Morgen is het de kerkelijke feestdag die we kennen onder de naam “Maria-Boodschap”. Sinds wanneer ben ik geïnteresseerd in kerkelijke feestdagen? Wel, sedert mijn obsessie met het verkeerd begrijpen van de term “onbevlekte ontvangenis“, zoals trouwe lezers zich misschien nog wel zullen herinneren. En jawel, ook bij deze feestdag steekt deze discussie weer de kop op…

Op de Nederlandse Wikipedia-pagina is daarvan echter geen sprake. Toch zal ik eerst deze uitleg overnemen, omdat ik voor het vervolg op het Frans moet overschakelen en misschien hebben sommige lezers daar problemen mee.
Annunciatie (annuntiatie), Verkondiging, Maria-Boodschap of Aankondiging van de Heer (Annuntiatio Domini in het Latijn) is het hoogfeest ter gedachtenis van de aankondiging (annunciatie) van de geboorte van Jezus aan Maria. In de Orthodoxe Kerk en Rooms-katholieke Kerk valt deze feestdag op 25 maart, dus negen maanden voor Kerstmis (*).
In de christelijke iconografie verwijst het woord naar de voorstelling van de aartsengel Gabriël die volgens Luc. 1:26-35 Maria in haar huis te Nazareth een bezoek brengt en haar meldt dat God haar uitverkoren heeft om de moeder van zijn Zoon te worden.
Er bestaan talloze schilderijen van dit tafereel. Het thema was reeds in de oud-Christelijke kunst (catacomben) geliefd. De tekst werd aanvankelijk gevonden in de z.g. apocriefe evangeliën, in de latere middeleeuwen gebruikte men deze niet meer, doch die van Lucas. De interpretatie van Leonardo da Vinci (zie illustratie) is wellicht een van de bekendste versies.
Bij de Germanen bestond er reeds een feest dat wij nu de voorjaarsevening noemen. Rond 21 maart werd met een gewijde ploeg de eerste voor in een akker getrokken, waarna met een godenbeeld en offerdieren een ommegang om het veld werd gemaakt. Het geheel ging gepaard met een feest. Zoals zovele heidense feesten werd dit later gekerstend als Maria-Boodschap; in de volksmond werd dit dan Ploegmaria.
Als het hoogfeest van de Aankondiging van de Heer valt tussen Palmzondag en Beloken Pasen, wordt het verplaatst naar de 2de maandag of dinsdag na Pasen. Valt 25 maart op een zondag in de Veertigdagentijd, wordt het verplaatst naar 26 maart.
Maar nu, zoals gezegd, de Franse tekst van Alcide, die wél verwijst naar de begripsverwarring met “onbevlekte ontvangenis”…
L’Annonciation est une fête catholique et orthodoxe instituée en mémoire de l’annonce faite à la Vierge Marie de sa maternité divine.
«... l’ange Gabriel fut envoyé par Dieu dans une ville de Galilée du nom de Nazareth, à une jeune fille accordée en mariage à un homme nommé Joseph, de la famille de David; cette jeune fille s’appelait Marie. L’ange entra auprès d’elle et lui dit : ‘Sois joyeuse, toi qui as la faveur de Dieu, le Seigneur est avec toi.’ À ces mots, elle fut très troublée, et elle se demandait ce que pouvait signifier cette salutation. L’ange lui dit : ‘Sois sans crainte, Marie, car tu as trouvé grâce auprès de Dieu. Voilà que tu vas être enceinte, tu enfanteras un fils et tu lui donneras le nom de Jésus. Il sera grand et sera appelé fils du Très Haut’...» (Évangile selon Saint Luc, I, 28).
L’Annonciation est un des mystères centraux du culte chrétien. C’est en effet le moment où le divin s’incarne en homme : l’archange Gabriel annonce à Marie son nouveau statut de mère du Fils de Dieu, et lui explique qu’elle portera un enfant en son sein tout en restant vierge. C’est l’origine de la croyance en une conception virginale qu’il ne faut pas confondre avec le dogme de l’Immaculée Conception qui est propre au catholicisme moderne (pour les orthodoxes et les protestants le seul être humain conçu hors du péché originel est le Christ Jésus).

(*) Gedurende een bepaalde periode in de geschiedenis en in bepaalde landen was deze datum tevens ook het begin van het nieuwe jaar. Voor meer uitleg hierover, lees de voetnoot op deze pagina.

4 gedachtes over “Maria-Boodschap

  1. Als oud-leerlinge van het Heilig Hartinstituut (Heverlee) en de Annunciaten van Heverlee is dit natuurlijk een christelijk feest dat ons na aan het hart ligt. Dat deze feestdag in de volksmond Ploegmaria wordt genoemd is mooi. Da Vinci’s schilderij is meesterlijk zoals zovele andere, mijn voorkeur gaat echter uit naar het fresco van Fra Angelico (Klooster van San Marco in Firenze) wellicht omdat het ons in het geheugen zit als geen ander. Het stond namelijk op onze puntenrapporten in de jaren 60. Toen ik een tiental jaren geleden in het gerestaureerde Convento San Marco het schilderij voor me zag wanneer ik de trappen naar de eerste verdieping van de kloostercellen opging, trof me de sereniteit van de afbeelding, de frêle, etherische kleuren, de perfecte belichting. Het triggerde een bijzondere ervaring die ik tot op heden koester.

    Liked by 1 persoon

    1. Ook Wikipedia vermeldt Fra Angelico als “mooiste”, maar ik vond niet zo direct een afbeelding (heb er ook niet echt naar gezocht, moet ik toegeven) en omdat Da Vinci gewoon bij Alcide stond, heb ik de tekst op dat punt een beetje aangepast. Sorry daarvoor.

      Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s