Het is vandaag precies honderd jaar geleden dat de Duitse schrijver Heinrich Böll werd geboren.

Heinrich Böll, afkomstig van streng-katholieken huize, heeft zich nooit willen inlaten met het nazisme, al pleegde hij ook geen openlijk verzet en vocht hij, als soldaat van de Wehrmacht, zelfs in Frankrijk, de Sovjet-Unie, Roemenië en Hongarije (zie bovenstaande foto). Als hij op het einde van de oorlog deserteert, wordt hij door de geallieerden niet met open armen ontvangen, maar belandt hij in Franse en Engelse gevangenissen. In december ’45 keert hij terug naar zijn verwoeste geboortestad Köln. Vanaf ’47 begint hij kortverhalen te publiceren in tijdschriften en ook zijn eerste afzonderlijke publicatie is een novelle: “Der Zug war pünktlich” uit 1949. Zelfs zijn eerste roman, “Wo warst du, Adam?” uit 1951, is eigenlijk nog een aaneenschakeling van korte verhalen. Dat is dan ook altijd zijn sterkste punt gebleven, zoals in de jaren zestig Anton van Wilderode reeds aanduidde met “Dr.Murke spaart stilte”.
In “Und sagte kein einziges Wort” uit 1953 (vertaald als “Eng is de poort”) staat de katholieke moraal al ter discussie, vooral zoals hij zich manifesteert binnen het gezinsleven. Ook qua vorm is het een aanloop naar zijn latere breedvoerige romans die met verschillende vertelperspectieven, flashbacks enz. het hedendaagse Duitsland willen schetsen. Het is een pessimistisch beeld van een vijandige, materialistische wereld, waaraan men slechts kan ontkomen door zich terug te trekken binnen de privé-ruimte. Toch laten deze vereenzaamde melancholici nog een sprankeltje hoop op de toekomst zien. Dit soort thema’s vinden we terug in zijn bekendste werken als daar zijn “Biljarten om halftien” (1959), “Meningen van een clown” (1963) en “Groepsfoto met dame” (1971). Toch zal de verrechtsing binnen de Duitse samenleving hem uiteindelijk tot een rechtstreekse reactie prikkelen: in “De verloren eer van Katharina Blum” (1974) schetst hij nauwelijks verhuld de vervolging van eenieder die ook maar in de verste verte iets met de Rote Armee Fraktion zou kunnen te maken hebben.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.