Het is vandaag 2025 jaar geleden dat de Latijnse dichter Quintus Horatius Flaccus (flapoor) is gestorven.

Hij werd geboren in 65 voor Christus te Venusia, een Romeinse kolonie in Apulië (Zuid-Oost-Italië). Zijn vader was een vrijgelaten slaaf, zijn moeder stierf vroeg, maar zijn vader droeg toch zeer veel zorg voor hem, zodat ze samen naar Rome gaan wonen om Horatius naar een goede school te kunnen laten gaan. Orbilius Pupillus was zijn goede, maar conservatieve en strenge leraar.
In 45 en 44 gaat Horatius praktische wijsbegeerte studeren in Athene. Als Brutus soldaten komt ronselen voor het republikeinse leger, sluit Horatius zich hierbij aan, maar in 42 worden zij in de pan gehakt bij Philipoi. Horatius wordt dan klerk bij de schatkist en begint ook zijn eerste verzen te schrijven (epoden en satiren). Hij knoopt vriendschap aan met Vergilius en wordt opgenomen in de vriendenkring van Maecenas, vanaf dan kent hij geen financiële problemen meer. Zo krijgt hij in 33 van Maecenas een buitenverblijf in Tibur (het huidige Tivoli, 45km ten Noord-Oosten van Rome) cadeau.
56 horatiusOndertussen is hij van republikein tot monarchist geworden om verschillende redenen:
1.Hij was ontgoocheld in het gemis aan kwaliteit bij de republikeinen.
2.De monarchie kwam volop tot bloei onder Octavianus.
3.De jonge generatie dichters reageert tegen de ouderen (Livius Andronicus, Naevius, Lucellius…) die allen republikeinen waren en de traditionele Latijnse poëzie propageerden. De jongeren waren van de weeromstuit monarchisten en kleefden de Griekse beginselen (alvast op poëtisch gebied) aan.
4.Horatius was niet gebonden door een familietraditie.
Op literair vlak publiceert hij eerst twee bundels satiren (in 35 en in 30). Eigenlijk zijn het “sermones” en dus geen hekeldichten, zoals wij dat nu kennen. De satire is wel het enige genre dat de Romeinen hebben uitgevonden. De naam is afkomstig van het woord “satura”, wat een schotel met allerlei vruchten betekent. Het zijn dus met andere woorden gedichten die over vanalles en nog wat kunnen gaan. Over de vernieuwde literatuur bijvoorbeeld of filosofische, moralistische gedichten, waarin hij zich keert tegen hebzucht en eerzucht.
Kenmerken van de poëzie van Horatius zijn:
1.Een aanschouwelijke karaktertekening.
2.Spot met bekende figuren uit vorige generaties of met tweede- en derderangsfiguren uit zijn tijd (hier kan men dus wél van satire spreken, zoals wij dat bedoelen).
3.Hij schrijft in hexameters, wat normaal tot een stijf taalgebruik leidt, maar bij hem is de taal juist erg soepel.
Nog in 30 verschijnt er ook een bundel epoden of “iambi”: gedichten in de jambische versmaat, de zogenaamde jambische trimeter namelijk kort lang kort lang/kort lang kort lang/kort lang kort lang. Dit staat dichter bij het gesproken woord dan een dactylische hexameter en geeft hem dus in navolging van Archilochos van Paros (een dichter uit de zevende eeuw voor Christus) een losse, scherpe, spottende stijl.
In 23 verschijnen er dan drie bundels oden (nog een vierde in 13) of “carmina”. In nabootsing van de Griekse lyriek behandelt hij hierin allerlei onderwerpen (het is eerder didactische lyriek dan gevoelslyriek) op een bondige wijze.
Tussendoor verschijnt in 17 ook een eeuwfeestcantate, de “carmen saecularum”.
Hij geeft ook twee bundels brieven of “epistulae” uit (in 20 en in 14), weliswaar in dichtvorm (hexameters). Hierdoor verschillen ze eigenlijk weinig van de satiren, zij het dat er wel een aantal échte brieven bij zijn. Zij worden als het voornaamste werk van Horatius beschouwd omdat hij hier niet zo scherp is als elders.
Hij schrijft in 18 ook een “ars poetica”, al is ook dit eigenlijk gewoon een uitgebreide brief, namelijk “Epistula ad Pisones”, eveneens in hexameters. Een paar fragmenten hieruit zijn werelderfgoed geworden. Zo o.m. “aut prodesse volunt aut delectare poetae” (dichters willen ofwel nuttig zijn ofwel vermaken) of “omne tulit punctum qui miscuit utile dulci” (“punctum ferre” betekent “het meeste stemmen halen”, dus: degene die het nuttige aan het aangename koppelt zal het meeste in de smaak vallen)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s