziek bezig toen je jong was?
Raymond:
Ik volgde muziekles vanaf mijn negende, maar de legende wil dat ik op drie jaar reeds liedjes van de radio kon meezingen.
En de meisjes, Raymond, waren die toen voor jou reeds het allermooist ‘op aard’?
Raymond:
Ik moet zeggen dat ik daar niet veel naar omkeek. Ik las veel. Ik zat liever een hele dag met mijn neus in boeken dan achter de meiden aan te hollen.
Vanaf zijn vijfde jaar werd Raymond als enig kind (hij heeft echter wel drie halfbroers en -zussen die Nico Gomez in zijn tweede huwelijk heeft verwekt) opgevoed door zijn moeder en haar nieuwe man, Arnold Duitz, eerst in Amsterdam (1957-59), nadien in Antwerpen, waar hij de kaaskop werd genoemd, waardoor hij in een isolement werd gedreven, waarin hij zich later stilaan is gaan wentelen.
Raymond: Door mijn stiefvader ben ik opgevoed met klassieke muziek, maar toen een oom mij in 1964 “Twist and shout” van The Beatles liet horen, wilde ik meteen John Lennon worden. Zoals John Lennon “Twist and shout” schreeuwde, had nog niemand muziek gemaakt. Ik voelde dat aan als heel anti-conformistisch, als protest en wat volgde was al navenant: rafelige jeans en lang haar. Naast The Beatles werd ik ook een grote fan van Bob Dylan en later van Leonard Cohen, Randy Newman en uiteraard ook van Lou Reed, omwille van zijn directheid. Ik bedoel, met Bob Dylan kan men zich identificeren zonder noodzakelijkerwijze dezelfde te zijn, maar bij Lou Reed gaat dat niet. Dat gevoel heeft me trouwens geholpen door te zetten in het begin toen ik nog niet erkend werd. Toen had ik immers reeds het gevoel dat de band die ik had met het publiek dat me wél apprecieerde sterker was dan die van pakweg Johan Verminnen met zijn publiek. Omdat het een hechte band was en die andere één van schijnheiligheid, van zogenaamd engagement, dat er niet is. Eigenlijk zijn vele van mijn liedjes een omweg om te vragen naar liefde. Als ik affectie voel, heb ik al genoeg.
Op school vormde Raymond een groepje dat hij The Sharks noemde, naar de Puertoricanen uit “West Side Story”, een film waarvan hij erg onder de indruk was (meer van de ‘look’ van die ‘coole’ gasten dan van de muziek). Met The Sharks treedt hij nooit op en met the AB’s (Antwerp Boys) in 1967 één keer (het verjaardagsfeest van de grootmoeder van één van de groepsleden). Een jaar later brengt Why Not het al tot het dubbele, maar houdt het nadien ook voor bekeken. Raymond van zijn kant houdt het atheneum van Berchem voor bekeken en gaat full-time in het orkest van Nico Gomez spelen.
Vanaf 1967 speelde Raymond ook orgel bij de Antwerpse balgroep St.James: “Dankzij Procol Harum en A whiter shade of pale! Dan wilden al die gitaargroepjes plotseling ook iemand hebben die orgel kon spelen.”
Tijdens “La Bamba” heeft hij ooit eens een eitje gebakken op het podium, maar bij “Gloria” mocht hij frontman spelen.
In ’68-’69 heeft Raymond zich ook eens aan “kleinkunst” bezondigd, maar daarover zwijgt hij liever.
Na wat normaal zijn legerdienst zou zijn geweest, maar waaraan hij “via pistons” is ontsnapt, hoort de buitenwereld in 1970 voor het eerst van hem (moet je dan toch in Brussel wonen om op te vallen?) als begeleider van Johan Verminnen (insiders noemen hen nu wel eens “de dikke en de dunne”), waarmee hij in contact was gebracht door Will Tura, die hem in de studio aan het werk zag als bassist in het orkest van zijn vader.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s