Het is vandaag 85 jaar geleden dat de Amerikaanse schrijver John Updike werd geboren.

Aangespoord door Julian Barnes (“de beste Amerikaanse roman van na de oorlog“) ben ik in februari 2015 in een boek van John Updike begonnen. Het is echter niet de “Rabbit”-tetralogie geworden, waarover Updike het eigenlijk heeft, maar “Couples” – om de eenvoudige reden dat de stelregel ten huize De Schepper is: het oudste nog niet gelezen werk van een schrijver staat op het appartement in Gent, de andere wachten hun beurt af op de boekenzolder in Dendermonde.
Maar wellicht is het een verkeerde keuze geworden. Ik had het al vooraf moeten weten want over “Couples” schrijft Barnes het volgende: “Als een schrijver die je bewondert overlijdt, lijkt herlezen een vanzelfsprekend en hoffelijk eerbetoon. Soms kan het verstandig zijn om die verleiding te weerstaan: toen Lawrence Durrell doodging, besloot ik het te laten bij mijn veertig jaar oude herinneringen aan The Alexandria Quartet in plaats van me weer in die overdaad te storten. En soms leidt de aard van het oeuvre van de betrokken schrijver tot problemen bij de keuze. Dat was het geval met John Updike. Kies je uit het niet eerder gelezen vroege werk (in mijn geval ruim twintig boeken)? Of neem je er een waarvan je vermoedt dat je het destijds hebt ondergewaardeerd of verkeerd ingeschat? Of een roman, zoals Paren, die je destijds om misschien andere dan literaire redenen hebt gelezen?”
Met die “andere dan literaire redenen” bedoelt Barnes wellicht: de seks. “Couples” is immers verschenen in 1968 en gaat – zoals bijna alle boeken uit die tijd – dus over seks. En ik moet toegeven dat dit mij op dit moment weinig of niet (meer) interesseert.
Nochtans denk ik dat ik het ook in 1968 niet zou hebben geapprecieerd. Het gaat namelijk over een aantal paren, couples, van rond de dertig in een Amerikaans provinciegat (Tarbox), die in het begin van de jaren zestig seks met elkaar hebben uit verveling. Dus niet uit lust, laat staan uit liefde, nee puur uit verveling. Daar zou ik als laatstejaarsstudent van de humaniora ook geen pap van hebben gelust. Julian Barnes was (en is nu nog altijd) vijf jaar ouder dan ik, dus voor hem kan het misschien wel interessant geweest zijn, maar zelfs op die leeftijd heb ik daarover mijn grootste twijfels.
Bovendien kan ik de personages niet uit elkaar houden. Ik geef het toe: dat is gedeeltelijk mijn eigen schuld, met het ouder worden kan ik me steeds minder concentreren. Dat is ook de reden waarom ik ermee opgehouden ben om de detectiveseries waar mijn vrouw zo van houdt te proberen blijven volgen. Maar het dient in het geval van Updike toch ook wel gezegd dat deze mensen totààl oninteressant zijn, wat het moeilijk maakt om ze uit elkaar te houden.
Het is bijgevolg ook een beetje pompeus om het boek de indeling van een klassiek drama te geven:
1.Welcome to Tarbox: de expositie, kennismaking met het stadje en z’n bewoners.
2.Applesmiths and Other Games: de intrige ontwikkelt zich, met name wordt er gefocust op de paren Harold en Janet Appleby en Frank en Marcia little-Smith (eigenlijk gewoon Smith, maar vroeger was er nog een koppel geweest dat Smith heette en men had beide koppels onderscheiden als big-Smith en little-Smith en nu de big-Smiths vertrokken waren, bleef de naam little-Smith plakken), die als eerste het stilzwijgende “swinging” doorbreken door aan partnerruil te doen en de anderen dus min of meer “buiten te sluiten”.
3. Thin Ice: de climax met Piet Hanema en Foxy Whitman “who reject expediency and caution. For once, the other unshockable couples are deeply schocked… and Tarbox claims its first sacrificial victims” (flaptekst).
Dat gebeurt dan wel in deel 4 Breakthrough (de wending) en – literair-technisch gezien niet toevallig – tegelijk met de moord op president Kennedy.
5. It’s Spring Again: de catastrofe, gevolgd door een catharsis, zoals men uit de titel al kan afleiden…

Referenties
Julian Barnes, Denkend aan Updike, denkend aan Rabbit, in “Uit het raam”, Amsterdam/Antwerpen, Uitgeverij Contact Atlas, 2012
John Updike, Couples, Penguin, 1970

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s