Eenzaam in zijn cel viert William De Greef vandaag zijn 65ste verjaardag.

Ik weet dat acteurs niet graag vereenzelvigd worden met een personage dat ze spelen, maar ik hoop dat Luk De Koninck me dit grapje even vergeeft. Tenslotte kennen we mekaar al zo lang dat ik vrees dat hij me ondertussen alweer is vergeten.
Het eerste contact gaat terug naar de tijd dat Luk zijn burgerdienst deed bij de Brusselse Beursschouwburg. Dat was niet zo heel ver van de redactie van De Rode Vaan en ik sprong daar dus wel eens vaker binnen. En omgekeerd kwamen de mannen en de vrouwen (*) van de Beursschouwburg ook wel eens naar buiten, o.m. voor een tweedaags openluchtfestival in een of ander park aan de rand van de stad. En daar ontmoette ik Luk eens op een zomerse dag zoals vandaag toen hij daar in bloot bovenlijf naartoe was gefietst. Hij kwam toen pas terug van een vakantie in Griekenland, zei hij, en voorwaar, ik moet het toegeven: hij zag eruit als een jonge Griekse god!
Daarna ging Luk bij het Gentse Speeltheater spelen van Eva Bal, in de tijd dat ik daar een grote fan van was. Meestal speelde Luk met Mia Grijp, Raymond Bosschaerts en Jakob Beks, een kwartet waarbij het aangenaam toeven was.
Nadien stapte hij over naar de Mannen van de Dam en dat is de enige keer dat ik hem “officieel” heb geïnterviewd, telefonisch dan nog wel in de rubriek “aan het lijntje”, over de “rode kaart” die het gezelschap kreeg toebedeeld van Raad van Advies. Dat ging dan als volgt…

Het verdict is gevallen. Het rapport van de Raad van Advies voor Toneelspeelkunst (R.A.T.) werd door de Vlaamse Executieve goedgekeurd, de 33 gesubsidieerde toneelgezelschappen in Vlaanderen weten nu welk deeltje van de koek van 450 miljoen ze zullen ontvangen. Dertien kregen daarbij een ongunstig advies wat meteen de verdwijning van een aantal arbeidsplaatsen en uiteraard de vermindering van de (meestal reeds karige) subsidies inhoudt. Deze dertien zijn : KNS, RVT, Antigone, Fakkelteater, EWT, Brialmont, Mannen van den Dam, de Korre, Vertikaal, Het Trojaanse Paard, Tentakel en Merksems Kamertheater. Het Kroontheater en De Kelk werden zelfs helemaal geschrapt. Uiteraard kunnen wij dat rapport niet bijtreden omdat het kadert binnen de algehele inleveringstendens van deze regering. Maar als er dan toch « slachtoffers » dienen gezocht, dan moeten we wel eerlijk toegeven dat het ons niet verbaast van sommige van deze gezelschappen.
Van de andere dan weer wél. De Mannen van den Dam b.v. Luk De Koninck is weliswaar free lance-acteur (zie b.v. op de BRT « Rigoletto » en binnenkort « Hard labeur »), maar toch heeft hij in twee producties (« Het Laxeermiddel » en « Gat in kop ») bijgedragen tot het succes van deze groep die jaren geleden van de Nieuwe Scène is afgescheurd. We vroegen hem dan ook hoe zoiets mogelijk was.
L.D.K. : Ik vraag me af welke criteria die mensen hanteren, al moet ik wel vaststellen dat het niet uit de lucht komt vallen, want ze hadden bij manier van spreken reeds een « rode kaart » gekregen. Maar binnen het lijstje van de « ongunstigen » springen de Mannen er toch een beetje uit naar mijn gevoelen omdat het een totaal andere benadering is van theater. Zij voeren immers het idee om het theater te vernieuwen in hun vaandel en dat kan niet altijd even populair zijn. Ik vermoed echter dat wat zij de Mannen zouden kunnen verwijten is dat zij hun 75 voorstellingen spelen en daarmee houdt het ook op, terwijl ik merk dat b.v. een MMT veel gemakkelijker gehonoreerd wordt omdat zij als een fabriek maar voorstellingen zitten te spuien.
— Toch kan je niet ontkennen dat daar volk naartoe gaat, ook als het geen première is, terwijl dat van Arena, een andere « begunstigde », zeker niet kan worden beweerd. Publiek trekken is blijkbaar ook al geen norm ? Er valt dus hoegenaamd geen lijn te trekken ?
L.D.K. :
 Denk ik ook. ja. Dat is nu eenmaal Vlaanderen, hé, een land met een heel rare voordeur en tal van achterpoortjes. Hier en daar wordt er naar mijn gevoel wel een gezond oordeel geveld, maar af en toe wordt er ook een oordeel geveld dat toch wel bijzonder « bijgekleurd » is, letterlijk én figuurlijk.
— We kennen allemaal de « kleur » van Poma natuurlijk, maar anderzijds merken we toch dat ook theaters die als « links » gekend staan, zoals Vuile Mong en de Nieuwe Scène, misschien zelfs Stekelbees of het BKT een « gunstige » beoordeling krijgen…
L.D.K. 
: Ik denk dat het ook veel te maken heeft met wat die gezelschappen hebben binnengeleverd als eigen informatie.
— Maar hecht je dan niet te veel belang aan recensies (meestal een onderdeel van dat pakket) ? De Mannen b.v. kregen toch een gunstige pers ?
L.D.K.
 :’t Zal allemaal toch een beetje meespelen. Maar wat mij het meest intrigeert is de persoonlijke beoordeling van al die mensen die advies moeten geven. De meeste van die mensen hebben zelf banden met bepaalde theaters dus dat is al niet zo gezond…
— Welke weerslag heeft deze beoordeling op free-lancers als jij ?
L.D.K. 
: Die blijven er gewoon buiten ! Er is nu een vereniging van Beroepstoneelspelers, maar die worden nergens vermeld. Voor mij ziet het er dan ook heel bangelijk uit. Ik lijk wel veel werk te hebben, maar dat zijn allemaal kleine schnabbels, belangrijke rollen in tijdsduur die zitten er niet in. Wat ook vervelend is dat is dat men steeds vaker een beroep begint te doen op b.v. mensen van het dramatisch gezelschap van de BRT. Die staan reeds in producties, dus die doen eigenlijk aan cumul. ’t Zijn natuurlijk wel zeer goede artiesten, maar wat zij als werk leveren gebeurt ten nadele van free-lancers. ’t Is daar dat ik krampen van krijg ! Ik bedoel : het enige wat ik wil doen is zo goed mogelijk theater maken en daar op een fatsoenlijke manier mijn brood mee verdienen. En die kansen krijg je minder en minder.

Ik denk dat dit profetische woorden waren, want ik kan me niet herinneren bij welk(e) gezelschap(pen) Luk nadien nog heeft gespeeld. Wel hóórde ik hem welhaast nog iedere dag, want zijn sonore stem was uitstekend geschikt om reclameboodschappen in te spreken. Tot hij dan plotseling opdook in mijn lievelingssoap (de enige soap waar ik naar kijk eigenlijk) “Thuis” als de duivelse William De Greef. Eén ding was hetzelfde gebleven: ook op oudere leeftijd wond Luk nog alle vrouwen rond zijn (niet gespecifieerde) vinger. Net als in de tijd toen hij nog een jonge Griekse god was…

Referentie
Jan Draad, Luk De Koninck aan het lijntje, De Rode Vaan nr.29 van 1984

(*) Pas na haar dood vernam ik dat Joske, de “schone meid” van Raymond Van het Groenewoud, daar ook werkte. Die moet ik dus ook vaak ontmoet hebben, maar haar naam was me blijkbaar nooit bekend.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s