Vandaag is het ook al 25 jaar geleden dat de Amerikaanse experimentele componist John Cage is gestorven.

John Milton Cage werd geboren in Los Angeles als zoon van een excentrieke vader. Pas in 1931 begon hij doorgedreven muziek te studeren bij Henry Cowell en Arnold Schönberg, die over hem verklaarde: “U bent geen componist maar eerder een uitvinder”. Als componist borduurde Cage (wellicht eerder toevallig) voort op Eric Satie of Anton Webern. In Sonatas and Interludes for Prepared Piano (1946-1948) werden allerlei voorwerpen tussen de snaren van de piano bevestigd om verschillende percussieve geluiden te produceren. Dat is ook het geval op de foto, waar het iets met water te maken heeft.
Zijn grootste doorbraak kwam in 1951: hij ontdekte het Chinese Boek van de I Ching, dat hij gebruikte om at random het materiaal voor zijn composities te bepalen, waarover hij niets te zeggen meende te hebben. Het jaar daarop schreef hij 4′33″, een werk waarin de uitvoerende gedurende de gegeven tijd zelfs helemaal niets hoeft te doen. Het hele stuk bestaat uit toevallig aanwezige, niet geregisseerde omgevingsgeluiden. Het grappige is dat een opname van dat “niets” dus in YouTube werd verwijderd omwille van schending van het copyright (zie bovenstaande foto).
Cage’s filosofie werd geluiden die van buitenaf komen niet alleen te aanvaarden, maar ook als muziek op te nemen. Zijn Duitse volgeling Irmin Schmidt: “Hij ontving dikwijls muzikanten in zijn woning. Dan deed hij enkele proefnemingen. Bijvoorbeeld door het raam te openen. Zo werden de gasten bewust van geluiden, die ze aanvankelijk niet eens hadden opgevangen. Hij had volkomen gelijk toen hij bevestigde dat alles als muziek kan worden ervaren“.
Sommigen beschouwen John Cage dan ook als een voorloper van het minimalisme en als navolger van dadaïst Marcel Duchamp ook als de uitvinden van de muzikale “happening”. 4’33″ werd overigens gecreëerd in… Woodstock, door David Tudor, overigens een “echte” concertpianist, ook al is dit het enige stuk voor piano dat ik ook kan spelen! Cage is trouwens ook de uitvinder van het scratchen. In de jaren dertig had hij een eigen radioprogramma in Los Angeles, waarin hij de snelheid van platen aanpaste naar eigen behoefte. Een andere leerlinge van Cage (in de jaren vijftig) was Yoko Ono. Die heeft dan toch slecht opgelet in de les, als men haar platen hoort!
Vanaf dat moment bezat hij onder avant-gardecomponisten een gerespecteerde status, zeker toen hij zijn ideeën over muziek ook in Europa, dat op dat moment nog in de ban was van het serialisme, ging verkondigen. Tussen 1939 en 1952 componeerde hij vijf composities die hij Imaginary landscapes noemde en die tot de eerste live-elektronische muziekcomposities gerekend worden. In compositie nr 4 wendde hij 12 radio’s aan zodat door allerlei onbepaalde factoren (of “indeterminacy”) en toeval de componist de controle over hoe de muziek uiteindelijk gaat klinken voor een deel verliest. Cage was homoseksueel en nauw bevriend met de choreograaf Merce Cunningham. Hij hing ook het zenboeddhisme en het anarchisme aan.
Volgens Peter Greenaway is John Cage waarschijnlijk de meest revolutionaire en invloedrijke componist van onze tijd. Cage heeft kunstenaars die op elk creatief terrein werkzaam zijn (van de muziek tot de dans, van de schilderkunst tot de film) beïnvloed. Hij was ook grotendeels verantwoordelijk voor de creatie van het performance‑fenomeen in de jaren zestig: de zogenaamde happening.
Anderen, zoals Frederic Rzewski, kwamen tot inkeer en hebben heel bewust geopteerd voor een muzikale expressie die met veel meer gemak kan worden verstaan. Zijn motieven zijn politiek. Hij wenst met de muziek bij te dragen tot de algemene bewustwording.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s