Hoe zou het nog zijn met de Gentse kunstenaar Elie Elia? Het laatste wat ik van hem terugvind op het internet is een tentoonstelling uit 2009, aangekondigd door bovenstaande foto van Hendrik Braem. Ikzelf heb 35 jaar geleden een andere tentoonstelling van hem, gewijd aan zijn zogenaamde “stripturen”, gerecenseerd voor De Rode Vaan.

Het is onzin te beweren dat het lezen van stripverhalen het échte lezen in de weg zou staan. Van zodra ik immers met een boek vlot kon omspringen, verdween de nochtans niet onaardige berg stripverhalen van mijn leestafel. Deze prille jeugdliefde is nooit meer heropgeflakkerd. Niet zo echter bij Elie Van Muylem, wellicht beter gekend als Elie Elia. Als graficus werd en wordt hij vooral geboeid door de vorm van een stripverhaal. De spreiding van de prentjes over de pagina, de tekstballonnetjes, de conventies (klanknabootsingen, vraagtekens, uitroeptekens…), de stereotiepe typering van de personages.
Op die manier is Elia vertrokken van het uitknippen van bestaande stripverhalen (vooral « Suske en Wiske » en « Kuifje ») om door juxtapositie (het naast elkaar plaatsen van elementen met een bepaalde binding) tot een nieuwe compositie te komen. Maar wel opnieuw in de vorm van een pagina uit een stripverhaal.
De eerste werken van deze « Stripturen » zoals de kunstenaar deze vorm heeft gedoopt, leunen zelfs in dergelijke mate aan bij het traditionele stripverhaal dat ze haast zelf een « verhaaltje » vertellen, dat ze alleszins zeer evident betekenisdragend zijn.
Toch splitst deze kategorie zich reeds op in twee delen. Het eerste deel brengt ontploffingen, tekstballonnetjes, berichten en « documenten », vraagtekens, duisternis enz. samen. Opvallend is hierbij de belangstelling (waarschuwing ?) van Elia voor geweld, ondergang, vernietiging. De reeks met het woordje « fin » (zeer dubbelzinnig natuurlijk) is hiervoor het beste voorbeeld.
Toch kan de kunstenaar het niet laten van af en toe ook relativerende humor in zijn werken in te brengen. Dat kan gaan van goedaardige grappen in de tekstballonnetjes, over de ontluisterende dramatiek van een wenende tv-omroeper na de duisternis-reeks die een of andere ramp doet veronderstellen, tot het pure cynisme van de combinatie van een sterk realistisch oorlogsverhaal met Vandersteen-figuren die overal tegenaan botsen.
Het tweede deel is dan een samenbrengen van stereotiepen rond personages als Janssen en Janssens, Bobbie en Sidonie. Dit is bijna vrijblijvende Spielerei, tenzij in het laatste geval waarbij de tekstballonnetjes enerzijds verwijzen naar de onvermoeibare behaagzucht van onze heldin maar anderzijds ook een beetje feministisch geïnspireerd zijn.
Dit laatste brengt ons bij een merkwaardig werk dat is samengesteld uit knipsels van seks-strips met van die typische vrouwelijke personages met overontwikkelde borsten. Deze worden immers gecombineerd met naakte vrouwenlichamen die er nogal doods bijliggen. De boodschap is duidelijk…
In een volgend stadium past Elia deze striptechniek toe op fotokopies van pasfotootjes die in reeksen van 3 x 7 worden gepresenteerd (wij slaan een paar composities over met stempels, letters en kookpannen). Die gaat hij op allerlei manieren te lijf, waarbij de « mummificering » wel het meest geslaagd is, te meer omdat één vakje blank (of liever : zwart) is gebleven, maar wel met achterlating van nog een paar windels…
De maatschappijkritische visie van Elia vinden we dan weer terug bij die reeks waarbij de « geportretteerden » een nummer opgeplakt krijgen. In een volgend stadium zitten ze zelfs achter tralies…
Het laatste onderdeel van deze tentoonstelling, die werd ondergebracht in een restaurant (Scala in Gent), is blijkbaar het troetelkind van de kunstenaar : composities met schietschijven. Telkens in stripvorm wordt er hier een verhaal verteld dat er geen is. Soms gebeurt dat, wat we zouden kunnen noemen,« symmetrisch », soms in een grillig lijnenspel.
De cirkel is dan tenslotte rond met twee composities met schietschijven die complementair zijn omdat Elia in het ene de schietschijven (let overigens alweer op de symboliek)) tot tekstballonnetjes heeft omgetoverd en het andere hiervan als het ware het “negatief” is, in die zin dat de tekstballonnetjes werden uitgeknipt uit schietschijven die nu als achtergrond fungeren.

Referentie
Ronny De Schepper, De stripturen van Elie Elia, De Rode Vaan nr.48 van 25 november 1982

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s