Vandaag zou het 105 jaar geleden zijn dat de balletversie van “L’après-midi d’un faune” zou gecreëerd zijn door Les Ballets Russes van Sergei Diaghilev, wat aanleiding gaf tot de nodige herrie.

Waarom “zou”? Wel, ik heb een beetje mijn twijfels over de exacte datum, aangezien een bekender incident, namelijk dat bij de creatie van “Le sacre du printemps” door hetzelfde gezelschap ook precies op 29 mei viel (maar dan een jaar later). Dat is toch wel een heel merkwaardig toeval…
Maar goed, het schandaal was hier vooral dat op het einde de “faun”, zijnde sterdanser Vaslav Nijinsky, lijkt te masturberen op een sluier van een nimf. Vandaar dat ik het programmaboekje “liggend” heb afgedrukt, dan zie je dit inderdaad min of meer.
Prélude à l’après-midi d’un faune (Voorspel op de namiddag van een Faun) is een symfonisch gedicht voor orkest, gecomponeerd door Claude Debussy. De première van het stuk zelf had al plaats gevonden op 22 december 1894 te Parijs, bij de Société Nationale de Musique. Het stuk, dat ongeveer tien minuten duurt, geldt als een hoogtepunt van het muzikaal impressionisme en als een keerpunt in de moderne muziek.
Debussy liet zich bij het schrijven van zijn compositie inspireren door het symbolistische gedicht L’après-midi d’un faune van Stéphane Mallarmé, dat met name in impressionistische kringen geliefd was. Eerder was het gedicht, dat verhaalt over een faun en zijn dagdromen op een zwoele namiddag, ook al op doek gezet door kunstschilder Édouard Manet.
Mallarmés poëzie kent een hoge ‘muzikaliteit’ en trok de aandacht van Debussy na het lezen van een recensie in het symbolistische tijdschrift ‘La Vogue’ in 1887. Sterk onder de indruk van het gedicht begon hij in 1890 te werken aan een versie ter ondersteuning van een declamatie, welke echter nooit werd uitgevoerd. In 1892 begon hij vervolgens te werken aan een suite, Prélude, Interlude et Paraphrase finale sur l’après-midi d’un faune. Uiteindelijk zou het blijven bij de prelude. In 1893 speelde hij voor het eerst een pianoversie voor vrienden, vervolgens voltooide hij in 1894 de orkestratie.
Prélude à l’après-midi d’un faune betekende voor Debussy zijn definitieve doorbraak. Hoewel er ook negatieve geluiden waren (Camille Saint-Saëns typeerde het stuk als “net zoveel muziek als het palet van een kunstschilder een schilderij is”), viel het werk, ondanks zijn vernieuwende vorm, een lovende ontvangst ten deel bij zowel bij publiek als critici.
Pierre Boulez kenmerkte het stuk als een keerpunt in de moderne muziek. Hij schreef: C’est avec la flûte du faune que commence une respiration nouvelle de l’art musical […], on peut dire que la musique moderne commence avec L’après-midi d’un faune. (Het is met de fluit van de faun waarmee de muzikale kunst een nieuwe adem vond […], je kan zeggen dat de moderne muziek is begonnen met ‘Prélude à l’après-midi d’un faune’.)
Claude Debussy was nog in leven toen de balletversie werd gecreëerd (hij zou pas in 1918 sterven), maar ik heb nergens kunnen vinden of hij aanwezig was bij de creatie en evenmin wat hij er dan van vond.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s